De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

FHV2009 / Cxx55 7+8 / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 1 Anatomie / fysiologie Eliminatie en regulatie Warmteregulatie 1.

Verwante presentaties


Presentatie over: "FHV2009 / Cxx55 7+8 / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 1 Anatomie / fysiologie Eliminatie en regulatie Warmteregulatie 1."— Transcript van de presentatie:

1 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 1 Anatomie / fysiologie Eliminatie en regulatie Warmteregulatie 1

2 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 2 Temperatuurregulatie Functies van de huid

3 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 3 Temperatuurregulatie De mens behoort tot de warmbloedige organismen (homeotherm). Temperatuur wordt constant gehouden bij wisselende omgevingstemperatuur. Geldt met name voor lichaamsholten (kern). Ledematen en huid varieren in temperatuur.

4 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 4 Temperatuurregulatie Een constante lichaamstemperatuur is noodzakelijk voor het optimaal functioneren van de enzymen in de organellen Het lichaam produceert warmte, neemt warmte op en geeft warmte af aan de omgeving

5 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 5 Temperatuurregulatie Koude zintuigen en warmte zintuigen bevinden zich in resp. lederhuid en onderhuidbindweefsel Waarneming temperatuur alleen verandering ervan! Pijnervaring bij > 45º C of bij < 0º C

6 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 6 Temperatuurregulatie De warmtebalans is in evenwicht als de warmteafgifte gelijk is aan de som van warmteproductie en warmteopname warmteproductie warmteopname warmteafgifte

7 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 7 Warmteproductie Energie-omzetting –In rust >50% inwendige organen –Huid/spieren ca. 20% –Bij inspanning huid en spieren ca. 90% rust inspanning huid/spieren ingewanden hersenen rest

8 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 8 Temperatuurzones Kerntemperatuur (centrale) en schiltemperatuur (perifere) A: tijdens rust of koude B: tijdens inspanning of warmte Temperatuur beeld menselijk lichaam in A koude en B warme omgeving

9 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 9 Kerntemperatuur Inwendige of kerntemperatuur. Is normaal 37,2 °C (± 0,5°C) = instelpunt Dag-en-nachtritme. Ochtend (3 uur) laag en de vooravond (17 uur) hoog (0,5 tot max. 1 º C verschil) Menstruele cyclus, na ovulatie ca. 0,5 º C verschil hoger Lichamelijke inspanning, kerntemperatuur evenredig hoger met de mate van inspanning. (1 - 2 º C)

10 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 10 Temperatuurregulatie Tot de schil horen: huid, onderhuids bindweefsel, oppervlakkige spieren en bij extreme kou de hele extremiteit De lichaamsschil kent een variabele dikte; binnenste van de romp en hersenen horen altijd tot de kern Schiltemperatuur in rust is mede afhankelijk van de omgevingstemperatuur.

11 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 11 Kern / schil / Delta temperatuur Het verschil tussen kern en schil is de DELTA temperatuur. Beeld van perifere circulatie Normaal ca. 1,5 °C  of  perifere circulatoire compensatie Indien extreem  of  perifere circulatoire insufficiëntie

12 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 12 Afwijkingen in delta temperatuur > 4° C  perifere vasoconstrictie –Sterke afkoeling / onderkoeling –Hypovolemie

13 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 13 Afwijkingen in delta temperatuur <= 0° C  perifere vasodilatatie –Zeer warme omgeving / warmtestuwing –Hyperthermie Gevaar  hypovolemie

14 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 14Temperatuurregulatie Warmte uitwisseling met de omgeving vindt plaats door: –Radiatie (straling) –Conductie (geleiding) –Convectie (stroming) –Evaporatie (verdamping) ~

15 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 15 Fysisch = regulatie huidvaten en zweetklieren (afgifte warmte van de longen is vrij constant) Chemisch = stofwisseling vooral spieren Regulatie onder invloed van temperatuurregulatiecentrum in de tussenhersenen. Temperatuurregulatie

16 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 16 Warmte-opname Radiatie (straling) en conductie (geleiding) Warmte neem je op als de temperatuur van de omgeving hoger is dan die van de huid. Radiatie (straling) Conductie (geleiding) ~

