De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Numismatiek van de Oudheid II Dr. Liesbeth Claes 1.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Numismatiek van de Oudheid II Dr. Liesbeth Claes 1."— Transcript van de presentatie:

1 Numismatiek van de Oudheid II Dr. Liesbeth Claes 1

2 Overzicht vorig college 1. Geld Munt 2. De productie van munten 3. Muntpublicaties en -databanken 4. Verspreiding muntgebruik in M.Zeegebied – 1: Lydische rijk – 2: Perzen – 3: Griekse Archaïsche tijd: Athena, Aegina, Korinthe; Z-Italië, Sicilië – 4: Carthago – 5: Etrurië – 6: Griekse bonden (3 de -2 de eeuw vChr.) 2

3 De “Griekse” bondmunten Elke bond ‘koinon’ = muntslag De amphiktyoneia van Delphi De Achaeïsche bond  standaard van Aegina De Chalkidische bond De Aitolische bond  standaard van Euboia & Attica 3

4 Hellenistische vorsten 1)Macedonia ‘staatsmunten’ 1)5 de -4 de eeuw: zilveren munten volgens verschillende standaarden 2)Philippos II -> Thrakische Pangaion gebergte 1) Philippeioi stateres : goud 2) Zilver (12 = 1 goud) 3) Alexander de Grote 1) goud 2) tetradrachmen (10 = 1 goud) 3) Ook postuum verder uitgegeven Stadsmunten blijven ! 4

5 Hellenistische vorsten Makedonische diadochoi 5

6 Hellenistische vorsten 1. Lysimachos ( ) 6

7 Hellenistische vorsten 2. Demetrios Poliorketes ( ) 7

8 Hellenistische vorsten 3. Seleucus I Nicator (358 – 281) 8

9 Hellenistische vorsten Staatsmunten & stadsmunten & postume Alexandermunten door elkaar in deze rijken = economisch liberalisme -> geen winst voor centraal bestuur Extra voorbeeld: iemand te Seleucia moet voor een koe 4 tetradrachmes betalen, dan mag hij dit te Seleucia doen met de som van 1 tetradrachme van Seleukos, 2 tetradrachmes van de stad Seleucia, en 1 postume Alexandertetradrachme uit Athene, want alle hebben dezelfde waarde (~ want zelfde Attische muntstandaard, dus elke tetradrachme is 19,42g zilver). 9

10 Hellenistische vorsten 4. Ptolemaios I Soter ( )  standaard van Fenicië en Cyrene 10

11 Hellenistische vorsten 4. Ptolemaios I Soter ( ) Goud: trichryson en mnaieion  Gesloten economisch systeem Extra voorbeeld: Een Atheense toerist te Alexandria die een koe van 4 tetradrachmes wil kopen, zal eerst zijn 4 Atheense tetradrachmes van elk 19,42g zilver moeten omwisselen tegen 4 tetradrachmes van de Ptolemaische voet van 14g, en kan dan hij de koe betalen met deze 4 Ptolemaische tetradrachmes. Hierbij leidt de Atheense toerist een verlies van 4x 4,58g zilver, wat naar de Ptolemaische staatskas vloeit. Later ook bronzen munten, en inflatie van zilvergeld 11

12 Hellenistische vorsten 12

13 5.Romeinse munten Traditie Numa Pompilius Ramo Secco Aes Rude Griekse en Etruskische munten 13

14  320 vC: Italiaanse traditie Aes Signatum & Aes Grave 14

15  Aes Signatum 15

16  Aes Grave = “As” = 324 gram = 1 libra = 1 Romeinse pond = I 16

17  Aes Grave: waardetekens IIITressis IIDupondius I As = 1 Rom. pond (324g) SSemis °°°°Triens °°°Quadrans °°Sextans ° Uncia ςSimuncia 17

18  Aes Grave: van as tot simuncia 18

19  Aes Grave: goden I As -> Janus SSemis-> Saturnus °°°°Triens-> Minerva °°°Quadrans-> Hercules °°Sextans-> Mercurius ° Uncia-> Roma 19

20  320 vC: Griekse traditie Brons – ‘Litra’ – Napels -> Rome – ROOMAIOON (Gr) of ROMANO(RVM) (lat) 20

21  300 vC: Griekse traditie Zilver – Napels – ROOMAIOON (Gr) of ROMANO(RVM) (lat) – ~ didrachme 21

22  300 vC: Griekse traditie Zilver – Napels -> Rome door Pyrrusoorlog ( vC) en ook Apulië en Sicilië – ROMA – didrachmes en quadrigati = basismunt 2de Punische Oorlog -> devalueert snel 22

23  225 vC: Griekse traditie Goudstater 23

24 Introductie DENARIUS (211 vC) Crisis! – As en quadrigatus devalueren – 2 de Punische oorlog => geldtekort – Opgravingen te Morgatina (Sicilië) : 211 vC – Plinius, Naturalis historia, 33, 13, Denarius geïntroduceerd na Pyrrusoorlog: 269 vC 24

25 Denarius = 10 assen = I x10 = X = 92% zilver -Geslagen -Vast type 25

26 Denarius onderverdelingen Quinarius = ½ denarius = / of V Sestertius = ¼ denarius = IIS 26

27 Victoriati & Goudmunten BC- speciaal 72% zilver- LX, XXXX, XX Jupiter – Victoria 27

28 Muntslagers: tresviri monetales IIIviri AAAFF = vigintisexviri (Cursus honorum) Tempel Juno Moneta Uitz. Aediles curules of EX SC 28

29 Muntmetalencrisis Denarius – 157 BC: massale aanmunting van brons – 141 BC: ontwaarding denarius » Denarius = 16 asses (ipv 10 asses) = 4 sestertii Brons inflatie -> sestertius standaard “Serrati” 29

