De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Linda Panjaer - NW - 5EMT NATUURWETENSCHAPPEN Fysica, biologie en chemie “Wetenschappen voor de burger van morgen”

Verwante presentaties


Presentatie over: "Linda Panjaer - NW - 5EMT NATUURWETENSCHAPPEN Fysica, biologie en chemie “Wetenschappen voor de burger van morgen”"— Transcript van de presentatie:

1 Linda Panjaer - NW - 5EMT NATUURWETENSCHAPPEN Fysica, biologie en chemie “Wetenschappen voor de burger van morgen”

2 Linda Panjaer - NW - 5EMT HOOFDSTUK 1 Materie,energie en leven 1Materie zit vol energie Verklaar de relatie tussen materie, energie en leven aan de hand van het voorbeeld op de foto. Slaolie; plantaardige oorsprongleven Olie is materie In olie zit chemische energie, door verbranding omgezet in warmte

3 Linda Panjaer - NW - 5EMT Bestudeer onderstaand schema. Hierbij worden drie processen voorgesteld waarbij energie opgenomen (endo-energetisch) of afgegeven wordt (exo- energetisch).

4 Linda Panjaer - NW - 5EMT ProcesExo- of endo- energetisch Energierijke stof Waar komt dit proces voor? Fotosyntheseendoglucoseplanten Proces 2exoplantaardig materiaal verbranden van hout Proces 3endoglucoseademhaling

5 Linda Panjaer - NW - 5EMT 2Organische stoffen Zuivere stofMengsel Minerale verbindingen Anorganische chemie Koolstofverbindingen Organische chemie Enkelvoudige stoffenSamengestelde stoffen De materie

6 Linda Panjaer - NW - 5EMT Anorganische stofklassen OxidenO 2-vb. Fe 2 O 3 ZurenH +vb. H 2 SO 4 HydroxidenOH -vb. NaOH Zouten vb. Na 2 SO 4

7 Linda Panjaer - NW - 5EMT Organische verbindingen Koolwaterstoffen (KWS): C en H –Alkanen = alifatische verzadigde KWS –Alkenen = alifatische onverzadigde KWS –Alkynen = alifatische onverzadigde KWS –Cyclische KWS = alicyclische KWS Derivaten van de KWS: C, H, O, N, Cl…. Functionele groep: groep van atomen die in een groep van verbindingen voorkomt die allemaal sterk overeenkomstige eigenschappen hebben.

8 Linda Panjaer - NW - 5EMT Alkanen C n H 2n+2 naam: stam + “-aan” NaamstructuurformuleBrutoformuleSchematisch MethaanCH 4 EthaanCH 3 -CH 3 C2H6C2H6 PropaanCH 3 -CH 2 -CH 3 C3H8C3H8 ButaanCH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 4 H 10 PentaanCH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 5 H 12 HexaanCH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 6 H 14 HeptaanCH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 7 H 16 OctaanCH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 8 H 18 NonaanCH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 9 H 20 DecaanCH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 10 H 22

9 Linda Panjaer - NW - 5EMT Alkenen C n H 2n naam: stam + “-een” NaamstructuurformuleBrutoformule EtheenCH 2 =CH 2 C2H4C2H4 PropeenCH 2 =CH-CH 3 C3H6C3H6 1-buteen 2-buteen CH 2 =CH-CH 2 -CH 3 CH 3 -CH=CH-CH 3 C4H8C4H8 1-penteenCH 2 =CH-CH 2 -CH 2 -CH 3 C 5 H 10 3-hexeenCH 3 -CH 2 -CH=CH-CH 2 -CH 3 C 6 H 12 3-hepteenCH 3 -CH 2 -CH=CH-CH 2 -CH 2 -CH 3 C 7 H 14 4-octeenCH 3 -CH 2 -CH 2 -CH=CH-CH 2 -CH 2 -CH 3 C 8 H 16 1-noneenCH 2 =CH-CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 9 H 18 2-deceenCH 3 -CH=CH-CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 10 H 20

10 Linda Panjaer - NW - 5EMT Alkynen C n H 2n-2 naam: stam + “-yn” NaamstructuurformuleBrutoformule EthynCH C2H2C2H2 propynCH C-CH 3 C3H4C3H4 2-butyn CH 3 -C C-CH 3 C4H6C4H6

11 Linda Panjaer - NW - 5EMT Alicyclische KWS cyclohexaan Aromatische KWS: ring met dubbele bindingen benzeen

12 Linda Panjaer - NW - 5EMT CampinggasWhite spiritKaarsen Mengsel van propaan (C3) en butaan (C4). Mengsel van alifatische en alicyclische koolwaterstoffen (C7-C12) en aromatische koolwaterstoffen (C7-C12). White spirit kan ook een kleine hoeveelheid benzeen bevatten. Kaarsen zijn gemaakt van stearine of paraffine of bijenwas of een mengsel van deze stoffen. Voorbeelden

13 Linda Panjaer - NW - 5EMT CH 3 -C≡C-CH 3 C4H6C4H6 2-butyn CH≡C-CH 2 -CH 3 C4H6C4H6 1-butyn in molecule (C≡C) CH 2 -C≡CHC3H4C3H4 propyn drievoudige binding CH≡CHC2H2C2H2 ethyn R-C≡C-R’alkynen CH 3 -CH=CH-CH 3 C4H8C4H8 2-buteen CH 2 =CH-CH 2 -CH 3 C4H8C4H8 1-buteen in molecule (C=C) CH 2 =CH-CH 3 C3H6C3H6 propeen dubbele binding CH 2 =CH 2 C2H4C2H4 etheen R-CH=CH-R'alkenen CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 3 C 4 H 10 butaan CH 3 -CH 2 -CH 3 C3H8C3H8 propaan bindingen (C-C) CH 3 -CH 3 C2H6C2H6 ethaan alleen enkelvoudige CH 4 methaan R-Halkanen structuurformulebrutoformule naam voorbeelden functionele groepalgemene formule naam Determineertabel

