Elektromagnetisme Þ Licht

Slides:



Advertisements
Verwante presentaties
De Lorentzkracht Prof. H. A. Lorentz ( )
Advertisements

Elektromagnetische inductie
Meten met de multimeter
Eenparige vertraagde beweging
Elektriciteit 1 Les 13 Condensatorschakelingen, opstapeling van elektrostatische energie en diëlektrica.
Samenvatting Lading is omgeven door elektrisch veld
Elektrische schakelingen
Lading Lading is een grootheid met symbool Q. De eenheid is de coulomb met symbool C.
Hoge spanning Lage spanning
havo: hoofdstuk 6 (stevin deel 1) vwo : hoofdstuk 6 (stevin deel 1)
Elektriciteit Begrippen die bij elektriciteit horen zijn:
Samenvatting Newton H2(elektr.)
WEERSTANDEN.
Elektriciteit 1 Les 12 Capaciteit.
Vormen van inductie Transformatie Zelfinductie
Demoproef: Ohmse weerstand
Les 5 Elektrische potentiaal in een elektrisch veld
Herhaling hfd. 7 elektriciteit
Elektromagnetische inductie
Newton - VWO Elektromagnetisme Samenvatting.
Samenvatting Wet van Coulomb Elektrisch veld Wet van Gauss.
de colleges in vogelvlucht
OEFENTENTAMENOPGAVES KLASSIEKE NATUURKUNDE 1B ELECTROSTATICA & MAGNETOSTATICA Een verzameling vraagstukken uit oude tentamens. Tijdindicatie: ongeveer.
HUISWERK -DEELTENTAMEN KLASSIEKE NATUURKUNDE 1C uiterste inleverdatum 10 oktober 2003 bij Linde of Vreeswijk persoonlijk of postvakje op NIKHEF Verplicht.
ATLAS 3D-schets Één van de acht stroomlussen waar het in deze opgave om gaat z r  3D-aanzicht 5 m I= A (a) zij-aanzicht (b) voor-aanzicht (z=0)
2. Elektrisch veld en veldsterkte
29 Elektromagnetische inductie en de wet van Faraday H o o f d s t u k
Inductie elektromagnetische trillingen, wisselstroomschakelingen
22 De wet van Gauss H o o f d s t u k Elektrische flux
Les 2 Elektrische velden
Elektriciteit 1 Basisteksten
Les 9 Gelijkstroomschakelingen
4.1 verrichten van arbeid Om arbeid te kunnen verrichten heb je energie nodig Beweging energie (kinetische energie) Warmte Elektrische energie Zwaartekracht.
Newton - HAVO Elektromagnetisme Samenvatting.
Samenvatting H 5 Nova klas 2
Electrische stroom Stroomrichting De wet van Ohm.
Elektrische stroom Stroomrichting. De wet van Ohm.
Elektrische schakelingen
Warmte.
Elektriciteit.
Uitwerkingen - GO Natuurkunde - Vwo5 SysNat V4B- Hfd.8 - Elektriciteit
Elektriciteit (Hoofdstuk 7)
De blauwe lucht avondrood waar komt dit vandaan?.
ATLAS 3D-schets Één van de acht stroomlussen waar het in deze opgave om gaat z r  3D-aanzicht 5 m I= A (a) zij-aanzicht (b) voor-aanzicht (z=0)
Marc Bremer Natuurkunde Marc Bremer
Inzichtvragen elektriciteit.
Elektrische stroom? Gemaakt door J. Luijten.
Elektromagnetisme  Licht
Elektromagnetisme  Licht
Elektromagnetisme Þ Licht
Elektromagnetisme  Licht
Elektromagnetisme  Licht
Elektromagnetisme  Licht
WAT IS ELEKTRICITEIT H 8 Elektriciteit De wet van Ohm.
Weerstand, spoel en condensator op wisselspanning
Samenvatting.
HUISWERK -DEELTENTAMEN KLASSIEKE NATUURKUNDE 1C uiterste inleverdatum 10 oktober 2003 bij Linde of Vreeswijk persoonlijk of postvakje op NIKHEF Verplicht.
Licht Wat is licht?. Licht Wat is licht? Licht Wat is licht? Christiaan Huygens Golven Isaac Newton Deeltjes.
Hoofdstuk 2 - Elektriciteit
Elektromagnetisme  Licht
Elektriciteit H 3 Elektriciteit De wet van Ohm Ing W.T.N.G. Tomassen.
Oefeningen Elektriciteit 2 AH
§4.1 LEERDOELEN Uitleggen van de begrippen: stroomkring, stroommeter/-sterkte, geleiders, spanningsbron, spanningsmeter, weerstand, wet van Ohm, elektrisch.
H 8.5 Elektrische stromen Natuurkunde Overal 2 AH :22
Elektriciteit H 3 Elektrische stromen Natuurkunde Overal 2 AH
Oefeningen Elektriciteit 2 TH
Elektrische velden vwo: hoofdstuk 12 (deel 3).
Hoofdstuk 4- les 1 Stroomkringen.
Hoofdstuk Hoofdstuk 4 Elektriciteit Wat gaan we vandaag doen? Opening
Transcript van de presentatie:

Elektromagnetisme Þ Licht Elektrostatica Magnetostatica Elektromagnetisme Þ Licht

Elektrodynamica-huishoudelijk 4 college-dagdelen + 4 practicum-dagdelen Beoordeling Theorie (70%) SCHRIFTELIJK TENTAMEN > 5.00 (70%) verplicht: digitale opgaves (bijtelling 10%) 1 huiswerkopgave (bijtelling 20%) PRAKTIKUM (30% en VERPLICHT): Hysterese lus (kort labjournaal=15%) Polarisatie (kort labjournaal of poster=70%) Michelson (kort labjournaal of poster) per onderdeel > 5.00 Poster presentatie met borrel

Inhoud Elektrostatica Magnetostatica Elektromagnetisme Þ Licht Elektromagnetische inductie & wet van Faraday II. Zelfinductie & energie III. Maxwell vergelijkingen & elektromagnetische golven Griffiths Chapter 7: Electromotive Force: §7.1 Electromagnetic Induction: §7.2 t/m §7.2.2

Wet van Ohm Voorbeelden

Waarom stroomt lading? J Jµ f met f kracht/lading Materiaal [s]=(Wm)-1 ___________________________ geleider koper 6*10+7 goud 4*10+7 half-geleider silicium 30 germanium 2 isolator rubber 10-14 glas 10-12 water 4*10-6 Jµ f met f kracht/lading Jº sf s heet de “geleiding” d.w.z. geleiders: s®¥ isolatoren: s®0 |v| µ tijd tijd (t) waarom J slechts µ f ? (empirisch verband) kracht / lading f * batterij * van de Graaff * dynamo * etc. |v| » constant

V.b. draadstuk V=IR Wet van Ohm A l V=0 V=V J=sf®sE I is weerstand, [R]=W is soortelijke weerstand Let op: s=¥ Þ E=0, R=0, V=constant (ideale geleider; nu echte geleider!) R0 ¬ l ® A 2R0 Rµl ¬ 2l ® R0 /4 Rµ1/A V.b. koperdraad: 1 meter lang Æ 1 mm Þ Opp=0.75 mm2 s=6*10+7 (Wm)-1 R=1/(6*10+7*0.75*10-6) »0.02 W

Vraag e- Waarom is de stroom “direct” aan? lokale ophoping Þ vertraagt inkomende e- Þ versnelt uitgaande e- dus: automatisch “compensatie” mechanisme & instantaan ophoping van e- I Stroom is een collectief effect. Alle electronen bewegen direct. Toch is de individuele snelheid (drift) van de electronen in de stroomrichting maar een slakkengangetje (opgave) e-

