De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Ongeslachtelijke voortplanting -Groei/vermeerdering door celdeling -Genotype van nakomelingen gelijk aan dat van de ouders. -Voorbeelden: Stekken Knollen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Ongeslachtelijke voortplanting -Groei/vermeerdering door celdeling -Genotype van nakomelingen gelijk aan dat van de ouders. -Voorbeelden: Stekken Knollen."— Transcript van de presentatie:

1

2

3 Ongeslachtelijke voortplanting -Groei/vermeerdering door celdeling -Genotype van nakomelingen gelijk aan dat van de ouders. -Voorbeelden: Stekken Knollen en bollen Geslachtelijke voortplanting -Vermeerdering door versmelting van twee geslachtscellen. Eén afkomstig van de ene ouder en de andere van de andere ouder. -Genotype van nakomelingen verschillend van dat van de ouders.

4 Erfelijke informatie - ligt op de genen - de genen liggen op chromosomen - chromosomen zijn gepaard, dus óók de genen zijn gepaard - alle chromosoomparen zijn identiek, m.u.v de geslachts- chromosomen bij een man

5 Chromosomen-portret Vrouw Man

6 Lichaamscel van de mens: 22 paar “gewone” chromosomen 1 paar geslachtschromosomen Celdeling: “gewone” celdeling; copie “reductie” deling: chromosoomparen gesplitst geslachtscel Geslachtscel van de mens: 22 “gewone” chromosomen 1 geslachtschromosoom

7 Verwarrend…………………… Genen worden voor het gemak aangeduid met Letters Echter …..óók de geslachtschromosomen worden aangeduid met letters. We hebben twee soorten: het ene is ongeveer half zo groot als het andere. De gebruikte letters kunnen wisselen maar meestal gebruiken we de A of B XXXXYY

8 Let op! 1.Elke lichaamscel bevat twee geslachtschromosomen. 2Bijv. in een spiercel, zenuwcel, beencel enz. 3Het is een paar  dus 2x 4Als de chromosomen ongelijk van vorm zijn: 1.Ook een geslachtscel bevat een geslachtschromosoom. 2.Bijv. zaadcel/spermacel of eicel 3.Er komt er maar één in voor, want de paren zijn gesplitst. 4.Als een geslachtscel een X- chromosoom heeft kan deze van een jongen (zaadcel) of van een meisje (eicel) zijn. Let op: Een eicel heeft altijd een X en een zaadcel heeft 50% kans op een X-chromosoom is het een jongen. Namelijk een X en een Y Let op: In cellen van bijv. een haar kun je al zien of het een jongen of een meisje is.

9 Geslachtelijke voortplanting De vrouwelijke geslachtscel (eicel) smelt samen met de mannelijke geslachtscel (zaadcel). + Eicel Zaadcel Vrucht = lichaamscel Hierdoor ontstaan nieuwe combinaties van de chromosoom-paren…. ….en dus ook……nieuwe combinaties van de genen-paren + A a Aa

10 Tweelingen Twee-eiige tweeling Twee aparte eicellen worden bevrucht door de twee verschillende zaadcellen. Dus verschillende erfelijke eigenschappen bij zowel de eicel als de zaadcel en dus bij het kind. Eéneiige tweeling Kernen van één eicel en één zaadcel smelten samen en je krijgt één bevruchte eicel. Daarna deelt deze bevruchte eicel zich in twee “bevruchte” eicellen. Ze hebben hetzelfde erfelijk materiaal. Kind 1 Kind 2 Kind 1 Kind 2

11 Begrippen Genotype Fenotype De informatie voor erfelijke eigenschappen v/e organisme (informatie op de harde schijf) Uiterlijke verschijningsvorm v/e organisme (wat zie je) Bepaald door:Genotype Invloeden uit het milieu

