De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De concurrentiepositie van de topsectoren in Noord-Brabant Welk vestigingsklimaat is nodig om internationaal te excelleren? Mei 2012 | Otto Raspe, Anet.

Verwante presentaties


Presentatie over: "De concurrentiepositie van de topsectoren in Noord-Brabant Welk vestigingsklimaat is nodig om internationaal te excelleren? Mei 2012 | Otto Raspe, Anet."— Transcript van de presentatie:

1 De concurrentiepositie van de topsectoren in Noord-Brabant Welk vestigingsklimaat is nodig om internationaal te excelleren? Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Dioda

2 Centrale vraag: Welke investeringsagenda hoort bij het verbeteren van de concurrentiepositie van de topsectoren en het versterken van het concurrentievermogen van Noord-Brabant? Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 2

3 Inhoudsopgave 1.Achtergrond en aanpak 2.De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in Noord-Brabant 3.Positie Noord-Brabant t.o.v. andere Nederlandse regio’s (focus en afstemming) 4.Hightech en kennisinfrastructuur van Noord-Brabant onder de loep 5.Urgentietabel Noord-Brabant voor een excellent vestigingsklimaat 6.Bijlagen Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 3

4 1. Achtergrond en aanpak Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 4

5 Gebaseerd op PBL studie naar concurrentiepositie topsectoren  Topsectoren-aanpak  Twee kanten van internationale competitie  Regio’s cruciaal  Nieuwe manier van benchmarken  Empirisch / kwantitatief (unieke data)  Uitgebreide literatuurstudies 5 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

6 Topsectoren-aanpak  Bedrijfslevenbrief ‘Naar de Top’ Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, 2011)  Investeren in topsectoren centraal: –AgroFood, Tuinbouw en uitgangsmaterialen, High Tech, Energie, Logistiek, Creatieve Industrie, Life Sciences, Chemie en Water. Daarnaast wordt aandacht besteed aan Hoofdkantoren  Dit zijn sectoren waarin Nederland wereldwijd sterk is en waarvoor de overheid extra aandacht heeft.  In de PBL studie worden de volgende sectoren meegenomen: –landbouw en voedingsmiddelen, Hightech en Materialen, Energie, Chemie, Logistiek en groothandel, Zakelijke diensten, Financiële diensten (zie bijlage en PBL 2012 voor afbakening) 6 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

7 Twee kanten van internationale competitie 1.Nederlandse bedrijven die hun producten en diensten over de hele wereld exporteren (ondervinden concurrentie van buitenlandse bedrijven die in dezelfde markten opereren) 2.Bedrijven van over de hele wereld die vestigingen hebben of opzetten in regio’s buiten hun eigen land (waarbij er concurrentie is om deze investeringen binnen te halen) Voor beide geldt dat ze belangrijk zijn voor economische ontwikkeling. We willen een excellent vestigingsklimaat hebben voor deze internationaal opererende bedrijven 7 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

8 8 Regio's cruciaal 'Global-local paradox' Porter 'Triumph of the city' Glaeser 'Geography and Trade' Krugman 'Reshaping Economic Geography' Worldbank 'Competitive cities in a global economy' OECD 'EU Agenda reformed cohesion policy; place-based approach' Barca Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 8

9 Nieuwe manier van Benchmarken: filosofie in de analyse  We benchmarken het vestigingsklimaat van Noord-Brabant met die regio’s waar bedrijven zitten waar Noord-Brabant daadwerkelijk mee in concurrentie is, zogenaamde ‘revealed competition‘, op: export en buitenlandse investeringen  Waar bevinden zich de belangrijkste concurrenten van de bedrijven in de topsectoren?  Welke factoren zijn belangrijk voor een goede concurrentiepositie?  Hoe verhoudt het Brabantse vestigingsklimaat zich op deze factoren tot haar belangrijkste concurrenten?  Op welke factoren is het in te lopen 'gat' met de concurrenten groot en welke factoren zijn goed op orde? Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 9

10 Empirisch en kwantitatief  256 Europese regio’s  Mondiaal speelveld van competitie  Unieke databases over internationale handel tussen regio’s en de aanwezigheid van buitenlandse bedrijven  Dertig factoren van regionale vestigingsklimaat 10 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

11 Uitgebreide literatuurstudies Buitenlandse bedrijven 2. Export Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

12 2. Internationale positie topsectoren in Noord-Brabant Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 12

