De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

H3 Democratie in de 20 e eeuw Hoe hebben de rechtsstaat en parlementaire democratie zich ontwikkeld tussen 1920 en 1980?

Verwante presentaties


Presentatie over: "H3 Democratie in de 20 e eeuw Hoe hebben de rechtsstaat en parlementaire democratie zich ontwikkeld tussen 1920 en 1980?"— Transcript van de presentatie:

1 H3 Democratie in de 20 e eeuw Hoe hebben de rechtsstaat en parlementaire democratie zich ontwikkeld tussen 1920 en 1980?

2 3.1 Verzuiling en crisis Hoe hebben de rechtsstaat en de parlementaire democratie zich ontwikkeld tussen 1920 en 1945? 1918 Troelstra’s vergissing In Rusland en Duitsland breken in 1918 opstanden en revoluties uit → SDAP leider Troelstra denkt dat ook in Nederland de tijd rijp is voor een revolutie Revolutiepoging mislukt omdat meerderheid bevolking poging niet steunt Overal ontstaan massale steunbetogingen voor regering en koningin SDAP wordt gewantrouwd en wordt tot 1939 buiten de regering gehouden

3 Na invoering algemeen kiesrecht democratie al snel op de proef gesteld door antidemocraten Economische crisis van 1929 zorgt ook in Nederland voor armoede en werkloosheid Veel Nederlanders gaven nieuwe staatsvorm de schuld → gebrek aan daadkracht, eindeloos geklets, slappen compromissen→ krachtige besluiten nodig→groei aanhang totalitaire partijen Andere bedreigingen democratie

4 Totalitaire partijen in Nederland links Veel werklozen stemden op de CPN Ideologie: Verering Stalin; er werd met grote bewondering gekeken naar de Sovjet Unie Communistische dictatuur enige uitweg uit crisis

5 Totalitaire partijen in Nederland rechts Hitler en Mussolini als grote voorbeeld. Aanhang: winkeliers, boeren en andere leden uit de middenklasse die zich bedreigd voelen

6 Maar Nederlandse democratie niet bedreigd. Democratische partijen bleven meerderheid houden

7 Verzuiling NEDERLAND protestantenprotestanten LiberalenLiberalen SocialistenSocialisten KatholiekenKatholieken

8 Kenmerken verzuiling Leden zuilen weinig contact met andere zuilen Leden zuilen weinig contact met andere zuilen Elke zuil eigen organisaties; scholen, kranten, politieke partij, vakbonden Elke zuil eigen organisaties; scholen, kranten, politieke partij, vakbonden Leiders zuilen werken wel samen Leiders zuilen werken wel samen Weinig schommelingen in verkiezingsuitslagen → kiezers bleven trouw aan eigen zuil Weinig schommelingen in verkiezingsuitslagen → kiezers bleven trouw aan eigen zuil

9 Duitse bezetting Einde democratie en rechtsstaat

10 Hoe hebben de rechtsstaat en de parlementaire democratie zich ontwikkeld tussen 1920 en 1945? Democratie wordt in interbellum (tijd tussen de twee wereldoorlogen) regelmatig bedreigd: Democratie wordt in interbellum (tijd tussen de twee wereldoorlogen) regelmatig bedreigd: –Revolutiepoging Troelstra –Antidemocratische partijen worden steeds populairder → CPN en NSB Democratie houdt stand door sterk leiderschap van Colijn en door verzuiling Democratie houdt stand door sterk leiderschap van Colijn en door verzuiling Tijdens Duitse bezetting geen democratie en einde rechtsstaat Tijdens Duitse bezetting geen democratie en einde rechtsstaat

11 3.2 Naoorlogse zekerheid Hoe hebben de rechtsstaat en de parlementaire democratie zich ontwikkeld tussen 1945 en 1965? Na de Tweede Wereldoorlog was kritiek op parlementaire democratie verdwenen CPN was nog wel populair doordat veel communisten in het verzet hadden gezeten en door de rol van de Russen in de strijd tegen de nazi’s

12 CPN Populariteit echter van korte duur omdat de arbeiders het al snel beter kregen door groeiende welvaart en de opbouw van de verzorgingsstaat. En de CPN beleef achter de Sovjet Unie staan terwijl veel Nederlanders door de Koude Oorlog de Russen als een bedreiging zagen