12 Begrippen 2 Dominant gen Recessief gen Homozygoot heterozygoot Het genenpaar voor een eigenschap bestaat uit twee gelijke genen. Het genenpaar voor een eigenschap bestaat uit twee ongelijke genen -Een gen dat altijd tot uiting komt in het fenotype (“baas”) -aangegeven met een HOOFDLETTER -een gen dat allleen tot uiting komt in het fenotype, als het dominante gen afwezig is (slaaf) -aangegeven met kleine letter

13 Hoe was het ook al weer?? De vrouwelijke geslachtscel (eicel) smelt samen met de mannelijke geslachtscel (zaadcel). + Eicel Zaadcel Vrucht = lichaamscel Hierdoor ontstaan nieuwe combinaties van de chromosoom-paren…. ….en dus ook……nieuwe combinaties van de genen-paren

14 Kruisingsschema`s Een kruisingsschema van een kruising tussen een cavia die homozygoot dominant is voor een zwarte vacht (A) en een witte cavia : Homozygoot dominant: Homozygoot recessief: A aa AAaaX Aa P (parent) Geslachtscellen A a F1 (1e generatie) A

15 Volledig kruisingsschema P (parent) F1 (1e generatie) Geslachtscellen F2 (2e generatie) AA aa Aa A A A A A a a a a a X X óf

16 a a A A AA aa Aa F2 Welke fenotypes zien we in de F2? Wit Zwart Welke genotypes zien we in de F2? In welke verhouding? % 50% 75% In welke verhouding? :: :

17 Wat kan je van de ouders vertellen van iemand met een bekend genotype? AaDe ene ouder heeft minimaal een A De andere ouder heeft minimaal een a (A?) (a?) Deze persoon heeft een broer met aa. Geeft je dit nu meer informatie? Je weet nu dat beide ouders een a hebben!! Gecombineerd met de eerdere info De ene ouder heeft een A en een a De andere ouder heeft minimaal een a (a?) (Aa)

18 Gegevens: Bruin haar is dominant over blond haar. Wat zou een juiste benaming voor het gen voor bruin haar zijn??? A óf B, of C etc Vul in onderstaande stamboom in wat je weet!! - a A AA a aa

19 A - AA A A A A A A a a a Vader en/of moeder heeft een a

20 mutaties Mutatie =Plotselinge verandering van het genotype door een beschadiging aan een gen In een lichaamcel?Meestal geen problemen In een geslachtscel? Mogelijk doorgegeven aan het nageslacht Eventueel ongeremde groei v/d celkanker Het blijft beperkt tot één individu

21 Wat kunnen we met deze kennis doen?? # Veredeling # Genetisch advies # Prenataal onderzoek # Biotechnologie Kunstmatige selectie: Alleen individuen met gunstige eigenschap gebruiken om mee te fokken. = Onderzoek naar de kans dat iemand een kind met een bepaalde erfelijke ziekte of afwijking krijgt. Vóór de geboorte wordt onderzocht of een kind een afwijking heeft (echoscopie, vlokkentest, vruchtwaterpunctie)

22 Kunstmatige selectie Handelaar: oranje vlinders zijn meer waard. Alleen met oranje vlinders voortplanten

23 Biotechnologie Productie van voedingsmiddelen,hormonen en geneesmiddelen Voorbeelden:GistBier, brood, wijn Bacteriën:Yoghurt, zuurkool * * * * Genetische modificatie: Recombinant DNA-technieken: Erfelijke eigenschappen verandert DNA van het ene organisme inbouwen in een ander organisme KlonerenUit één cel vele nakomelingen laten komen Alle nakomelingen zijn genetischidentiek aan elkaar Misdaadbestrijding door DNA onderzoek

24 Recombinant DNA techniek Soort A -Grote aardappelen -Grote oogst -Gevoelig voor ziekten Soort B -Té klein voor verkoop -Ongevoelig voor ziekten -Grote oogst -Grote aardappelen Transgeen

25

26

27

28

29

30

31

32


Download ppt "Ongeslachtelijke voortplanting -Groei/vermeerdering door celdeling -Genotype van nakomelingen gelijk aan dat van de ouders. -Voorbeelden: Stekken Knollen."

Verwante presentaties


Ads door Google