De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

College 6: Modern Nederlands TAALGESCHIEDENIS DT JAAR 1, 2015-2016, PERIODE 3.

Verwante presentaties


Presentatie over: "College 6: Modern Nederlands TAALGESCHIEDENIS DT JAAR 1, 2015-2016, PERIODE 3."— Transcript van de presentatie:

1 College 6: Modern Nederlands TAALGESCHIEDENIS DT JAAR 1, , PERIODE 3

2 Aan het einde van dit college kun je:  beschrijven hoe het proces van standaardisering en ontstandaardisering van het Nederlands is verlopen;  een paar vernieuwingen in het Nederlands van de 19 e en 20 e eeuw noemen;  de discussie over 'hun' als onderwerp rationeel samenvatten;  de voornaamste spellingshervormers en hun ideeën opnoemen;  uitleggen wat de dialectrenaissance is;  uitleggen hoe het Afrikaans zich van het Nederlands heeft afgescheiden;  de Vlaamse en Friese taalstrijd kort omschrijven. DOELEN VAN DIT COLLEGE

3  Standaardisering en ontstandaardisering  Taalverandering in de 19 e en 20 e eeuw  Spellingstrijd  Dialectrenaissance  Afscheiding van het Afrikaans  Taalstrijd in Vlaanderen en Friesland MODERN NEDERLANDS

4  16 e eeuw: aanzet tot standaardisering  17 e eeuw: standaardschrijftaal ontstaat  18 e eeuw: normen standaardtaal verspreiden zich  19 e eeuw: standaardtaal wordt spreektaal bovenlaag  20 e eeuw: standaardtaal wordt algemene spreektaal  late 20 e eeuw: einde van de standaardtaal STANDAARDISERING EN ONTSTANDAADISERING

5 Een paar voorbeelden:  opkomst van 'jullie'  opkomst en ontwikkeling van 'u'  opkomst van 'hun' als onderwerp (1911)  strijd tegen het Duits (vroege 20 e eeuw)  Engelse leenwoorden (na 1945)  straattaal  Poldernederlands  Gooise r  "de op een na laatste"  "een jongetje die"  "meer gezellig" TAALVERANDERING IN DE 19 E EN 20 E EEUW

6 TAALVERANDERING IN DE 19 E EN 20 E EEUW: "HUN HEBBEN"

7  Arnold Moonen, Nederduitsche spraekkunst (1706):  fonetisch principe:  ik (niet 'ick')  huis, graf (niet 'huiz', 'grav')  vrede (niet 'vreede')  zee (niet 'ze')  maen (niet 'maan')  vrou, eeu (niet 'vrouw', 'eeuw') SPELLINGSTRIJD

8  Matthijs Siegenbeek, eerste officiële spelling (1804)  noten / genooten  mooi / mooijer  licht / ligt  Jan Frans Willems, alternatieve spelling Vlaanderen (1844)  kaes, ryden, vuer  De Vries & Te Winkel, 1883  ligt -> licht, koninglijk -> koninklijk  Marchant, 1934  zoo -> zo, mensch -> mens  Woordenlijst der Nederlandse Taal (1954)  Taalunie, 1995 ('pannenkoek'), 2006 ('paardenbloem') SPELLINGSTRIJD

9  In de 20 e eeuw verliezen veel dialecten hun functie.  Regiolect wordt de nieuwe spreektaal.  1971: Kerkradeproject  Vanaf jaren 70: dialectrenaissance  Jaren 90: Nedersaksisch, Limburgs, Zeeuws 'nieuwe talen' DIALECTRENAISSANCE

10 AFSCHEIDING VAN HET AFRIKAANS

11  Verenigd Koninkrijk, taalpolitiek Willem I (1815)  Belgische opstand (1830)  Taalstrijd, loopt uit in Gelijkheidswet (1898)  Opdeling in taalgebieden (1962)  Voerstreek, Rand, BHV  Kneppelfreed (1951)  Fries toegestaan als voertaal op school (1955)  Fries toegestaan in de rechtszaal (1956)  Fries verplicht schoolvak (1980, 1994)  'Fan geunst nei rjocht' (1985)  Brummelkamp, NS, belastingdienst TAALSTRIJD IN VLAANDEREN EN FRIESLAND

12 Aan het einde van dit college kun je:  beschrijven hoe het proces van standaardisering en ontstandaardisering van het Nederlands is verlopen;  een paar vernieuwingen in het Nederlands van de 19 e en 20 e eeuw noemen;  de discussie over 'hun' als onderwerp rationeel samenvatten;  de voornaamste spellingshervormers en hun ideeën opnoemen;  uitleggen wat de dialectrenaissance is;  uitleggen hoe het Afrikaans zich van het Nederlands heeft afgescheiden;  de Vlaamse en Friese taalstrijd kort omschrijven. DOELEN VAN DIT COLLEGE

13  Volgende week gaan we kijken naar het Nederlands van vandaag de dag en proberen we te voorspellen hoe de taal er in de toekomst uit zal zien. VOLGENDE WEEK


Download ppt "College 6: Modern Nederlands TAALGESCHIEDENIS DT JAAR 1, 2015-2016, PERIODE 3."

Verwante presentaties


Ads door Google