30 Introductie Aureus Sulla (dictator in 82 vC): 1 aureus = 25 denarii 30

31 Typologische evolutie denarius 211 vC: 179 vC: 31

32 Typologische evolutie denarius Na 120 vC: Metullius Scipio Cassius Longinus - Lentulus Florus Titurius Sabinus 32

33 Typologische evolutie denarius Meer en meer door generaals ‘imperatores’ -> Vooral buiten Rome bij slagveld Bv: Sulla Caesar 33

34 Typologische evolutie denarius Late-Republiek – Caesar’s portret -> Imperatores en generaals * Brutus* Sextus Pompeius 34

35 Typologische evolutie denarius Imperatores en generaals – Legermunt M.Antonius – Triumviri 35

36 Romeinse keizertijd Keizer als autoriteit van de munt -> in zijn naam en titels = muntlegende -> voorzijde: zijn portret (of van familieleden) -> achterzijde: de keizers zijn deugden, daden, ect 36

37 Romeinse keizertijd: Aureus & Denarius Lyon = hoofdmuntplaats tot Claudius/Nero Rome = hoofdmuntplaats vanaf Claudius/Nero tot 4de eeuw In Rome: muntverantwoordelijke -> A rationibus, -> vanaf Trajanus: Procurator Monetae 37

38 Romeinse keizertijd: brons Sesterius, dupondius, as, en quandrans -In autoriteit van keizer, in Rome geslagen -Maar op achterzijde SC (of EX SC) => senaat als autoriteit? SC = eerder loyaliteitsteken bij invoering van nieuwe bronslegeringen * Sestertius & Dupondius (en semis) = messing (geel) * As & Quadrans = koper (rood)

39 Keizerlijke munten (1 ste -2 de eeuw) Denominaties: - Aureus = 25 denarii = 100 sestertii - Denarius = 4 sestertii = 8 dupondii - Sestertius = 2 dupondii = 4 asses = 8 semisses

40 Romeinse keizertijd Constante devaluatie van de zilvermunt – Augustus: 99,5-97% – Nero: daalt ferm (90,3%), ook goudgehalte aureus daalt -> Intrekking ‘oude’ munten’: Bv: Pompeii (79 na Chr) – Domitianus: even terug omhoog – Trajanus: constante verlaging -> Intrekking van ‘oude’ munten (Dio 68,15,3)

41 Romeinse keizertijd Introductie Antoninianus Caracalla (AD 215): zilverpercentage: 60 % ° Antoninianus = 2 denarii officiele waarde = 1,5 denarii intristieke waarde (kenmerk stralenkroon of maansikkel)

42 Romeinse keizertijd Muntateliers buiten Rome Wellicht om soldij voor limessoldaten procurator provinciae

43 Romeinse keizertijd: Inflatie van de derde eeuw Denarius verdwijnt (wet van Gresham) Verdere devaluatie van Antoninianus -> 3 de eeuwse keizers: 40% -> <5% -> Gouden munten verdwijnen -> Bronzen munten zeldzaam, klein, licht gewicht, meestal koper

44 Romeinse keizertijd ° Follis (nummus) = nieuwe bronsmunt – Vanaf 295 – Groter dan vorige bronzen munten én qua stijl anders Verdere devaluatie van zilvermunt -> Prijzenedict Diocletianus (301)

45 Romeinse keizertijd -> Constantijn: New! Solidus & Argenteus – Solidus = 60 aurei = 1000 denarii – Solidus = ? nummi – Follis ( ) - zonder portret keizer - Personificaties van Roma en Constaninopolis

46 Romeinse munten opzoeken Standaardcatalogus Republikeinse munten (aes grave, signatum, asses) = Roman Republican coinage van Crawford [RRC] University Library Study Area : CJ909.C Online book via Leidse catalogus

47 Romeinse munten opzoeken Standaardcatalogi keizerrijk a) Roman Imperial Coinage [RIC] University Library Study Area : CJ969.R b) Coins of the Roman Empire in the British Museum [BMCRE] University Library Study Area: CJ969.A4 1923

48 Munten beschrijven & determineren Autoriteit (authority) Atelierplaats (Mint) Datum van de emissie (Issue date) Denominatie (denomination or metal) Massa (gram) – Grootte (size in mm) Stempelstand (dies axis in hours) Voorzijde (Obverse): legend and image Keerzijde (Reverse): legend and image Catalogus (catalogue)

49 Muntpublicaties zoeken Leidse bibliotheekcatalogus - Gespecialiseerde boeken en artikelen - Boeken over keizers, steden, ect Library ‘donum’ American Numismatic Society, NY 49

50 American journal of numismatics (AJN) Bollettino di numismatica (BNum) Jahrbuch für Numismatik und Geldgeschichte (JNG) Numismatica e antichità classiche (NAC) Numismatic chronicle (NC) Numismatic circular (NCirc) Numismatische Zeitschrift (NZ) Revue belge de numismatique et de sigillographie (RBN) Rivista italiana di numismatica e scienze affini (RIN) Revue numismatique (RN) Schweizerische numismatische Rundschau = Revue suisse de numismatique (SNR)  Numismatische tijdschriften 50

51 Databanken museumcollecties Fritzwilliam Museum, University of Cambridge British Museum, London ase.aspx Münzkabinett, Berlin American Numismatic Society, New York 51

52 Databanken veilinghuizen Wildwinds: Coin Archives: Ancient Coin Search: 52


Download ppt "Numismatiek van de Oudheid II Dr. Liesbeth Claes 1."

Verwante presentaties


Ads door Google