Elektromotorische kracht (EMK) Definitie EMK Inductie Voorbeelden

Definitie EMK fb E E v.b.: voor een kring met: - batterij met V0 statischÞ0 Voor alle duidelijkheid (hoop ik): - dit is dus een statische opstelling Þ kringintegraal van E is nul - klein E-veld in de draad - groot (tegengesteld) E-veld in de “batterij” - chemie in batterij pompt elektronen tegen het veld in van de + pool naar de – pool Þ fb v.b.: voor een kring met: - batterij met V0 - constante stroomdichtheid |J|=I/A zie hiervoor

Inductie s h B¹0 |v|=ds/dt B=0 Empirisch d.w.z. gevolg experiment! FL (lampje) B=0 Empirisch d.w.z. gevolg experiment! beweeg stroomlus heen en weer Þ gaat stroom lopen door weerstand R FL In geel: Lorentz kracht op e- Wat blijkt? EMK berekening:

Wet van Faraday De “+” en de “–” tekens! Voorbeelden

Beweeg magneet i.p.v. stroomlus! h B¹0 beweeg magneet heen en weer Þ gaat stroom lopen door weerstand R R (lampje) B=0 |v|=ds/dt Stroom identiek aan vorige voorbeeld: (a) gebruik relativiteit principe (b) doe gewoon de proef! Wat is de EMK voor deze stroom? - niet magnetisch want vlading=0 - dus elektrisch (niet statisch!) Þ þ ï ý ü uit er volgt Wat Stokes Wet van Faraday

I.p.v. bewegend B-veld neemt B lineair af! s h B¹0 R (lampje) B=0 Laat B lineair afvallen in de tijd Þ gaat stroom lopen door weerstand R s h B¹0 In dit alles kan de stroomkring ook gewoon open staan! In dat geval komt er gewoon een induktie (Hall) spanning op de uiteinden! B=0 Vind

(stroomdraad rondom in rood) Je klapt een paraplu uit in een magnetisch veld van 0,2 T. De uiteinden van de baleinen zijn met een metaaldraad met R=0,1 Ohm (totale weerstand) verbonden. Tijdens het uitklappen groeit de radiële straal van de plu lineair in 0,3 seconde. De straal van de paraplu is 1 m. Hoe groot is stroomsterkte in draad direct na uitklappen? B A » 20 A B » 7 A C » 0.2 A D » 0 A I=? Voor uitklappen Na uitklappen van onderaf bekeken (stroomdraad rondom in rood)

De “+” en de “-” tekens! B=0 B¹0 FL h |v|=ds/dt Iind s trek deze kant op R (lampje) B=0 s FL Iind Handig trucje (“wet van Lenz”): richting v/d inductie stroom zodanig dat de flux verandering gecompenseerd wordt Bovenstaande situatie: trek stroomlus naar rechts Þ FB wordt kleiner Þ inductiestroom Iind (zie figuur) B-veld t.g.v. Iind parallel externe B-veld

Proef: opspringende ring B-veld Iind Þ afstoting ß springt omhoog Geinduceerd B-veld I=0 metalen ring I¹0

Zwevende ring

Opspringende ring

Proef: vallende magneetjes L»1 meter blokje magneet FB neemt af Iind trekt magneet aan Blokje materiaal valt naar beneden Magneetje valt langzamer naar beneden FB neemt toe Iind duwt magneet terug

Vallende “magneetjes”

“Lenz” in de huiskamer? Als je een stekker in een Stopcontact steekt is er zelden een vonk. Waarom? Begint met FB=0; dus stroom loopt langzaam op om ¶FB/¶t klein te houden! Als je een stekker (snel) uit een stopcontact trekt zie je vaak een vonk. Waarom? Begint met FB¹0; dus stroom wil blijven lopen om ¶FB/¶t klein te houden Stroom kan alleen lopen via een vonk tussen de stekker en de contactdoos!