14 Linda Panjaer - NW - 5EMT CH 3 -CH 2 -O-CH 2 -CH 3 C2H5OC2H5C2H5OC2H5 ethoxyethaan CH 3 -O-CH 2 -CH 3 CH 3 OC 2 H 5 methoxyethaan (alkoxyalkanen) CH 3 -O-CH 3 CH 3 OCH 3 methoxymethaan -OR’R-OR' ethers C 3 H 7 OH2-propanol CH 3 -CH 2 -CH 2 -OH C 3 H 7 OH1-propanol (alkanolen) CH 3 -CH 2 -OH C 2 H 5 OHethanol alcoholen CH 3 -OH CH 3 OHmethanol -OHR-OH C 3 H 7 NH 2 2-propaanamine CH 3 -CH 2 -CH 2 -NH 2 C 3 H 7 NH 2 1-propaanamine (alkaanaminen) CH 3 -CH 2 -NH 2 C 2 H 5 NH 2 ethaanamine aminen CH 3 -NH 2 CH 3 NH 2 methaanamine -NH 2 R-NH 2 C3H7IC3H7I2-joodpropaan CH 3 -CH 2 -CH 2 -IC3H7IC3H7I 1-joodpropaan (halogeenalkanen) CH 3 -CH 2 -BrC 2 H 5 Br broomethaan halogeniden CH 3 -ClCH 3 Cl chloormethaan X = F, Cl, Br, IR-X aminogroep alcoholgroep ethergroep halogenidegroep

15 Linda Panjaer - NW - 5EMT eindstandige carbonylgroep carboxylgroep estergroep carboxamidegroep

16 Linda Panjaer - NW - 5EMT OPDRACHT 4Chemie rondom ons Schrijf de structuurformule van alle vetgedrukte namen: Voor de organische stoffen: gebruik de determineertabel De anorganische stoffen ken je nog van vorig jaar OPDRACHT 5Functionele groepen herkennen Duid bij alle verbindingen de functionele groepen aan en geef de naam van de functionele groep boterzuur linoleenzuur In de keuken

17 Linda Panjaer - NW - 5EMT citroenzuur melkzuur dipeptide isopentenylacetaat (dit ester geeft geur van bananen) (wordt gebruikt in Pisang Ambon)

18 Linda Panjaer - NW - 5EMT In de badkamer glycerol (in crèmes tegen uitdroging) aceton triglyceride (grondstof zeep) menthol (smaakstof) triclosan (bacteriedodende stof) (in deodorants)

19 Linda Panjaer - NW - 5EMT In de tuin para-aminobenzoëzuur (zonnebrandcrème) (bescherming tegen uvb-stralen) Coroneen (PAK: polyaromatische KWS) (kankerverwekkend, barbecue) Chlorofyl (groene kleur)

20 Linda Panjaer - NW - 5EMT 3Polariteit van stoffen 3.1Dipoolmolecule, polaire en apolaire stoffen dipoolmolecule

21 Linda Panjaer - NW - 5EMT apolaire molecule polaire molecule

22 Linda Panjaer - NW - 5EMT Een stof is polair op voorwaarde dat: er één of meerdere polaire binding aanwezig zijn en de lading asymmetrisch verdeeld is (zwaartepunt van – en + mogen niet samenvallen)

23 Linda Panjaer - NW - 5EMT Wel oplosbaar?Niet oplosbaar? POLAIRE STOFFEN LOSSEN GOED OP IN EEN POLAIR OPLOSMIDDEL APOLAIRE STOFFEN LOSSEN GOED OP IN EEN APOLAIR OPLOSMIDDEL Voorbeeld: verven met latex ………….verfborstel schoonmaken met water verven met olieverf………….verfborstel schoonmaken met white spirit Oefening: goed oplosbaar in water of in hexaan 1) NaCl: in water 2) I 2 : in hexaan 3) CH 3 COOH:in water 4) diëthylether: in hexaan

24 Linda Panjaer - NW - 5EMT 3.1Mayonaise, wespen en regenkledij Het geheim van de mayonaise Water en olie niet mengbaar: mixen  emulsie  ontmenging Water, olie en eierdooier: mixen  stabiele emulsie  geen ontmenging Geheim: de eierdooier (lecithine) is de emulgator Emulgator:een stof die ervoor zorgt dat de emulsie stabiel blijft d.m.v zijn structuur

25 Linda Panjaer - NW - 5EMT lecithine polaire kop apolaire staart

26 Linda Panjaer - NW - 5EMT micel water lecithine

27 Linda Panjaer - NW - 5EMT De wesp: drijven of verzuipen De poten van een wesp zijn bedekt met een waslaagje. Die apolaire stof zorgt ervoor dat een wesp gedurende een tijd op een wateroppervlak kan lopen

28 Linda Panjaer - NW - 5EMT voering ademend waterbestendigwinddicht Gore-tex (poriën) Regenkledij houdt water buiten buitenste stoflaag

29 Linda Panjaer - NW - 5EMT Opdracht 8 p.25 Waarom worden deze twee beelden gebruikt om de positieve eigenschappen van Gore-Tex aan te tonen? waterbestendig winddicht


Download ppt "Linda Panjaer - NW - 5EMT NATUURWETENSCHAPPEN Fysica, biologie en chemie “Wetenschappen voor de burger van morgen”"

Verwante presentaties


Ads door Google