De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Populatiegenetica Hoofdstuk 19 Handboek p. 55 - 59.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Populatiegenetica Hoofdstuk 19 Handboek p. 55 - 59."— Transcript van de presentatie:

1 Populatiegenetica Hoofdstuk 19 Handboek p

2 AFrequenties van genen en genotypen POPULATIE = GENENPOEL  tussen leden van een populatie worden steeds genen uitgewisseld  van ieder gen komt elk allel steeds voor in een bepaalde frequentie, maar twee allelen zijn steeds gecombineerd!  diploïde organismen  frequentie fenotype  geen probleem want zichtbaar  frequentie allelen in de gameten?  niet rechtstreeks meetbaar want recessieve allelen komen in heterozygote individuen niet tot expressie  hoe dan toch de kans berekenen dat een bepaald allel doorgegeven wordt? (belangrijk om bv. te bepalen hoeveel personen in een populatie drager zijn van een recessieve afwijking)  Hardy-Weinberg-principe

3 BHet Hardy-Weinberg evenwicht We vertrekken van een bepaalde bekende beginpopulatie: bv. een grote geïsoleerde groep mensen wordt onderzocht op het al dan niet kunnen smaken van de bittere stof fenylthiocarbamide (PTC). Toevallig werd ontdekt dat sommige mensen deze stof kunnen proeven, terwijl anderen helemaal niets proeven. Binnen de proevers kan nog onderscheid worden gemaakt tussen ‘gewone proevers’ en ‘super proevers’ Super proever: TT Proever: Tt Niet proever: tt Kunnen proeven (T) domineert op niet kunnen proeven (t) Gen gelegen op chromosoom 7

4 De beginpopulatie wordt onderzocht en volgende frequenties van genotypen worden berekend: TT: 0,40 (TT komt bij 40% van de populatie voor) (‘super proevers’) Tt: 0,40 (40%) (‘proever’) tt : 0,20 (20%) (‘niet-proever’) De allelfrequenties zijn dan: Allel T: 0,40 + 0,40/2 = 0,60 Allel t : 0,20 + 0,40/2 = 0,40

5 Om verder te redeneren moet de populatie voldoen aan een aantal (theoretische) voorwaarden: 1.Geen mutaties in de populatie. 2.De populatie moet zeer groot ( ∞ ) zijn. 3.Paringen moeten volgens toeval gebeuren (niet gericht; bv. smakers alleen met smakers mag niet). 4.Elk genotype heeft gelijke overlevings- en voortplantingskansen (geen selectie).

6 Mogelijke paringen binnen de P 1 : Genotypefrequenties in de F 1 : 1 ste Mendelwet toepassen Genotypenfrequentie: 0,40 TT : 0,40 Tt : 0,20 tt Genotypenfrequentie: 0,36 TT : 0,48 Tt : 0,16 tt De allelfrequenties zijn: Freq. T = 0,40 + 0,40/2 = 0.60 Freq. t = 0,20 + 0,40/2 = 0,40 Maar allelfrequenties blijven gelijk! Freq. T = 0,36 + 0,48/2 = 0.60 Freq. t = 0,16 + 0,48/2 = 0,40

7 Mogelijke paringen binnen de F 1 : Genotypenfrequentie: 0,36 TT : 0,48 Tt : 0,16 tt De allelfrequenties zijn: Freq. T = 0,36 + 0,48/2 = 0.60 Freq. t = 0,16 + 0,48/2 = 0,40 Genotypenfrequentie: 0,36 TT : 0,48 Tt : 0,16 tt Dus allelfrequenties blijven gelijk! Freq. T = 0,36 + 0,48/2 = 0.60 Freq. t = 0,16 + 0,48/2 = 0,40 Genotypefrequenties in de F 2 :

8 Ook binnen de volgende generaties F2, F3, … zal de allelfrequentie steeds dezelfde blijven: in dit voorbeeld dus T = 0,60 en t = 0,40 Allelfrequenties in een populatie veranderen dus NIET (theoretisch) =  Wet van Hardy – Weinberg Als we uitgaan van een gen met de allelen T en t, waarbij de allelfrequentie van T wordt voorgesteld door p en de allelfrequentie van t door q, en (p + q = 1), dan zijn de frequenties van de genotypen TT, Tt en tt respectievelijk: p², 2pq en q² Verband allelfrequentie en genotypefrequentie: p² + 2pq + q² = (p + q)² en p + q = 1

9 TT T/t t/t T/t T/T T T t t t/t T/t eicel zaadcel 0,40 (vb) 0,20

10 p² q² 2pq

11 VOORBEELD 1 Rhesusnegatieve bloedgroep (dd) In België is 16% van de bevolking Rh- (= dd) en 84% Rh+ (= DD of Dd) De wet van Hardy-weinberg kan gebruikt worden om schattingen te maken van het aantal dragers (2pq) van een erfelijke afwijking binnen een populatie. Frequentie fenotype (dd):0.16 ( = q² ) Frequentie allel d ( = q ) : q = √ 0.16 = 0.40 of 40% Frequentie allel D ( = p ) :p = 1 - q = 1 – 0.40 = 0.60 of 60% Frequentie genotypen Dd (= 2 pq) : 2 x 0.60 x 0.40 = 0.48 of 48% is drager DD (= p²) : 0.60² = 0.36 of 36% (homozygoot dominant) dd (= q²) : 0.16 of 16% (homozygoot recessief)

12 VOORBEELD Albinisme (aa) In België wordt één kind op geboren met deze erfelijke afwijking

13 VOORBEELD 2 Mucoviscidose (aa) In België wordt één kind op 3600 geboren met die ziekte

14 1.Bepaal de genotypen van de baby’s die geboren worden met en zonder de afwijking, gebruik de letters B/b als symbool. 2. Bepaal hoeveel percent van de baby’s geboren wordt met tien vingers en tenen en de percentages van de verschillende genotypen. 3. Bepaal welk allel het meeste voorkomt in de Verenigde Staten. (bepaal de allelfrequenties) VOORBEELD 3 Brachydactylie In de VSA wordt één kind op 400 geboren met deze dominante erfelijke afwijking.

15 VOORBEELD 4 Brachydactylie In VSA wordt één kind op 400 geboren met deze dominante erfelijke afwijking.

16 Bij populaties in Hardy-Weinberg evenwicht veranderen de allelfrequenties niet. In dergelijke populaties treedt er dus GEEN evolutie op. Op die manier reduceert het nagaan of evolutie optreedt zich tot het controleren of de voorwaarden voor Hardy- Weinberg voldaan zijn. Dit onderstreept het fundamentele belang van het principe van Hardy- Weinberg. Wanneer evolutie optreedt, moet dus minimaal één van de condities afwijkend zijn. Die condities zijn :

17 1.Willekeurige paarvorming. 2. De populatie is oneindig groot (of tenminste zó groot dat ze als dusdanig kan behandeld worden). Wanneer de populatie beperkt is, kan toeval de genotype- en allelfrequenties veranderen van de ene generatie op de andere. Dit verschijnsel noemen we genetische drift. 3. Er mag geen mutatie gebeuren. 4. Alle individuen (elk genotype) moeten dezelfde kansen hebben om te overleven en zich te reproduceren. 5. Er mogen geen genen (allelen) aan de populatie toegevoegd worden. Immigranten uit andere populaties kunnen na paring met lokale individuen de allelfrequenties, en daardoor de genotypefrequenties, veranderen. Wanneer reproductie optreedt met individuen uit andere populatie spreekt men van gene flow.

18 Afwijkingen van de regel van Hardy-Weinberg Voorbeeld: isolaatvorming Een recessieve afwijking in een kleine populatie. In Pennsylvania (VS) leeft een geïsoleerde ‘Amish’ groep van ±8000 mensen Het zijn allemaal afstammelingen van 3 echtparen; ze huwen enkel onder elkaar. 55/8000 mensen vertonen een vorm van nanisme gepaard met polydactylie (dwerggroei met veelvingerigheid). Het is een monogene recessieve afwijking. Eén van de kolonisten moet drager (Aa) geweest zijn. Bereken nu welk percentage van de huidige Amish bevolking drager is (heterozygoot) van de afwijking.

19 Oefening: Pelskleur hamsters Een populatie hamsters wordt onderzocht en men stelt vast dat 80% van alle gameten het dominante allel Z voor zwarte pels draagt. De overige 20% van de gameten draagt het allel z voor grijze pels. 1.Bepaal hoeveel procent van de hamsters het genotype ZZ, Z z en zz heeft. 2.Hoeveel procent hamsters heeft een zwarte pels? Hoeveel een grijze? 3.Bepaal uit de fenotypefrequentie van de grijze hamsters van deze generatie hoeveel procent van de gameten drager zullen zijn van het z - allel en hoeveel procent van het Z-allel. 4.Zijn grijze hamsters met uitsterven bedreigd?


Download ppt "Populatiegenetica Hoofdstuk 19 Handboek p. 55 - 59."

Verwante presentaties


Ads door Google