13 Keert verzuiling terug na WO II? Tijdens de bezetting was het gevoel van eensgezindheid gegroeid. Sommigen dachten dat een doorbraak van de oude verzuilde verhoudingen mogelijk was → Nederlandse Volksbeweging opgericht Er werd een nieuwe politieke partij opgericht die voor alle vooruitstrevende Nederlanders was, dwars door alle zuilen heen SDAP en de links-liberale partijen vormen samen de Partij van de Arbeid

14 Politieke partijen na WO II Confessionelen bang om grip op achterban te verliezen → oude partijen keren terug RKSP verandert naam in KVP

15 PvdA Doorbraakgedachte mislukt → socialisten drukken stempel op PvdA→ liberalen stappen uit partij en richten een nieuwe partij op Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)

16 Verkiezingen 1948 KVP en PvdA grootste partijen, vormen samen een coalitie → Rooms- Rode coalitie Willem Drees (PvdA) minister- president

17 Opbouw verzorgingsstaat Voor WO II had staat zich weinig bemoeid met economie en weinig uitgegeven aan sociale uitkeringen Na WO II verandering van beleid → jaren ’30 hadden negatieve kanten van onbeperkt kapitalisme aangetoond Overtuiging dat overheid juist wel moest ingrijpen in economie en bestrijden armoede met sociale wetten Opbouw verzorgingsstaat en groeiende welvaart zorgde voor grote tevredenheid over gevestigde democratische orde

18 3.3 Ontzuiling en verdere democratisering Hoe hebben de rechtsstaat en de parlementaire democratie zich ontwikkeld tussen 1965 en 1980?

19 Jaren ’60; tijd van optimisme In de jaren ’60 ging het beter dan ooit → stijgende lonen → werden allerlei nieuwe consumptieartikelen van gekocht

20 Gevolgen Groeiende welvaart Opbouw verzorgingsstaat Ontstaan consumptiemaatschappij Mensen niet meer afhankelijk van zuil Geloof/ ideologie wordt minder belangrijk Ontzuiling Steeds meer mensen hebben een tv en kijken naar programm van alle omroepen

21 Toenemende kritiek op bestaande verhoudingen door:

22 …..en vrouwen

23 Gevolgen: Secularisering; het geloof wordt steeds minder belangrijk Ontkerkelijking; steeds minder mensen gaan naar de kerk Confessionele partijen krijgen steeds minder stemmen

24 Zetelverdeling confessionele partijen ten opzichte van andere partijen

25 Gevolgen voor politiek KVP, ARP en CHU vormen samen een nieuwe confessionele partij → VVD groeit door toenemende VVD groeit door toenemende welvaart, individualisering welvaart, individualisering en ontzuiling en ontzuiling Burgers eisen steeds meer inspraak en medezeggenschap

26 Ontstaan nieuwe partijen Directe invloed burgers op bestuur door: Gekozen minister- president en burgemeester Gekozen minister- president en burgemeester Invoering referendum Invoering referendum Herinvoering districtenstelsel Herinvoering districtenstelsel

27 Maar ook onrust in bestaande partijen: 1968 oprichting PPR, afsplitsing KVP Richten zich op nieuwe thema’s als milieu en de armoede in ontwikkelingslanden Ook binnen PvdA eisen jongeren meer inspraak → Nieuw Links

28 Conclusie; wat is er over gebleven van ‘Het Huis van Thorbecke’? Beslissingen worden nog altijd genomen in de Tweede Kamer en de gemeenteraad Beslissingen worden nog altijd genomen in de Tweede Kamer en de gemeenteraad Geen nieuwe vormen van democratie ingevoerd Geen nieuwe vormen van democratie ingevoerd Politieke stromingen zijn nog altijd hetzelfde (confessioneel-socialistisch- liberaal) Politieke stromingen zijn nog altijd hetzelfde (confessioneel-socialistisch- liberaal)


Download ppt "H3 Democratie in de 20 e eeuw Hoe hebben de rechtsstaat en parlementaire democratie zich ontwikkeld tussen 1920 en 1980?"

Verwante presentaties


Ads door Google