De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

4 havo. Onderbouw herhaling Werken met genen Monohybride kruizingen Geslachtshormonen Meer dan 2 genen + letale factoren Dihybride kruizingen Onafhankelijke.

Verwante presentaties


Presentatie over: "4 havo. Onderbouw herhaling Werken met genen Monohybride kruizingen Geslachtshormonen Meer dan 2 genen + letale factoren Dihybride kruizingen Onafhankelijke."— Transcript van de presentatie:

1 4 havo

2 Onderbouw herhaling Werken met genen Monohybride kruizingen Geslachtshormonen Meer dan 2 genen + letale factoren Dihybride kruizingen Onafhankelijke overerving Gekoppelde overerving

3 2 soorten celdeling Mitosen (normaal) Meiose(geslachtelijk) Mitose gaat in verschillende stappen (“2n” ofwel Diploïd) Meiose = Geslachtelijke celdeling. (“n” ofwel Haploïd) De stappen van Mitose

4

5 Fenotype Alles wat te zien is aan de buitenkant. Genotype Alles wat aan de binnenkant te zien is. Desoxyribonucleïnezuur Chromosomen Waar is dat?

6 Hoe onstaat het fenotype? Genotype + invloed van milieu Is het fenotype permanent? Is het genotype permanent?

7 Chromosomen komen in paren voor. Mens heeft 46 chromosomen Dat zijn 23 paar. 23n Het laatste paar bepaald je geslacht. XX XY

8 Gerangschikte chromosomen Welke is de man/vrouw?

9 Alles in 46 chromosomen (hele lichaam, elke cel) Chromosomen bestaan uit genen Een gen geeft de informatie voor 1 eigenschap. Niet alle genen staan overal in het lichaam “aan”. Hoofdhaar Lever Ogen

10 Chromosomen in paren. Vader 1x en moeder 1x Chromosomen horen bij elkaar. (dus de gene erop ook) Zelfde SOORT genen, maar andere uitwerking. Geslachtscellen  Verdeling in chromosomen.

11 Hoe verloopt deze verdeling? Hoe worden keuzes gemaakt? Wat is het gevolg van deze verdeling? Nogmaals: Waar vind deze verdeling in het lichaam plaats?

12 Genotype = Genotype = de verzameling eigenschappen van het individu die is geërfd van de ouders Fenotype = Fenotype = het totaal van alle waarneembare eigenschappen (kenmerken) van een organisme Chromosoom = Chromosoom = [Grieks: χρώμα (chroma) = kleur; σώμα (soma) = lichaam] is een drager van een deel van het erfelijk materiaal (DNA) van een organisme. Gen (allel) = Gen (allel) = een discrete eenheid van erfelijk materiaal, waarmee organismen erfelijke eigenschappen doorgeven aan hun nageslacht. Genen zijn onderdeel van chromosomen en bestaan uit stukken DNA. Alle genen samen bepalen het functioneren van de cellen waaruit het organisme is opgebouwd. Gameet = Gameet = De mogelijke geslacht allelen van de ouders. Bij Aa = dat dus A of a Karyogram = Karyogram = een afbeelding van de chromosomen, zoals deze tijdens een bepaald stadium (metafase) van de celdeling te zien zijn onder een microscoop.

13 Kruisingen Monohybride Dihybride Onafhankelijk Gekoppeld Johann Medel ( ) Erwten Chromosoom bij meiose 1

14 Observatie van mendel Vader met zwart haar, moeder had blond haar. Al hun kinderen hadden zwart haar. De kinderen van de kinderen hadden ¾ zwart haar en ¼ blond haar. Hoe kon het dat na 2 generaties opeens de eigenschap voor blond haar weer terug kwam?

15 Dominant = Het gen (allel) dat tot uiting komt. (A) Recessief = Het gen dat aanwezig kan zijn, maar niet altijd tot uiting komt. (a) Homozygoot = 2x dezelfde genen Homozygoot dominant= 2x een dominant gen (AA) Homozygoot Recessief = 2x een recessief gen (aa) Hetrozygoot = een gen van beide (Aa) Gebruik altijd een duidelijke letter: Aa of Oo? Bb of Zz?

16 Wat is de kans dat een jongen of een meisje geboren zal worden? Laat zien met een kruisingsschema Wie bepaald dus het geslacht? Geef je antwoord in % Geef je antwoord ook in een breuk weer.

17 Gen voor haarkleur = A of a Gen voor blond = a Gen voor zwart = A Welke haarkleuren hebben de volgende mensen met hun genotype? AA Aa aa

18 Laat nu zien dat het mogelijk is wat mendel had waargenomen. Gebruik kruisingschema’s om te laten zien dat het klopt wat hij waarnam met de onderstaande informatie. Vader: (AA) x Moeder (aa) Gameten: Mogelijke genotype F1: Mogelijke genotype F2:

19 Intermediar Er zijn niet 2 mogelijkheden, maar 3! Bijvoorbeeld bij sommige bloemen: AA= Rood, aa= wit en Aa = roze Onvolledig dominant Bruine ogen = H.dominant (AA) Blauw ogen = H.recessief (aa) Lichtbruine ogen = Hetrozygoot (Aa)

20 Vierkant = man Rondje = Vrouw 1. Persoon 1 heeft genotype AA, persoon 2 heeft genotype aa. Wat is het genotype van persoon 4? 2. En het genotype van persoon 6? 3. Persoon 8 heeft genotype aa. Wat is het genotype van persoon 3? 4. Persoon 7 heeft genotype Aa. Wat is het genotype van persoon 10? 5. Krullend haar is dominant (A) over steil haar (a). Wat is het fenotype van persoon 4? 6. Wat is het fenotype van persoon 2? 7. Is persoon 6 heterozygoot of homozygoot?

21 Wit = recessief Zwart = dominant

22 Vul eerst alle homozygoot recessive in (aa) Kijk altijd naar de kinderen Neem de tijd Probeer overzicht te behouden, schrijf de genotype (als het kan) in de stamboom zelf. Ga je antwoorden na!

23 X-chromosomale overerving Eigenschap ligt NIET op de Y Kleurenblindheid Of andere aandoeningen

24 Ziekte = Xa Dus iemand met XaXa of XaY = ziek Iemand met XAXa of XAY niet Vul het schema in voor de volgende kruising: XAXa met XaY, en beantwoorde de vragen: Was de vader ziek? Hoeveel % van de kinderen is mogelijk ziek? Hoe noemen we de moeder in dit geval?

25 AB Voor de bleodgroep zijn 3 genen (I A, I B en i) A en B zijn dominant. i is recessief. AAA I A I A en I A i = bloedgroep A BB B I B I B en I B i = bloedgroep B AB I A I B = Bloedgroep AB ii = bloedgroep O Werk de volgende vraag uit in een kruisingschema: Man met bloedgroep O krijgt een kind met een vrouw van bloedgroep AB. Hoeveel % van de kinderen heeft bloedgroep AB? Hoeveel % heeft bloedgroep A?

26

27 Bij kuifkanaries is het gen voor een kuif dominant (B) Als hij homozygoot recessief is dan heeft hij geen kuif Als hij homozygoot dominant is dan komt het ei niet uit! Bb x Bb Wat zijn de gameten? Wat zijn de genotype van de nakomelingen? Er worden 200 kanaries verwerkt, hoeveel komen er niet uit hun ei?

28 Waar staat onafhankelijk voor? Lijkt heel erg op mono Oefening: AaBb x AaBb Maak een schema Wat zijn de gameten? Wat zijn de mogelijke genotype? Hoe vaak komt elk genotype voor? Kan je dit in een verhouding schrijven (totaal 16) BIOPLEK

29 Andere genotype hebben ook een ander fenotype! SPOT DE FOUT IN DIT PLAATJE!

30 Stel je hebt 2 eigenschappen (A en B) Bladlengte (lang =A kort =a) en oppervlakte type (Ruw = B Glad = b) Als je Aa x Aa kruist, welke verhouding lang en kort heb je dan? Als je Bb x Bb kruist welke verhouding ruw en glad heb je dan? Maak een schema om het aan te tonen. Volgende dia: 

31 3:1 lang/kort (¾ de lang en ¼ de kort) 3:1 Ruw/glad (¾ de Ruw en ¼ de glad) Hoeveel bladeren zijn dan lang en ruw? ¾ x ¾ = 9/16 Hoeveel bladeren zijn dan kort en ruw? Hoeveel bladeren zijn dan kort en glad?

32 De eigenschappen liggen op hetzelfde chromosoom! Pak de juiste paragraaf, maak 2tallen en leg elkaar de stof uit. Ik loop rond om te helpen. Eerste 3 minuten mogen geen vragen worden gesteld! Succes! BIOPLEK

33 Stukken DNA worden uitgewisseld bij gelijke soorten chromosomen. Breuken in het DNA tijdens de Mitose (Later meer) Wat is het effect? Informatie kan verplaatsen en dus anders tot uiting komen. Effect op het individu? Effect op het nageslacht?


Download ppt "4 havo. Onderbouw herhaling Werken met genen Monohybride kruizingen Geslachtshormonen Meer dan 2 genen + letale factoren Dihybride kruizingen Onafhankelijke."

Verwante presentaties


Ads door Google