13 13 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 13

14 Internationaal sterkste sectoren  Top van Europa (top posities op beide kanten van competitie) –Landbouw* –Voedingsmiddelenindustrie  Subtop van Europa (sterke positie op ten minste 1 van de kanten van competitie) –Hightech industrie –Energie –Groothandel –Logistiek We focussen op deze 6 Brabantse topsectoren (de andere sectoren staan in de bijlage) * Let op: er zijn maar heel weinig buitenlandse bedrijven in de landbouw. Bij landbouw gaat het dus vooral om export Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 14

15 15 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 15

16 16 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 16

17 Conclusies voor landbouw  Concurrenten bevinden zich met name in aangrenzende regio's –In landbouw zeer weinig buitenlandse bedrijven actief, daarom analyse beperkt tot export  Belangrijkste concurrentiefactoren: –Kennisinfrastructuur –Bereikbaarheid (lucht en weg) –Netwerkoriëntatie (o.a transportkosten)  Positie Noord-Brabant –Goed: kennisinfrastructuur (universiteiten, private R&D en patenten) –Mist: massa en efficiënt netwerk (concurrenten hebben efficiëntere netwerken doordat ze handelen met grotere regio’s nabij) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 17

18 18 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 18

19 19 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 19

20 20 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 20

21 21 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 21

22 Conclusies voor voedingsmiddelenindustrie  Verschillende concurrenten voor twee kanten van internationalisering –Aantrekken buitenlandse bedrijven: Oost-Europa van belang –Export: veelal vanuit aangrenzende regio' s  Belangrijkste concurrentiefactoren verschillen: –Voor export private kennis belangrijker, voor buitenlandse bedrijven publieke kennis. –Maar ook overeenkomsten: belang van massa & dichtheid en connectiviteit door de lucht  Positie Noord-Brabant –Mist: agglomeratiekracht (massa en dichtheid), concentratie financiële diensten en connectiviteit via de lucht Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 22

23 23 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 23

24 24 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 24

25 25 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 25

26 26 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 26

27 Conclusies voor hightech industrie  Veelal dezelfde concurrenten voor twee kanten van internationalisering  Hierdoor ook dezelfde belangrijkste concurrentiefactoren: –Belang van topuniversiteit, private kennis (patenten en private R&D), agglomeratiekracht, connectiviteit lucht en weg –Voor hightech is cluster belangrijk (nabijheid van bedrijven in de keten om hightech producten te maken)  Positie Noord-Brabant –Goed: private kennisinfrastructuur –Mist: clusterkracht (het hightech cluster is relatief klein), connectiviteit lucht, agglomeratiekracht (massa en dichtheid), export door hightech Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 27

28 28 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 28

29 29 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 29

30 30 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 30

31 31 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 31

32 Conclusies voor energie  Verschillende concurrenten voor twee kanten van internationalisering –Veelal afkomstig uit Scandinavië  Verschillende belangrijke concurrentiefactoren: –Aanrekken buitenlandse bedrijven: publieke kennis, BRP –Export: private kennis  Positie Noord-Brabant –Mist: agglomeratiekracht (massa en dichtheid), concentratie financiële diensten en publieke kennis –Sterk: positie universiteiten en private kennis Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 32

33 33 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 33

34 34 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 34

35 35 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 35

36 36 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 36

37 37 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 37

38 38 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 38

39 Conclusies voor logistiek  Concurrenten deels overeenkomstig, deels anders –Overeenkomstig: Londen, Parijs, Kopenhagen en Oslo  Belangrijke concurrentiefactoren: –Aanwezigheid multinationals (bedrijven met vestigingen elders) –Agglomeratiekracht, topuniversiteiten, connectiviteit lucht en BRP  Positie Noord-Brabant –Mist: aanwezigheid multinationals, agglomeratiekracht (massa en dichtheid), connectiviteit lucht, BRP –Sterk: rankscore universiteiten en private kennis Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 39

40 40 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 40

41 41 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

42 42 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 42

43 43 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

44 Conclusies voor groothandel  Verschillende concurrenten voor export en aantrekken buitenlandse bedrijven –Overeenkomstig: Londen en Parijs  Belangrijke concurrentiefactoren: –Veelal hetzelfde, volgorde wel verschillend –Aanwezigheid multinationals (bedrijven met vestigingen elders), bevolkingsdichtheid, rankscore universiteiten, congestie, private kennis, BRP en concentratie financiële diensten  Positie Noord-Brabant –Mist: agglomeratiekracht (massa en dichtheid), connectiviteit lucht, concentratie financiële diensten, BRP Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 44

45 Algemene conclusies internationale positie  Maatwerk vereist: –Concurrenten van de topsectoren bevinden zich in verschillende regio's; belang van concurrentiefactoren verschilt per topsector –Concurrenten verschillen soms per vorm van internationalisering  Vestigingsklimaat van Noord-Brabant: –Beperkingen ›Gebrek aan agglomeratiekracht ›Beperkte concentratie financiële diensten ›Connectiviteit lucht minder goed dan concurrenten –Sterke positie ›Rankscore universiteiten ›Private kennis (private R&D investeringen en patenten) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 45

46 3. Nationale positie topsectoren in Noord-Brabant Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 46

47 Nationale vergelijking van belang  Niet alleen internationale positie van belang ook nationale positie  Regionaal afstemmen: niet elke Nederlandse regio moet proberen sterk te worden in elke topsector –Voorkomen concurrentie onderling  Wat is de focus van Noord-Brabant? Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 47

48 48 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

49 Nationale vergelijking: landbouw  Groot aandeel van de export afkomstig uit Noord- Brabant, maar Zuid-Holland heeft een nog sterkere positie –Aantrekken buitenlandse bedrijven minder relevant in landbouw Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 49

50 50 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

51 Nationale vergelijking: voedingsmiddelenindustrie  Noord-Brabant is een topregio in Europa  Zuid-Holland en Noord-Holland ook grote aandelen maar aanzienlijk minder dan Noord-Brabant Algemene conclusie:  Zowel nationaal als internationaal agrofood een topsector in Noord-Brabant, met sterk accent op food. Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 51

52 52 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

53 Nationale vergelijking: hightech industrie  Noord-Brabant sterkste hightech regio van Nederland  Ook Noord-Holland en Zuid-Holland (ruim) boven Europees gemiddelde  Maar Noord-Brabant bevindt zich niet in de top 10 van belangrijkste relevante technologie-regio's van Europa  Vooral afstemming met Zuid-Holland relevant. Die regio heeft relatief sterke positie in Hightech, en trekt ook relatief veel buitenlandse bedrijven aan (m.n. medium high tech, zie Weterings et al. 2011) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 53

54 54 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

55 Nationale vergelijking: energie  Aandeel export afkomstig uit Noord-Brabant is groot, vergelijkbaar met Zuid-Holland  In Noord-Brabant (i.t.t. Zuid-Holland) zijn echter relatief weinig buitenlandse bedrijven in deze sector gevestigd Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 55

56 56 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

57 Nationale vergelijking: groothandel  Noord-Brabant heeft binnen Nederland een relatief sterke positie in groothandelsactiviteiten, maar vooral Noord- Holland en Zuid-Holland hebben top posities Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 57

58 58 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

59 Nationale vergelijking: logistiek  Logistiek en groothandel laten hetzelfde patroon zien: Noord- Brabant scoort boven het Europese gemiddelde w.b. export en buitenlandse bedrijven aantrekken. Maar vooral Noord- Holland en Zuid-Holland hebben een sterkere internationale concurrentiepositie –Dit heeft vooral met de mainports Schiphol en Haven Rotterdam te maken en de clustering van deze activiteiten daar rondom (zie ook Raspe & Van den Berge, 2010) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 59

60 60 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 60

61 Nationale vergelijking: banen per sector Op basis van de concentratie van aantal banen per sector concluderen we dat:  Noord-Brabant vooral is gespecialiseerd in voedingsmiddelenindustrie, materialen, hightech en chemie (de topsectoren: agrofood en hightech systems and materials en chemie)  Eerder zagen we echter dat vooral in Chemie de internationale concurrentiepositie wat betreft aantal buitenlandse bedrijven niet tot de top behoort (wel voor export). Vooral Zuid-Holland heeft op beide zijden een sterke positie. Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 61

62 Algemene conclusies nationale positie  Noord-Brabant internationaal sterk in agrofood, hightech, energie, chemie, logistiek en groothandel  Bovenregionaal afstemmen: Noord-Holland en Zuid-Holland sterker in logistiek en groothandel, landbouw, energie en chemie  Noord-Brabant primaire focus op twee sectoren: 1.Voedingsmiddelenindustrie • Al top van Europa: investeringen gericht op behouden koppositie 2.Hightech industrie • Subtop: investeringen nodig om tot de top te gaan behoren Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 62

63 4. De hightech industrie onder de loep Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 63

64 Hightech onder de loep (1)  Vergelijking van de scores op de concurrentiefactoren van Noord-Brabant en de belangrijkste 18 regio's waarmee Noord-Brabant concurreert (op zowel het aantrekken van buitenlandse bedrijven en/of exporteren van hightech producten)  Vraag: Welke kennisinfrastructuur hoort bij een top hightech-regio? En hoe verhoudt Noord-Brabant zich daartoe? –Vergelijking van de kennisinfrastructuur van Noord-Brabant en haar voornaamste concurrenten in de hightech Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 64

65 65 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

66 Hightech onder de loep (2)  Voor Hightech is er een sterke relatie tussen exportkracht en aantrekken buitenlandse bedrijven: in regio's die veel hightech producten exporteren, zijn ook veel buitenlandse bedrijven in die sector gevestigd  De meeste van de belangrijkste concurrenten van Noord- Brabant hebben zowel een hoger aandeel export als een hoger aantal buitenlandse bedrijven in de hightech.  Het gat met de concurrenten is aanzienlijk. Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 66

67 67 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

68 Hightech onder de loep (3)  In Noord-Brabant véél private investeringen in R&D. –Noord-Brabant bevindt zich met de Duitse regio's Stuttgart, Oberbayern, Tubingen en Darmstadt in de top.  Echter, juist weinig in publieke R&D investeringen –Publieke R&D investeringen zelfs onder Europees gemiddelde  Concurrenten van Noord-Brabant kenmerken zich vooral door veel private R&D investeringen, en niet perse veel publieke R&D –Regio's die sterk zijn in beide R&D: Köln, Oxford, Île de France en Rhône Alpes  Drie typen technologie regio's: 1. Sterk in private R&D, 2. Sterk in beide kanten van R&D, 3 Weinig R&D-intensieve regio's –Noord-Brabant lijkt op Duitse technologie-regio's (zie ook Weterings et al., 2011) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 68

69 69 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

70 Hightech onder de loep (4)  Sterke positie in hightech industrie gaat samen met de aanwezigheid van een topuniversiteit (minder met veel publieke D&D)  Noord-Brabant goede positie op ranking topuniversiteiten  Regio's met de sterkste scores op de ranking topuniversiteiten doen echter over het algemeen meer aan publieke R&D: –Berkshire cs (Oxford), Île de France (Parijs), Oberbayern (München), West Midlands (Birmingham) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 70

71 71 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

72 Hightech onder de loep (5)  Sterke positie in hightech industrie gaat samen met een beroepsbevolking met een hoog opleidingsniveau –Er is een sterke relatie is tussen een gemiddeld hoog opleidingsniveau en een hoog technologisch opleidingsniveau  Aandeel technisch hoogopgeleiden vrij hoog in Noord- Brabant –Vergelijkbaar met Oberbayern  Île de France (Parijs) en Com. de Madrid kennen beste positie  Er zijn echter ook concurrenten die onder het Europese gemiddelde scoren op technologisch opleidingsniveau: –Dit zijn vooral de Italiaanste technologie-regio's Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 72

73 73 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

74 Hightech onder de loep (6)  Algemeen: het zijn over het algemeen gespecialiseerde regio's (veel concentratie in hightech industrie) met sterke exportpositie –Dat wil zeggen dat de economische structuur van deze regio's sterk op technologie is gericht en minder op andere activiteiten –Parijs is uitzondering, wat komt door groot aandeel overige activiteiten in die regio  Concentratie van hightech industrie in Noord-Brabant blijft achter bij belangrijkste concurrenten –En is zelfs niet veel hoger dan Europees gemiddelde  Dit heeft vooral te maken met relatief weinig banen en vestigingen in de hightech industrie –NB: vooral enkele grote hightech bedrijven en minder MKB Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 74

75 75 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

76 Hightech onder de loep (7)  Regio's met een sterkere specialisatie in hightech industrie zijn niet per sé de regio's die de meeste buitenlandse bedrijven in deze sector aantrekken –Ook competitie-element speelt een rol –Ook andere factoren (dan kennisfactoren) spelen een rol bij locatiekeuze van buitenlandse hightech bedrijven (zie Weterings e.a. 2011) –Bijvoorbeeld: agglomeratiekracht (massa, dichtheid en internationale connectiviteit) en centrale ligging in Europa. Vooral hightech-regio's met een hoge dichtheid en sterke internationale connectiviteit (luchthaven) trekken veel buitenlandse bedrijven Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 76

77 77 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

78 Hightech onder de loep (8)  Aantal patenten is in Noord-Brabant aanzienlijk hoger dan in de concurrerende regio's –Noord-Brabant topregio.  Echter verband tussen aantal patenten en aandeel buitenlandse bedrijven in de hightech zwak –regio's met veel patenten kennen een lager aandeel buitenlandse bedrijven  Patenten mogelijk indicator van gebrek aan 'open innovatie' ('bescherming van kennis' tegen kennisspillovers ipv delen) –buitenlandse bedrijven mijden vestiging waar potentiële kennisspillovers klein zijn (en nabij concurrenten) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 78

79 79 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving

80 Hightech onder de loep (9)  Naast een relatief geringe specialisatie is ook vooral de clustering van de hightech industrie in Noord-Brabant relatief klein –Clustering (het functioneel toeleverend complex aan bedrijven in dezelfde regio die samen een hightech product maken) is een kenmerk van de regio's met een sterke concurrentiepositie in de hightech industrie  Vergelijking tussen herkomstgebied inputs Noord-Brabant en Oberbayern –Noord-Brabant: hightech bedrijven kopen relatief minder producten in bij andere hightech bedrijven in de regio, meeste producten ingekocht in buitenland –Cluster van toeleverende relaties in Noord-Brabant minder sterk ontwikkeld. Voor een technologie-regio is Noord-Brabant (t.o.v. concurrenten) relatief open. Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 80

81 Hightech onder de loep (10): algemene conclusies Noord-Brabant is  sterk in private kennis: veel patenten en veel private R&D- investeringen –Patenten géén garantie voor aantrekken buitenlandse bedrijven  goed ontwikkeld op gebied van Human capital –maar dit is niet een van de belangrijkste concurrentiefactoren –Let op: dit is gemeten in brede zin, specifieke mismatch op arbeidsmark kan wel bestaan (zie claim van ASML 2011) (http://www.brainportdevelopment.nl/leers-bepleit-integrale-aanpak-bij-werven-internationale-kenniswerkers)  sterk op score van ranking top-universiteiten –Echter de sterkste universiteitsregio's doen veel meer aan publieke R&D (link tussen private en publieke R&D en bedrijfsleven)  Wat vooral in de kennisinfrastructuur mist is een sterk ontwikkeld regionaal cluster en concentratie van hightech bedrijven Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 81

82 5. De urgentietabel voor Noord-Brabant Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 82

83 83 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 83

84 84 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 84

85 85 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 85

86 86 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 86

87 Urgentietabel: conclusies (1)  Focus op agrofood en hightech (en rode en oranje balken) –Cruciaal voor beide: ›internationale connectiviteit (door de lucht) ›Bereikbaarheid door over de weg (congestie) –Voor hightech: concentratie en clustering –Voor agrofood: netwerk-strategie  Kruisbestuiving tussen food en hightech: versterken van concentratie van hightech bedrijven ook goed voor concurrentiepositie landbouw (Voorbeelden Plantlab en Rubia)  Kruisbestuiving met financiële diensten: financiële diensten relevant voor zowel agrofood als hightech Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 87

88 Urgentietabel: conclusies (2)  Ken en leer van je concurrenten –Op basis van analyse kennisinfrastructuur: Noord-Brabant lijkt qua kennisinfrastructuur sterk op de Duitse regio's: (Uitkomst cluster-analyse) ›Oberbayern, Düsseldorf, Damstadt, Köln, Stuttgart en Tübingen. Alle hebben wel een sterkere concurrentiepositie –Regio's die het beter dan verwacht doen bij het aantrekken van buitenlandse hightech bedrijven (gegeven de impact van de belangrijkste concurrentiefactoren): ›Lombardia (Milaan), Cataluna (Barcelona), West Midlands (Birmingham), Berkshire cs (Oxford), Com. de Madrid, Tübingen (o.b.v. Weterings e.a. 2011) ›Noord-Brabant doet het bij het aantrekken van buitenlandse hightech bedrijven minder dan verwacht (Weterings e.a pag. 94) –O.b.v. deze twee punten is het voor Noord-Brabant slim nadere case-studies uit te werken op 1. de sterke regio's met zelfde ki-profiel: Oberbayern en Düsseldorf, of 2. die beter dan verwacht scoren: Milaan, Barcelona en Birmingham. ›Wat doen ze daar goed? (gegeven hun belangrijkste concurrentiefactoren) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 88