17 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 17 Warmteafgifte Inwendige warmte wordt door bloed naar lichaamsoppervlak getransporteerd. Alleen mogelijk als de huidtemperatuur lager is als de kerntemperatuur. Radiatie (straling) Conductie (geleiding) Convectie (stroming) Evaporatie (verdamping) ~

18 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 18 Radiatie Indien voorwerp in omgeving kouder dan huid of geen stralingsbron (nachtelijke hemel) -> huid kan stralingswarmte afgeven. Straling heeft geen vervoermiddel nodig nauwelijks beïnvloed door luchttemperatuur. –Warme kamer met koude muur -> afgifte –Vrieskou met lekker zonnetje -> opname ~

19 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 19 Conductie en convectie Directe geleiding naar lucht of voorwerpen die kouder zijn dan de huid. Conductie (geleiding) Indien de luchtlaag ook verplaatst wordt dan convectie Convectie (stroming)

20 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 20 Evaporatie Bij hoge buitentemperaturen en zware arbeid; radiatie, conductie en convectie niet effectief. Verdamping -> diffusie H 2 O door huid –Perspiratio insensibilis Zweetklieren -> neuronale activatie –Perspiratio sensibilis. Buitentemperatuur > 36° C warmteafgifte alleen door evaporatie.

21 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 21 Evaporatiemaxima Indien de buitentemperatuur nog verder stijgt: –Warmteopname (straling, geleiding) –Evaporatie nog meer opvoeren Voorwaarde –Omgevingslucht relatief droog (woestijn, sauna) Bij vochtige omgevingslucht in rust zijn temperaturen tot 33° C te verdragen.

22 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 22Temperatuurregulatie Bij koude –prikkels uit koude sensoren in de huid. –naarmate de huid kouder is des te sterker worden de prikkels. –langsstromend kouder wordend bloed. –thermosensoren in koudecentrum in de hypothalamus -> prikkels naar warmteproducerende processen en remming warmteafgifte.

23 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 23 Temperatuurregulatie bij koude Koudeprikkels bereiken de hersenschors: –. koudegevoel; warmer kleden verwarming hoger klein maken Koudesensoren prikkelen koudecentrum in hypothalamus –prikkeling van spieren; rillen klappertanden

24 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 24 Temperatuurregulatie bij koude Door sympaticus prikkeling –vetweefselmetabolisme stijgt (rilvrije warmteproductie bruin vetweefsel -> pasgeborenen) –adrenaline concentratie stijgt: gevolg metabolisme stijgt + perifere vasoconstrictie –kippenvel (rudimentair) –thyroxine concentratie stijgt: gevolg metabolisme stijgt

25 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 25 Reacties bij extreme koude perifere vasoconstrictie waardoor bevriezing van extremiteiten (vingers, tenen) op kan treden. Om de ca. 10 min. treedt er een korte vasodilatatie op Cold induced vasodilation (CIVD). Het optreden van een CIVD is te trainen, (visfileerders, Eskimo’s).

26 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 26 Temperatuurregulatie Bij warmte –langsstromend warmer wordend bloed –prikkels uit warmtesensoren in de huid –thermosensoren in warmtecentrum in de hypothalamus

27 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 27 Temperatuurregulatie bij warmte Warmteprikkels bereiken de hersenschors –gevolg: warmtegevoel; kleren uit verwarming lager groot maken Vanuit CZS –verlaging van de spiertonus –rustig aan doen

28 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 28 arterievene , ,535 Arterioveneuze warmte-uitwisseling d.m.v. Tegenstroom uitwisseling Warme omgeving Koude omgeving

29 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 29 Regeling - omgeving Gebied tussen rillen en zweten is de neutrale zone ( °C naakt) Regulatie alleen door huiddoorbloeding te variëren. Door smal regulatiemechanisme is gedrag belangrijk. Bij extreme temperaturen is gedrag doorslaggevend Zweten Thermisch neutraal kippenvel Rillen Klappertand en Alleen door gedrag Alleen door gedrag Omgevingstemperatuur / Temperatuurregeling (naakt)

