De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Hoe we emotionele ervaringen goed onthouden: stress-hormonen Onno Meijer, Dept Endocrinology LUMC.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Hoe we emotionele ervaringen goed onthouden: stress-hormonen Onno Meijer, Dept Endocrinology LUMC."— Transcript van de presentatie:

1 Hoe we emotionele ervaringen goed onthouden: stress-hormonen Onno Meijer, Dept Endocrinology LUMC

2 Stress gaat over aanpassing (met een risico…)

3 Onderzoeksvraag: Hoe Werkt ‘Stresshormoon’ Cortisol ? Hypothalamus – hypofyse – bijnier as

4 Cortisol: dag-nacht ritme en stress respons Lightman Nat Rev Neurosci 2010 STRESS

5 De hypothalamus-pituitary-adrenal HPA as CRH jaagt aan; cortisol belangrijkste effector CRH mRNA Eminentia mediana CRH in RED

6 Stress mediatoren: Schaap ziet Hond hond Tijd (min) Amygdala Corticotropin (CRH/CRF) Bloed cortisol CJ Cook, Physiol & Beh 2002 Releasing Hormone

7 Voor de mens: spreker ziet publiek Trier Social Stress Test Sympathische activatie Hartslag (bpm)

8 Adrenal Cortisol ACTH Metabolism Immunity Cardio- Vascular functions Cortisol werkt overal

9 Glucocorticoïden Glucose Intestinal GR Reichardt 2012

10 brein klieren Metabool vet Immuun voortplantin g Hart & vaat Bot & huid Mineralocorticoid Receptor (MR); Heel gevoelig Twee types receptoren (mRNA via qPCR, muizenweefsels) Glucocorticoid Receptor (GR); Iets minder gevoelig

11 Mineralo and Glucocorticoid Receptoren in de hersenen De Kloet et al: MR – hoge affiniteit– initiële respons GR – lagereaffiniteit – rol na stressor MRMR + GRno cort TRANSMITTER RESPONSIVENESS (here: serotonin)

12 Cortisol for better or for worse Aanpassing Ziekte (hier extreem: Ziekte van Cushing)

13 Langdurige effecten in ‘genezen’ Cushing’s brein Volume grijze stofWitte stof integriteit Andela, Vd Werf, et al Eur J Endo & Neuroimage, 2014

14 Hoe werken de receptoren? De Kloet et al, Nat Rev Neurosc 2005

15 t = 0 MR-GFP fusie-eiwit ‘Nucleaire translocatie’ na hormoon

16 t = 30 sec ‘Nucleaire translocatie’ na hormoon

17 t = 3 min ‘Nucleaire translocatie’ na hormoon

18 t = 6 min ‘Nucleaire translocatie’ na hormoon

19 t = 17 min ‘Nucleaire translocatie’ na hormoon

20 t = 25 min ‘Nucleaire translocatie’ na hormoon

21 Veranderingen in genexpressie: reactiviteit van neuronen anders De Kloet et al, Nat Rev Neurosc 2005

22 ‘Centrale dogma’ van genomische MR/GR-werking Transcriptie Prikkelbaarheid Morfologie Fysiologie Gedrag Geheugen

23 Een aanpassing: beter leren!

24 VERWERVEN Ontsnapping lerenKennis ophalen Dag 1Dag 2

25 Ontsnapping leren Dag 1 CONSOLIDATIE Oitzl & De Kloet 1992

26 Ontsnapping leren Dag 1 TERUGHALEN Oitzl & De Kloet 1992 En terughalen Dag 2

27 Kapotte receptor (GR): trager leren Oitzl et al 2001 Gr dim/dim muis: minder DNA binding ‘Poging’ van de muis

28 Blokkade receptor (MR): anders reageren… Oitzl & de Kloet 1992 Platform verwijderd… ControleMR geblokkeerd

29 GR werkt op geheugen via hippocampus (bij ruimtelijk leren) RAT GR EXPRESSIE BREIN VAN DE MAN ZONDER GEHEUGEN Maar: hoe?

30 Cortisol induceert het geheugen: object-locatie-herkenningstaak

31 Welke genen zijn verantwoordelijk? Lerend (met extra hormoon)  controle ?? We laten het jullie weten…

32 Conclusies Cortisol wordt afgegeven bij stress Versterkt consolidatie van geheugen rondom de stressor Werking via de GR in hippocampus Moleculaire mechanismes: wordt vervolgd…

33 Leerstrategie onder invloed van stress M.Oitzl L. Schwabe H. Schaechinger Stimulus-respons of ruimtelijk

34 Stimulus-respons / ruimtelijke strategie in de muis

35 Stimulus response / spatial strategy in de mens na Trier Social Stress Test

36 Stress verandert de relatieve activiteit van hersengebieden (kortere / lange termijn) Dias-Ferreira, Science 2009 Muis Schwabe, Biol Psych 2013 Mens

37 ChIP-seq

38 Nog een Tip: Allen Brain Atlas CRH mRNA


Download ppt "Hoe we emotionele ervaringen goed onthouden: stress-hormonen Onno Meijer, Dept Endocrinology LUMC."

Verwante presentaties


Ads door Google