89 Bijlagen Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 89

90 ad 1a. Meten van de topsectoren Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 90

91 Topsectorsbi Agrofood1, 5Landbouw: Landbouw en visserij 15, 16Voedingsmiddelindustrie: Voedingsmiddelen, dranken, verwerking van tabak Materialen & hightech 26, 27, 28Materialen: Glas, aardewerk, cement-, kalk- en gipsproducten, metalen in primaire vorm, metaalproducten 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35 Hightech industrie: Machines en apparaten (computers, audio-, video- en telecommunicatie, medische, orthopedische, precisie- en optische instrumenten, uurwerken, auto's, en andere transportmiddelen Energie10, 11, 23, 40 Turf-, aardolie- en aardgaswinning, aardolie- en steenkoolverwerkende industrie; bewerking van splijt- en kweekstoffen, productie, distributie, handel in elektriciteit, aardgas en warm water Logistiek60, 61, 62, 63 Vervoer over land, water, door de lucht en dienstverlening voor het vervoer Chemie24, 25Chemische producten en producten van rubber en kunststof Extra gemeten: Groothandel51Groothandel en handelsbemiddeling (niet in auto's en motorfietsen) Financiële diensten65, 66, 67Financiële instellingen, verzekeringswezen, pensioenfondsen, beurzen, effectenmakelaars, assurantietussenpersonen, administratiekantoren voor aandelen, waarborgfondsen Zakelijke diensten72, 73, 74Computerservice, informatietechnologie, speur- en ontwikkelingswerk, overige zakelijke diensten Niet gemeten:Tuinbouw en uitgangsmaterialen, creatieve industrie, life sciences en water Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 91

92 ad 1b. Meten van concurrentiekracht Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 92

93 Internationale concurrentiekracht  Drie manieren van meten internationalisering sectoren: –Aandeel export –Aandeel buitenlandse bedrijven (gewogen naar omvang) ›Percentage bedrijven dat voor meer dan 50% in eigendom is van een bedrijf uit een ander land –Aandeel bedrijven met vestigingen in het buitenland (gewogen naar omvang)  Belang van vorm van internationalisering verschilt per sector –Landbouw: aantal buitenlandse bedrijven zeer laag, niet gebruikt –Groothandel: geen exportcijfers bekend, als alternatieve maat is gebruikt aandeel bedrijven met vestigingen in buitenland Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 93

94 Welke regio's 'concurreren' met elkaar? Zuid-Holland belangrijkste export Parijs belangrijkste export Wenen belangrijkste export Concurrentie: Zuid-Holland en Parijs hebben overlappende afzetmarkten Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 94

95 Welke regio's 'concurreren' met elkaar?  Om buitenlandse bedrijven:  Regio’s hebben vestigingen van dezelfde type bedrijven: –Naar herkomstland –Naar sector Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 95

96 ad 2 Benchmark topsectoren (waar Noord-Brabant niet tot de top behoort) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 96

97 97 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 97

98 98 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 98

99 99 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 99

100 100 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 100

101 101 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 101

102 102 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 102

103 103 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 103

104 104 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 104

105 105 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 105

106 106 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 106

107 107 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 107

108 108 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 108

109 109 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 109

110 110 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 110

111 111 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 111

112 112 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 112

113 113 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 113

114 114 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 114

115 ad 3 Positie Noord-Brabant t.o.v. andere Nederlandse regio's (op sectoren waar Noord- Brabant niet tot de top behoort) Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 115

116 116 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 116

117 117 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 117

118 118 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 118

119 119 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 119

120 120 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 120

121 ad 4 Positie Noord-Brabant op agglomeratiekracht voor Hightech concurrenten Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 121

122 122 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 122

123 123 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 123

124 124 Mei 2012 | Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen en Dario Diodato Planbureau voor de Leefomgeving 124


Download ppt "De concurrentiepositie van de topsectoren in Noord-Brabant Welk vestigingsklimaat is nodig om internationaal te excelleren? Mei 2012 | Otto Raspe, Anet."

Verwante presentaties


Ads door Google