30 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 30 Thermosensorische functie De waarneming van de kerntemperatuur oftewel lichaamstemperatuur, is gelegen in de hypothalamus Normale temperatuur > 36,5º en < 37,5º C Pyrexie / febris >38° C Hypothermie < 35º C (overlevingskans!) Hyperpyrexie > 41º C

31 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 31 Thermosensorische functie Setpoint (instelpunt) in hypothalamus Normaal > 36,5º en < 37,5º C Thermostaatfunctie Wordt bij koorts op hoger niveau ingesteld

32 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 32 Koorts Koorts: instelpunt wordt verhoogd door toxische stoffen (pyrogenen) Pyrogeen = koortsverwekkend Pyrogenen zijn stoffen (eiwitten) die de temperatuur verhogen, ook wel koortsopwekkende middelen genoemd

33 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 33 Oorzaken koorts Pyrogenen (koortsopwekkende) stoffen Exogene pyrogenen –(Toxinen) van bacteriën –(Toxinen) van virussen –Sommige geneesmiddelen Endogene pyrogenen –Stoffen vrijkomend bij weefselbeschadiging –Stoffen vrijkomend afbraak witte bloedlichaampjes Dehydratie, waardoor transpiratie in gevaar komt.

34 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 34 Verhoging instelpunt Koorts = verhoogde kern temperatuur bij een hoger instelpunt Setpoint 38,5 º C Lichaamstemp = 37,5º C Lichaamstemp = 38,5º C Lichaamstemp = 37,5º C pyrogenen Setpoint 37,5 º C

35 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 35 Temperatuurregulatie bij koorts Gevolg: alle maatregelen worden genomen om de warmteproductie op te voeren en de warmteafgifte te beperken gevolg: patiënt krijgt het koud. Na het bereiken van het nieuwe setpoint komt warmteafgifte op gang door vasodilatatie en radiatie (rode droge huid). Bij einde koorts: setpoint weer normaal, verhoogde warmteafgifte door evaporatie

36 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 36 Koude rilling Snelle stijging van lichaamstemperatuur, door bijvoorbeeld bacteriemie? Of setpoint snel veel hoger? 3 stadia –snelle temp stijging, met rillen van de kou (extra dekens, kruik, elektrische deken) –hoge koorts stabiele temperatuur (extra dekens verwijderen) –daling temp met heftig zweten (opfrissen) Einde koorts: instelpunt is gedaald, lichaamstemperatuur is te hoog, men gaat zweten

37 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 37 Verloop koude rilling

38 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 38 Temperatuurregulatie Hyperthermie = verhoogde centrale lichaamstemperatuur bij hetzelfde instelpunt. (hoger dan setpoint) Hypothermie = verlaagde centrale lichaamstemperatuur bij hetzelfde instelpunt. (lager dan setpoint)

39 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 39 Temperatuurregulatie Hyperthermie lichamelijke inspanning stijgt; warmteafgifte verloopt te traag –Hitteberoerte (warmtestuwing / zonnesteek) lichaamstemperatuur blijft stijgen, tot ± 41°C en niet in staat tot transpireren gevolg regelcentra werken niet meer: levensbedreigend –Hitte uitputting door overmatig zweten ontstaat dehydratie en zouttekort

40 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 40 Afterdrop bij onderkoeling Perifeer koud Opwarmen schil (alcohol inname!) Vasodilatatie perifeer (koud) langsstromend bloed koelt af en mengt zich met centraal bloed Daling van de kerntemperatuur

41 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 41 Afterdrop bij hitteberoerte Kern warm Perifeer warm (transport) Snel afkoelen schil Vasoconstrictie perifeer; minder langsstromend bloed waardoor warmteafvoer belemmert wordt Bovendien wordt verdamping door koelen minder Verdere stijging van de kerntemperatuur


Download ppt "FHV2009 / Cxx55 7+8 / Anatomie & Fysiologie - Warmteregulatie 1 Anatomie / fysiologie Eliminatie en regulatie Warmteregulatie 1."

Verwante presentaties


Ads door Google