I Wat heb ik geleerd? Wet van Ohm J=sf®sE EMK: batterij V0 spoel –LdI/dt Wet van Faraday

Vragen e- Hoe snel “driften” de elektronen in een stroomdraad? I=1A 1 mm Þ Opp»0.75mm2 NA=6*10+23/Mol 63.5g/Mol ZCu=29; 1e-/Cu rCu»9g/cm3 Þ #e-/m3» 3.4*10+29 e-

ten koste van wat loopt de stroom? Voor liefhebbers s h B¹0 |v|=ds/dt R B=0 beweeg stroomlus heen en weer Þ gaat stroom lopen door weerstand R ten koste van wat loopt de stroom? Niet ten koste van het externe B-veld! Arbeid verricht door dit B-veld per ladingsdrager: Hiermee loopt er dus geen stroom door de weerstand! 2. Wel ten koste van persoon die aan stroomlus trekt! Arbeid verricht door dit individu per ladingsdrager: u: snelheid waarmee elektronen in draadlus bewegen v: snelheid waarmee draadlus beweegt v u h B -Ftrek

Inhoud Elektrostatica Magnetostatica Elektromagnetisme Þ Licht Elektromagnetische inductie & wet van Faraday II. Zelfinductie & energie III. Maxwell vergelijkingen & elektromagnetische golven Griffiths Chapter 7: Electromagnetic Induction: §7.2.3 t/m §7.2.4

Definitie Voorbeelden Toroïde Solenoïde Coaxiale kabel Zelfinductie Definitie Voorbeelden Toroïde Solenoïde Coaxiale kabel

Zelfinductie “L” Eenheid van inductie: Henry: [H] = [Vs]/[A] B I Analoog aan de capaciteit C van een condensator hangt ook de inductie L slechts af van de geometrie

Gedrag C en L in schakelingen VC V0 C R L IL V0 V(t) 1/RC 2/RC tijd I(t) L/R 2L/R tijd V®V0 I®V0/R

Zelfinductie solenoïde N windingen/meter stroom I r R B-veld: ` Flux per winding: Flux FB (lengte l): Zelfinductie L (lengte l):

Zelfinductie coaxiale kabel r B-veld: ` a I I b Flux FB (lengte l): Zelfinductie L (lengte l):

Energie Dissipatie in een weerstand R Energie in een capaciteit C Energie in een zelfinductor L Energie van een elektrische veld configuratie Energie van een magnetische veld configuratie

Dissipatie in weerstand R V0 I Opmerking: de gedissipeerde energie is “weg” d.w.z. verdwijnt als warmte De EMK (V0) pompt iedere seconde I Coulombs rond. Dat kost werk=energie (batterij raakt leeg!) Die energie wordt gedissipeerd in de weerstand R Wat is numeriek de energie dissipatie? Joule’s dissipatie wet [P]=[VI] =Volt . Ampère ºWatt

Energie in een: capaciteit C zelfinductor L De capaciteit wordt opgeladen: - warmte ontwikkeling in R “weg” - opgeladen capaciteit is opgeslagen “energie” Hoeveel energie is dat? R C VC V0 De stroom gaat door de spoel lopen: - warmte ontwikkeling in R “weg” - stroom in inductor is opgeslagen “energie” Hoeveel energie is dat? R L IL V0

Energie in: E-veld A: oppervlak d: plaatafstand C E¹0 in het volume=dA

Energie in: B-veld L Dus: · hetzelfde! · handige manier om L te bepalen: Lº2UL/I2 L

Opgaven voor jullie C V R L I R Na opladen condensator haal je batterij weg. De lading op condensator neemt exponentieel af. Bereken gedissipeerde energie in weerstand R. Moet 0.5 CV2 geven! Op t=0 geldt: VC=V0. R C V Zodra stroom constant is haal je batterij weg. De stroom in spoel neemt exponentieel af. Bereken gedissipeerde energie in weerstand R. Moet 0.5 LI2 geven! Op t=0 geldt: IL=I0=V0/R. R L I

