De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Grondgebruik en duurzaam waterbeheer Erik Jansen Veenweiden Innovatiecentrum Zegveld.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Grondgebruik en duurzaam waterbeheer Erik Jansen Veenweiden Innovatiecentrum Zegveld."— Transcript van de presentatie:

1 Grondgebruik en duurzaam waterbeheer Erik Jansen Veenweiden Innovatiecentrum Zegveld

2 De veenweiden veranderen

3 Oxidatie van veen zorgt ervoor dat de veenbodem als CO2 in de lucht verdwijnt. Langzaam zakt de bodem. Langzaam maar zeker. De veenweiden veranderen

4 Hoogteverschillen worden groter, funderingen komen droog te liggen, schade aan wegen en gebouwen treedt op. Waterbeheer wordt steeds complexer, duurder en storingsgevoeliger. De waterkwaliteit wordt steeds moeilijker te borgen. De veenweiden veranderen

5 Klimaatverandering vergroot de problemen. Langere droge periodes in de zomer en hogere temperaturen versterken het proces van oxidatie. Regen valt vaker in korte maar hevige buien. Ook dat maakt het waterbeheer complexer. Afvoer wordt moeilijker te garanderen. Wateroverlast ontstaat. De veenweiden veranderen

6 Ook de landbouw heeft problemen. Het Europese landbouwbeleid verandert, er worden hoge eisen gesteld aan emissies naar lucht en water. Van de melkveehouder worden koeien in de wei verwacht, en hij/zij moet zorgvuldig met het landschap omgaan. De veenweiden veranderen

7 De natuur in het Groene Hart is waardevol, maar kwetsbaar en afhankelijk van voldoende schoon water. De veenweiden veranderen

8 Bodemdaling is wel af te remmen. Vernatten stopt of vertraagt oxidatie. Maar wat betekent dat voor de landbouw? Krijgt de landbouw ruimte om zich te ontwikkelen en te innoveren? Zijn er rendabele alternatieven voor de melkveehouderij? De dilemma’s

9 Hoe krijgen we het water schoon? Is er wel voldoende water voor alle functies? Leidt vernatting niet tot een slappere bodem en nog meer schade aan infrastructuur? Moet er gestuurd worden op de ligging van de functies van het landelijk gebied? De dilemma’s

10 Allemaal dilemma’s die niet los van elkaar staan en die vragen om innovatieve oplossingen en bestuurlijke keuzes. De dilemma’s

11 Als we dat goed doen veranderen de veenweiden…. langzaam, maar op een duurzame manier…. en met behoud van kwaliteit De veenweiden veranderen

12 Hoe zijn die problemen ontstaan?

13 Terug in de tijd

14

15 Veenvorming

16 Bewoning en ontginning

17

18 Waar gaan we heen?

19 Oprichting Veenweiden Innovatiecentrum Zegveld Met hulp van de stuurgroep Groene Hart is het Veenweiden Innovatiecentrum Zegveld in 2012 opgericht en gefinancierd door provincies, waterschappen en LTO-Noord. Het VIC is een onafhankelijke stichting. Het VIC is gehuisvest op een voormalige proefboerderij van de Universiteit Wageningen, die in 2014 is overgenomen door een coöperatie van boeren. Het VIC jaagt innovaties aan in het grondgebruik en waterbeheer in de Westelijke Veenweiden. Het VIC verbindt praktijk, onderzoek, overheid en onderwijs. Het VIC verbindt landbouw, bodem, water, natuur, milieu. Innovatie

20 Voorbeeld 1: Sturen met Water Dilemma: drooglegging ten behoeve van de melkveehouderij leidt tot oxidatie van veen. Drooglegging is nodig voor draagkracht van de bodem. Drooglegging wordt geregeld met een vast slootpeil per polder (peilvak). Wanneer de bodem te veel is gedaald wordt het slootpeil aangepast. Innovatie Oplossing: Boeren hebben niet op ieder moment dezelfde drooglegging nodig => Sturen met Water, actief sturen op de grondwaterstand per perceel in de tijd, los van het polderpeil. Sturen met Water levert flexibiliteit in tijd en ruimte op, die kan worden gebruikt om te komen tot een optimaler gebruik van water in het gebied en een betere facilitering van álle functies.

21 Sturen met Water

22 Sturen op grondwaterpeil = Sturen op draagkracht Sturen op (piek)berging Sturen op benutting voedingsstoffen Sturen op gras (o.a. ruw eiwitgehalte ) Sturen op bodemleven = sturen op weidevogels Sturen op waterkwaliteit en emissies naar de lucht Sturen op bodemdaling

23 Sturen met water Meer dan techniek De boer krijgt een actieve rol in het waterbeheer. Dat verandert verhoudingen en verantwoordelijkheden; het is ook een cultuurverandering. De boer krijgt een extra sturingsmogelijkheid Sturen met Water vraagt om goede afspraken tussen boeren onderling en met het waterschap. De watervraag verandert. Er ontstaat ruimte in het waterbeheer: er is geen vast slootpeil meer nodig. Er ontstaat ruimte voor nieuwe vormen van grondgebruik, die om een ander waterbeheer vragen.

24 Voorbeeld 2: Nieuwe teelten Paludicultuur biedt mogelijkheden voor landbouw onder nattere omstandigheden, waardoor bodemdaling wordt beperkt. Innovatie Maar…. Zijn ze rendabel te maken? Gras is ook biomassa, zuivel is een hoogwaardige toepassing, de zuivelketen is sterk. Een melkveehouder is geen akkerbouwer Is afzet wel gegarandeerd, is er al een keten? Wat zijn de gevolgen voor de infrastructuur? Groeit het hier ook echt?

25 Meer dan innovatie Innovaties als Sturen met Water en Aquatische landbouw bieden mogelijke oplossingen om oxidatie van veen en daarmee samenhangende problemen te beperken. Het zijn geen wondermiddelen, er blijven vraagstukken over en er zijn wel consequenties: het landschap gaat veranderen, verantwoordelijkheden veranderen, etc. En wie betaalt wat? De innovaties zijn bouwstenen voor maatwerk per gebied, waarin bestuurlijk keuzes moeten worden gemaakt, door zowel gemeenten, waterschappen als provincies, in overleg met alle belanghebbenden. Maar wacht niet op elkaar.

26 Dank voor uw aandacht

27 Werking onderwaterdrainage

28 Aanleg onderwaterdrainage

29 Werking onderwaterdrainage Effecten onderwaterdrainage Reductie oxidatie en bodemdaling met 50% Lagere belasting oppervlaktewater met nutriënten Minder emissies naar de lucht Verlenging weidedagen en periode grasgroei, meer flexibiliteit in bedrijfsvoering, meer bedrijfszekerheid Toename zoetwatervraag


Download ppt "Grondgebruik en duurzaam waterbeheer Erik Jansen Veenweiden Innovatiecentrum Zegveld."

Verwante presentaties


Ads door Google