II Wat heb ik geleerd? Zelfinductie Energie C & L Energie E & B velden

Inhoud Elektromagnetisme Þ Licht Elektromagnetische inductie & wet van Faraday II. Zelfinductie & energie III. Maxwell vergelijkingen & elektromagnetische golven Griffiths Chapter 7: Maxwell Equations: §7.3.1 t/m §7.3.3 Maxwell Equations: §7.3.4 t/m §7.3.6 Doorlezen en ‘passief’ begrijpen Griffiths Chapter 9: Electromagnetic Waves in Vacuum: §9.2.1 t/m §9.2.2

Maxwell vergelijkingen Maxwell’s term via “experimenten” Maxwell’s term via behoud van lading Maxwell vergelijkingen

Waar staan wij nu? ` Het lijkt mij evident dat er een term ¶E/¶t ontbreekt! Hoe vind je die? Door: (gedachten) experimenten te doen (2 voorbeelden) ladingsbehoud te eisen

Maxwell’s term: opladende condensator Terwijl condensator oplaadt: V0 C: Oppervlak: A Separatie: d (A) Rechterlid? (B) ballon oppervlak Dus er mist iets! Gebruik feit dat: Rechterlid? Magie? Ja, een beetje maar ok zolang resultaat klopt met experiment!

Maxwell’s term: “spuitende puntlading” Q Qoorsprong Qweggestroomd Maxwell’s term: “spuitende puntlading” Lading wordt radieel naar buiten gespoten (b.v. een radioactieve bron in oorsprong) J(t) r(t) Symmetrie: geen component B tangentieel boloppervlak Klopt weer!

Behoud van lading (Continuïteit vergelijking) geen behoud van lading! ladingsstroom door oppervlak ladingsverandering binnen volume i Lading is een absoluut behouden grootheid d.w.z. SQi=constant = { J(t) r(t) V volume ¶V omsluitend oppervlak

Maxwell vergelijkingen ` Dit is het dus! Dit=elektrostatica magnetostatica elektrodynamica licht (elektromagnetische golven) ………… Ook nog eens: relativistisch invariant!

Elektromagnetische golven Golfvergelijkingen voor E & B Eigenschappen

Golfvergelijkingen voor E & B Gebruik Maxwell vergelijkingen in vacuüm d.w.z. ® 0 “vlakke golven” ® 0

Wat impliceren deze vergelijkingen? Hoe zien de oplossingen eruit? Om het “simpel” te houden neem ik aan: (1) E & B hangen slechts af van t en z (2) medium is vacuüm (3) ruimte is oneindig

Eigenschappen Zelfde! (niet verwonderlijk)

Eigenschappen als plaatjes In het vacuüm bestaan oplossingen van de Maxwell vergelijkingen (“elektromagnetische, EM, golven”) die zich met de lichtsnelheid voortplanten! x y z =c E B E ^ v B ^ v EM golf in de tijd http://webphysics.davidson.edu/Applets/EMWave/EMWave.html Breking van licht http://www.phy.ntnu.edu.tw/java /propagation/propagation.html B & E in fase Toepassingen: - “gewoon” licht - radio & TV golven - mobiele telefonie - Röntgen - etc. oscillerend E-veld Þ elektrische stroom E ^ B |v|=c

III Wat heb ik geleerd? `

Polarisatie

Polarisatie van licht Verticale polarisatie.

Polarisatie van licht Horizontale Polarisatie Circulaire polarisatie

Polarisator

Zelfinductie toroide OPGAVE h r B-veld: ` Flux per winding: n windingen stroom I zij aanzicht h r B-veld: ` Flux per winding: Totale flux FB: Zelfinductie L: