De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Technologie en ekonomische sektoren Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kasteelpark Arenberg 10 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0)16 321709 F: +32(0)16 321970 E:

Verwante presentaties


Presentatie over: "Technologie en ekonomische sektoren Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kasteelpark Arenberg 10 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0)16 321709 F: +32(0)16 321970 E:"— Transcript van de presentatie:

1 Technologie en ekonomische sektoren Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kasteelpark Arenberg 10 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0) F: +32(0) E: W:http://www.esat.kuleuven.ac.be/sista/education/techecon

2 T: +32-(0) W: 2 Missie Missie Aan studenten TEW (en andere) een brede algemene basisvorming geven in wetenschap en technologie en het belang ervan in de huidige kennisgebaseerde ekonomie.

3 T: +32-(0) W: 3 Inhoud van het vak Inhoud van het vak -Wetenschap -Technologie -Ekonomie -Maatschappij 6 kennisdomeinen -Informatie- en communicatietechnologie (ICT) -Energie -Produktie -Milieu en mobiliteit -Gezondheid en levenskwaliteit -Biotechnologie

4 T: +32-(0) W: 4 Gastdocenten Gastdocenten u 1. 22/01/01; Inleidende les; (BDM) u 2. 29/01/01; Geschiedenis van W&T (BDM)

5 T: +32-(0) W: 5 Gastdocenten Gastdocenten u 3. 05/02/01; Kennisgedreven bedrijven u Prof. Dr.Ir.Koenraad Debackere (KUL) u Dr. Ir. Martin Hinoul (LRD) u Geert Vanhaverbeke (Agoria) u 4. 12/02/01; De rol van de overheid u Prof.Dr. Roger Dillemans (VRWB) u Ir.Paul Zeeuwts (IWT) u Prof.Dr. Ir. Raoul Weiler (KUL)

6 T: +32-(0) W: 6 Enkele sleutelwoorden…. Enkele sleutelwoorden…. -Strategisch belang van wetenschap, technologie en innovatie voor moderne bedrijven -Strategisch management van technologie en innovatie -Technologie-portfolio’s -Ontwikkelen van nieuwe produkten, diensten, …. -Belang van technologie en innovatie in de moderne kenniseconomie -Wetenschaps- en technologiebeleid van de overheden -Vlaamse Raad Wetenschapsbeleid -Subsidiëringsmechanismen voor R&D in bedrijven -Duurzame ontwikkeling

7 T: +32-(0) W: 7 Gastdocenten Gastdocenten u 5. 19/02/01. Informatietechnologie u Prof. Dr. Ir. Hugo De Man (IMEC) u Prof. Dr. Ir. Rudy Lauwereins (KUL) u Prof. Dr. Ir. Georges Gielen (KUL) u 6. 26/02/01. Communicatietechnologie u Prof. Dr. Ir. Guy Vandenbosch (KUL) u Prof. Dr. Ir. Emmanuel Van Lil (KUL) u Prof. Dr. Ir. Bart Nauwelaerts (KUL)

8 T: +32-(0) W: 8 Enkele sleutelwoorden …. Enkele sleutelwoorden …. -Halfgeleiderfysica en micro-electronica -De wet van Moore -VLSI en chips -Computerarchitecturen -Draadloze transmissie; Antennes -Draadloze en mobiele telecommunicatie -Bouwblokken voor telecommunicatie-systemen -Liberalisering en regelgeving

9 T: +32-(0) W: 9 Voorbeelden Voorbeelden Gsm-operatoren, Smartmove, multi-media, Webraska,….

10 T: +32-(0) W: 10 Future Orientations : u Combination of different technological disciplines : 20 th Century 21 th Century Micro-Electronics Micro-ElectronicsNano-technology Nano-Technology Biotechnology Biotechnology The higest level of innovation is situated at the borderline of # disciplines

11 T: +32-(0) W: 11 Gastdocenten Gastdocenten u 7. 05/03/01. Software u Dr. Ir. Vincent Rijmen (KUL) u Prof. Dr. Ir. Yolande Berbers (KUL) u Prof. Dr. Ir. Luc Van Eycken (KUL) u 8. 12/03/01. Energie u Prof.Dr. Ir. Ronnie Belmans (KUL) u Prof. Dr. Ir. William D’haeseleer (KUL) u Prof. Dr. Ir. Stef Proost (KUL)

12 T: +32-(0) W: 12 Enkele sleutelwoorden…. Enkele sleutelwoorden…. - Internet; Websites; Portal Sites - - Multimedia: Beeld, spraak, gebruikersinterfaces - - Elektronisch betalen - - E-business - - Beveiligingsproblematieken; Encryptie (Rijndael); Fraude - - Search engines en Web-Agents - - Energieopwekking en –produktie; Kernenergie; - - Hernieuwbare energieën o - Energietransport en –distributie - Liberalisering van de energiemarkt

13 T: +32-(0) W: 13 Fraud indicators

14 T: +32-(0) W: 14 Artificial Intelligence techniques Neural Network technology: Call frequency Average call duration UPR + CUP +UPH Alarm level Classification from examples Data-driven method

15 T: +32-(0) W: 15 Prototype architecture S ASCII data 1 Data Interpreter TCP/IP server 2 TCP/IP client Data flow 4 C 3 Profile DB 5 Suspicious users & calls Monitoring engine Alarms & profiles 6 8 Control unit & Monitoring interface Thresholds User info 7

16 T: +32-(0) W: 16 Gastdocenten Gastdocenten u 9. 19/03/01. Produktie u Prof. Dr. Ir. Hendrik Van Brussel (KUL) u Prof. Dr. Ir. Ignace Verpoest u Prof. Dr. Ir. X u /03/01. Milieu en mobiliteit u Prof. Dr. Ir. Joris De Schutter (Seghers Engineering) u Prof. Dr. Ir. Ben Immers (KUL) u Prof. Dr. Ir. Stef Proost (KUL)

17 T: +32-(0) W: 17 Enkele sleutelwoorden …. Enkele sleutelwoorden …. -Nieuwe materialen -Flexible manufacturing -CAD/CAM -Robotica -Broeikaseffect; Gat in de ozon-laag; Zure regen -Duurzame ontwikkeling -Milieuwetgeving en –reglementering - Verkeer en mobiliteit

18 T: +32-(0) W: 18 Voorbeelden produktie Voorbeelden produktie Chemical industry Power industry Oil exploration Mechatronics

19 T: +32-(0) W: 19 Studiegebied: Antwerpen

20 T: +32-(0) W: 20

21 T: +32-(0) W: 21 Fundamentele diagramma's op basis van camera CLO 1 op de E17 richting Antwerpen op dinsdag 4 mei 1999 gedurende 24 uur over de drie rijstroken Greenshields traffic stream model

22 T: +32-(0) W: 22 A bridge too far …. A bridge too far ….

23 T: +32-(0) W: 23 Eigenmodes of the bridge Eigenmodes of the bridge

24 T: +32-(0) W: 24

25 T: +32-(0) W: 25 Gastdocenten Gastdocenten u /04/01. Gezondheid u Dr. Ir. Toon Martens u Prof. Dr. Ir. Jan Delcour u Prof. Dr. Ir. Chris Michiels u /04/01. Biotechnologie u Prof. Dr. Jean-Jacques Cassiman (KUL) u Prof. Dr. Ir.Jozef Vanderleyden (KUL) u Dr. Ann Van Gysel (VIB)

26 T: +32-(0) W: 26 Enkele sleutelwoorden…. Enkele sleutelwoorden…. -Gezonde voeding -Levensmiddelenchemie -De cel -DNA, RNA, proteines, …. -Gentechnologie -Genetisch gemodifieerde organismen (GGO’s) -Gentherapie -Genomics, proteomics, …

27 T: +32-(0) W: DNA: de-oxy-ribo-nucleine-acid - The double helix = linear polymer - Backbone=phosphodiesterbounds - 4 nucleotide bases: Code with 4 ‘bits’ A: Adenine C: Cytosine G: Guanine T: Thymine - Length: 3 billion (humans) - Complementarity: H-bonds: A-T; G-C ; - mRNA -Single strand DNA with U(racil) instead of Thymine -Role: Messsenger to proteins

28 T: +32-(0) W: 28 Genomes…. Genomes…. GroupSpeciesGenesGenome (Mbase) PhagesBacteriophage MS VirusesHIV Type BacteriaHaemophilus Influenza ArchaeaMethanococcus jannaschii FungiSaccaromyces cerevisiae ProtoctistaOxytricha similis ArthropodaDrosophila melanogaster NematodaCaenorhabditis Elegans MolluscaLoligo Pealii PlantaeArabidopsis thaliana ChordataHomo Sapiens

29 T: +32-(0) W: 29

30 T: +32-(0) W: 30 Laatste les 07/05/01 Laatste les 07/05/01 -Overzicht van de cursus -Terugkoppeling van voordrachten gastdocenten met inleiding -Nabespreking -Evaluatie -Afbakening leerstof + overlopen examen

31 T: +32-(0) W: 31 Cursus Cursus - Cursusnota's en achtergrondmateriaal van docent en gastdocenten; - Slides van alle lessen (downloadable van webstek) - Eigen nota's van de student; Bijwonen van ALLE lessen valt sterk aan te raden !!!!

32 T: +32-(0) W: 32 Evaluatie Evaluatie -Schriftelijk examen, gesloten boek -Wat ? -Structuren, concepten, inzichten verstaan en memorizeren -Meerkeuze-vragen -Vraagstukken -Essay-achtige vragen: Verhandeling over een artikel, meer bepaald over het verband met de cursus -Beantwoorden van inzichtsvragen -Wat niet ? -Geen geheugenvragen -Geen details

33 T: +32-(0) W: 33 Ontstaan van wetenschap Ontstaan van wetenschap -Beschrijven van de wereld -Zoeken van verklaringen -Inherente nieuwsgierigheid bij de mens

34 T: +32-(0) W: 34 Natuurfilosofie naar antieke wetenschap Natuurfilosofie naar antieke wetenschap -Van mythische verklaring naar antieke wetenschap -Physis bij Ionische filosofen -Kosmos bij de klassieke Grieken -Natura bij de Romeinen Zowel fysische, menselijke en goddelijke componenten In deze natuurfilosofieën

35 T: +32-(0) W: 35 Van antieke naar moderne wetenschap Van antieke naar moderne wetenschap - Eerste breuk: God christenen = schepper buiten de schepping Galilei en de kerk: Heliocentrisme Napoleon: Où est Dieu dans votre système ? Laplace: Dieu ? Je n’ai pas besoin de cette hypothèse ! - Tweede breuk: Mens als interpreterend persoon vs. objectieve fysische natuur Je pense donc je suis (Descartes) Wetenschap = geobjectiveerde studie van de natuur

36 T: +32-(0) W: 36 Moderne wetenschap Moderne wetenschap Francis Bacon ( ) -Profeet van de moderne wetenschap -3 nieuwe inzichten -Experimentele methode ‘De natuur van de dingen verraadt zich sneller onder de dwang van de kunde dan in hun natuurlijke vrijheid’ (Francis Bacon) -Idee van vooruitgang -Optimisme zonder grenzen -Plus ultra (Voorbij de zuilen van Hercules) -The limit is the sky !

37 T: +32-(0) W: 37 Experimenteren en kwantificeren Experimenteren en kwantificeren -Experimenteren = nieuwe organisatie van kennisverwerving, nl. Kennis vergaderen door systematische experimenten ‘Salon’-experimenten met electriciteit, scheikunde, fysica, buskruit, Mongolfières,…. -Extensieve ‘wetenschappelijke’ verzamelingen worden aangelegd (= ontstaan van museum-collecties); Boekdrukkunst resulteert in Grote bibliotheken; -Mechanizering van het wereldbeeld -Geschiedenis van de klok en van het meten van de tijd -Ontdekken van bloedvaten en van het hart als pomp -Ontdekken de wetten van mechanika, elektriciteit -De coördinaten van Descartes

38 T: +32-(0) W: 38 Inventariseren en systematizeren Inventariseren en systematizeren -Plantenklassifikatie-systeem door Linnaeus -Allesomvattende L’encyclopédie van Diderot -Periodieke tabel van elementen van Mendeljev -Inventarisatie van de fysiologie van mens en dier -Enz….

39 T: +32-(0) W: 39 Voorbeeld vandaag: Exponentiële toename van biotechnologie databases op het internet

40 T: +32-(0) W: 40 …. Dit alles leidt tot de VERLICHTING …. Dit alles leidt tot de VERLICHTING -Vooruitgangsdenken -Vooruitgang = gebaseerd op de rede en rationaliteit -Vooruitgang leidt tot welvaart en welzijn voor individu en maatschappij -Beheersmogelijkheden van de natuur (technologie) -‘Verlichte’ despoten

41 T: +32-(0) W: 41 Het wetenschappelijk proces: Inductie, deductie, reductie Het wetenschappelijk proces: Inductie, deductie, reductie Inductie - Creatieve fase, moment van inspiratie, ‘divine inspiration’ -Formuleren van hypothese Deductie -Verificatie -Corroboratie ….. -Falsifikatie ….

42 T: +32-(0) W: 42 Hypothethisch-inductief Hypothethisch-inductief -Hypothetisch-deduktief -Poneer een hypothese (een toevallige inval) -Tracht deze te valideren of te ontkrachten d.m.v. experimenten of het vinden van contradicties -Voorbeeld: -Natuurwetenschappen vb. De aarde staat centraal in ons zonnestelsel -Sociale wetenschappen Vb. Steeds meer mensen stemmen op het Vlaams Blok

43 T: +32-(0) W: 43 Axiomatisch-deduktief Axiomatisch-deduktief -Rigoreusiteit/axiomatisering - Expliciteren van a priori assumpties en hypotheses - Expliciteren van axioma’s (niet te bewijzen a priori’s) - Nadruk op rigoreusiteit, taal, formele regels en syntax; - Wetenschappelijke taal  dagelijkse omgangstaal -Reduceerbaarheid tot modellen (bvb. tot verzamelingenleer) -Consistentie en contradictie; Ongerijmde; -Gödel: Prijs voor consistentie = onvolledigheid (=doodsteek voor Hilbert’s droom van 1900)

44 T: +32-(0) W: 44 Hermeneutische methode Hermeneutische methode -Grieks: hermèneutès: Uitlegger, tolk; -Hermeneutiek: Leer van de regels en hulpmiddelen die bij de uitlegkunde gebruikt worden; theorie van de exegese; Interpretatie van symbolen en tekens; verklaren van teksten; -Vele voorbeelden in de geesteswetenschappen -Bvb. historische exegese: Tekstverklaring steunende op de geschiedenis van de tijd waaruit een geschrift dateert;

45 T: +32-(0) W: 45 Reductie Reductie Wetenschap =maken van modellen -zoeken van verklaringen -een model heeft altijd een bepaalde finaliteit -reductionistisch - herleid tot essentie - tot wat relevant is De kleur van een vliegtuig is niet relevant voor zijn baan

46 T: +32-(0) W: 46 Modellen en theorieën Modellen en theorieën Soorten modellen - Verbale, descriptieve, grafische, wiskundige, - kwalitatieve, kwantitatieve Model wordt gebruikt om - te ‘verklaren’ en te ‘begrijpen’ - te simuleren - te voorspellen - door deduktie afgeleide fenomenen te verklaren - ….

47 T: +32-(0) W: 47 Chemical destillation column Chemical destillation column F D, Xd R B, Xb V Input Output

48 T: +32-(0) W: 48 Linear Bilinear

49 T: +32-(0) W: 49 Wat is het beste model? Wat is het beste model? x(k+1) = f(x(k),u(k),e(k)) state equation y(k) = g(x(k),u(k),d(k)) output equation

50 T: +32-(0) W: 50 Occam’s razor and Magritte’s pipe Occam’s razor and Magritte’s pipe William van Occam ( ): “Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem” (Wezensbegrippen moeten niet onnodig vermeerderd worden) Een eenvoudige verklaring van een fenomeen is te verkiezen boven een moeilijke

51 T: +32-(0) W: 51 Wat is wetenschappelijk ? Wat is wetenschappelijk ? -Volledigheid van beschrijving en/of bewijs, reproduceerbaarheid zowel theoretisch als experimenteel -Demarcatie-criterium van Popper Een stelling, theorie, … is wetenschappelijk wanneer ze in zich de elementen draagt waarmee ze zelf kan worden ontkracht. ‘Irrefutability is not a virtue of a theory, but a vice’ Karl Popper Elke theorie is waar en/of geldig tot wordt aangetoond dat ze fout is;

52 T: +32-(0) W: 52 Wat is wetenschappelijk ? Wat is wetenschappelijk ? Voorbeeld: -Newton/Kepler/Einstein - F = m.a impliceert dat de planeten zich bewegen op gesloten ellipsvormige banen met de zon in één van de brandpunten; - Wanneer we een planeet vinden die zich niet op deze manier rond de zon beweegt, dan is de theorie F=m.a fout; - Mercurius beweegt zich niet op een gesloten ellips rond de zon, maar wel op een ‘rozet’-vormige ‘open’ baan; - Bijgevolg is Newton’s wet fout; - De algemene relaviteitstheorie van Einstein slaagt er wel in deze rozet-vormige baan te verklaren en voorspellen; - Tot nader order is dit de juiste theorie

53 T: +32-(0) W: 53 Wat is niet-wetenschappelijk ? Wat is niet-wetenschappelijk ? Niet-wetenschappelijk is elke bewerig/theorie die niet zelf de Elementen aanreikt waarmee ze kan worden ontkracht; Voorbeelden: -Marxisme -Politiek programma -Elke religie -….

54 T: +32-(0) W: 54 Wat is wetenschappelijke vooruitgang ? Wat is wetenschappelijke vooruitgang ? Thomas Kühn -Sociale dimensie van het wetenschapsbedrijf: Heersende paradigmata domineren; Ontwikkeling van nieuwe ideeën wordt afgeremd; Tendens tot marginaliseren van wetenschappelijke originaliteit; -Worden uiteindelijke ‘omvergeworpen’ via wetenschappelijke revoluties; Vrij abrupte overgang naar nieuwe paradigma; Achteraf bekeken waren reeds op voorhand verschillende indicaties; Voorbeelden: -Newton: Bewegingsvergelijkingen, krachten op afstand -Planck: Energie is gekwantiseerd: Quanta / Kwantumfysica -Einstein: Lichtsnelheid is een absolute constante; Relativiteit van tijd en ruimte

55 T: +32-(0) W: 55 Het wetenschappelijk bedrijf Het wetenschappelijk bedrijf -Universiteiten -Onderzoek en onderzoekers -Publikaties -Wetenschappelijke prijzen -De vrijheid van onderzoek

56 T: +32-(0) W: 56 Onderzoek en onderzoekers Onderzoek en onderzoekers -De onderzoeker als experimenteerder, practicus, pioneer, doener, …. Prototype voorbeeld: James Watt en de stoommachine Experimentele methode ; (…. Proberen vliegen, gebroeders Wright) -De kleurloze ‘nerd-ish’ onderzoeker met pen en papier, de denker…. Prototype voorbeeld: Alan Turing, Turing-machine (die niet eens bestaat, maar wel de basis vormt van IT) Gedachten en theorieën ; (… Theoretisch vorm van een vliegtuig- vleugel (Magnus-effect, Bernouilli) -De onderzoeker die observeert, induceert en deduceert; Prototype voorbeeld: Galileo Galilei; (Relativeit van vallen: zeeman in kraaiennest van varend schip ziet baan van vallende lamp anders dan toeschouwer aan wal); Gedachtenexperiment; (…vlucht-simulator….)

57 T: +32-(0) W: 57 Universiteiten en akademiën Universiteiten en akademiën -Eerste universiteiten in Europa 11de – 12 de eeuw Bologna, Sorbonne (Parijs),…. -Leuven: King Charles II, London, 1660: The Royal Society -Vandaag: Universiteit 3 functies: - Wetenschappelijk onderzoek - Op onderzoek gefundeerd onderwijs - Wetenschappelijke dienstverlening aan de maantschappij

58 T: +32-(0) W: 58 Wetenschapsdomeinen KUL Wetenschapsdomeinen KUL u Geesteswetenschappen u Theologie u Godsdienstwetenschap u Wijsbegeerte u Geschiedenis u Filologie u Taalwetenschap u Literatuurwetenschap u Kunstgeschiedenis u Muziekwetenschap u Archeologie u Maatschappij- en gedragswetenschappen u Ekonomie u Toegepaste Ekonomie u Actuariële wetenschap u Rechten u Criminologie u Pedagogie u Psychologie u Soc./Cult. Antropologie u Sociologie u Pol. En Soc. wetenschap

59 T: +32-(0) W: 59 Wetenschapsdomeinen KUL Wetenschapsdomeinen KUL u Natuur- en technische wetenschappen u Wiskunde u Statistiek u Informatica u Numerieke wiskunde u Kunstmatige intelligentie u Sterrenkunde u Fysica u Scheikunde u Plantkunde u Vervolg u Dierkunde u Moleculaire biologie u Menselijke aardrijkskunde u Fysische aardrijkskunde u Geologie u Burgerlijke bouwkunde u Architectuur u Chemische ir.technieken u Materiaalkunde

60 T: +32-(0) W: 60 Wetenschapsdomeinen KUL Wetenschapsdomeinen KUL u Vervolg u Micro-elektronika u Elektronische systemen u Elektrotechniek u Robotica u Produktiebeleid u Energie u Landbouwwetenschap u Medische wetenschap u Menselijke erfelijkheid u Embryologie u Gynecologie u Pediatrie u Interne geneeskunde u Cancerologie u Chirurgie u Infektie en immuniteit u Neuro-wetenschap u Psychiatrie u Pharmacologie u Tandheelkunde u Kinantropologie

61 T: +32-(0) W: 61 Publish or perish Publish or perish -Exponentieel stijgend aantal publikaties -Wetenschappelijke tijdschriften, Elektronische Tijdschriften -Onafhankelijke review-procedures -Citatie-indices en impaktfactoren

62 T: +32-(0) W: 62 ‘Soorten’ onderzoek ‘Soorten’ onderzoek -Fundamenteel onderzoek = onderzoek op initiatief van de vorser zelf; = niet-gestuurd onderzoek -Toegepast onderzoek = onderzoek gestuurd met een specifieke toepassing voor ogen -Beleidsondersteunend onderzoek = onderzoek voor de wetenschappelijk onderbouw van besluitvorming (bvb. normen, milieu-wetgeving (Vlarem),…)

63 T: +32-(0) W: 63 … maar ook: Wetenschap als cultuur … maar ook: Wetenschap als cultuur Wetenschap niet enkel - utilitair, in termen van praktische toepasbaarheid - katalysator van materiële welvaart - in termen van terugverdiencapaciteit Maar ook wetenschap -als ‘cultuur’ -Als loutere bevrediging van nieuwsgierigheid -Als zuivere drang om te weten en te verstaan -Als ‘archief’ en ‘gist’ van onze samenleving Voorbeelden: Interdisciplinair archeologisch onderzoek (Sagalassos), Studie van middeleeuwse polyfonie, …..

64 T: +32-(0) W: 64 Vrijheid van onderzoek  vrijheid van de onderzoeker Vrijheid van onderzoek  vrijheid van de onderzoeker -De akademische vrijheid -Onderzoek in totale onafhankelijkheid -Onderzoek sturen of stuwen ? -Onderzoek op initiatief van de vorser alleen; -Verantwoordingsplicht naar de samenleving -Dilemma tussen akademische nieuwsgierigheid en ethische beperkingen

65 T: +32-(0) W: 65 Wetenschappelijke ‘deugden’ …. Wetenschappelijke ‘deugden’ …. …. Als inspiratie voor de maatschappij ? -‘degelijkheid’ van hoogstaand wetenschappelijk onderzoek -contemplatie en bedachtzaamheid -lange termijn denken en perspectief -Systeem van externe en ge-objektiveerde evaluatie -Vastberadenheid en systematiek van onderzoek -Reproduceerbaarheid van beweringen en resultaten; Bewijs; -Geduld, inzet en creativiteit -Internationaliteit en openheid -…..

66 T: +32-(0) W: 66 Wat is technologie ? Wat is technologie ? -Technologie = trans-biologische evolutie in het verlengde van de biologische evolutie -Toepassen van (wetenschappelijke) inzichten Technologie = techne logos = leer van de kunde

67 T: +32-(0) W: 67 Eerste industriële revolutie Eerste industriële revolutie -1750: Eerste industriële revolutie: -Stoommachine van James Watt Machines i.p.v. mankracht -Mechanisatie van textielindustrie (Jacquard-ponskaarten) -Infrastructuurwerken: Spoorwegen -Steenkool als energiebron - Overgang van feodale rurale agrarische maatschappij naar Industriële maatschappij - Socio-culturele realiteit volgt de ekonomische: Franse revolutie

68 T: +32-(0) W: 68 Tweede industriele revolutie Tweede industriele revolutie -1870: Tweede industriële revolutie -Massaproduktie en –consumptie; - Grootschalige produktie, delfstoffen, staal, lopende band,… - Electriciteit, petroleum als bijkomende energiebron - Ontwikkeling van chemische industrie - Infrastructuurwerken: Wegen voor auto’s - Opkomst van radio en TV - Arbeid en kapitaal (Marx) ; Arbeidersorganisaties - Toenemende rol van overheid als regulator en facilitator - Adam Smith: Fabriekstaken opsplitsen; Ford 1910: Bandwerk (inspiratie uit slachthuizen van Chicago); Taylor-Taylorisme (1900) - Scheiding van denken en doen; Studiedienst en werkplaats;

69 T: +32-(0) W: 69 Derde industriële revolutie Derde industriële revolutie -1960: Derde industriële revolutie -Kernenergie als bijkomende energiebron; Alternatieve energie; - Toenemende milieu-constraints; Duurzaamheid -Informatietechnologie - Quantumfysica: Begin Halfgeleiders en Transistor: Computers Miniaturisatie in de jaren 60: VLSI: De wet van Moore - PC: ‘A every desk’ (Bill Gates) - Internet, WWW, - Databases, Multimedia - …..

70 T: +32-(0) W: 70 KUL-vakken met technologie in titel KUL-vakken met technologie in titel (check op de website )www.kuleuven.ac.be D266 Economische sectoren en technologie (45 u.)D26645 u. E211 Arbeidshygiëne en technologie van de veiligheid (30 u.)E21130 u. E368 Technologie en toepassingen van gen-therapie (30 u.)E368 EH02 Organisatie en beleidsaspecten van de technologieEH02 in de gezondheidszorg (15 u.)15 u. G364 Technologie der beeldende kunsten:G364 laboratoriumonderzoek (30 u.)30 u. G370 Kernchemische technologie (22.5 u.)G u. G415 Kernchemische technologie (22.5 u.)G415 G416 Kernchemische technologie: practicum (10 u.)G41610 u. G425 Chemische technologie (22.5 u.)G u.

71 T: +32-(0) W: 71 KUL-vakken met technologie in titel KUL-vakken met technologie in titel H075 Technologie van de veiligheid bij de arbeid (15 u.)H07515 u. H094 Seminaries over chemische en fysische technologie (450 u.)H u. H102 Technologie van de bouwmaterialen (45 u.)H10245 u. H297 Materiaalkunde en technologie van de vormgeving (22.5 u.)H u. H544 Medische technieken: geïntegreerde seminaries (25 u.)H54425 u. HC39 Aanvullingen technologie van de bouwmaterialen (22.5 u.)HC u. HF84 Technologie en technieken in de radiotherapie (22.5 u.)HF u. HF85 Technologie en technieken in de nucleaire geneeskunde (22.5 u.)HF u. HJ74 Materiaalfysica en technologie voor micro-elektronica (67.5 u.)HJ u. HJ75 Materiaalfysica en technologie voor micro-elektronica: (45 u.)HJ7545 u. HJ76 Modellen en technologie voor IC's (22.5 u.)HJ u. HJ77 Modellen en technologie voor IC's: oefeningen en practica (15 u.)HJ7715 u.

72 T: +32-(0) W: 72 KUL-vakken met technologie in titel KUL-vakken met technologie in titel HP29 Technologie, fabricatie en testen van sensoren (30 u.)HP2930 u. HP32 IC technologie en componentfysica (45 u.)HP3245 u. I211 Houtanatomie en -technologie (30 u.)I21130 u. I273 Houtanatomie en -technologie: practicum (15 u.)I27315 u. I514 Technologie der bierbrouwerij (45 u.)I51445 u. I580 Maatschappelijke aspecten van de technologie (30 u.)I58030 u. KS50 Ziekenhuisgalenica: sterilisatie en technologie (30 u.)KS5030 u. KS51 Ziekenhuisgalenica: sterilisatie en technologie: practicum (90 u.)KS5190 u. KS63 Farmaceutische technologie (m.i.v. 15 u. seminaries) (60 u.)KS6360 u. KS67 Farmaceutische technologie: practicum (120 u.)KS67120 u. PC54 Educatieve technologie, deel 1: informatie- en communicatiemedia (30 u.)PC5430 u. PC64 Educatieve technologie, deel 2: ontwerpkunde (30 u.)PC6430 u. PD42 Seminarie voor educatieve technologie (30 u.)PD4230 u.

73 T: +32-(0) W: 73 Technologie-deficit Technologie-deficit Opleiding en onderzoek:Scholen, hogescholen, universiteiten, onderzoeksinstellingen,…. - Op inwoners zijn er - In Europa: 40 studenten in technische richtingen - USA en Japan: meer dan 80 - Het aantal personen aktief in O&O bedraagt - In Europa: (4/1000 beroepsbevolking) - In USA: (8/1000 beroepsbevolking) - In Japan: (9/1000 beroepsbevolking) -Aantal ingenieursstudenten in Vlaanderen in 2000 is de helft van het aantal in 1990 !!! 1990:770, 1991:737, 1992:557, 1993:572, 1994:476,…..,2000:??

74 T: +32-(0) W: 74 Technologie-deficit Technologie-deficit -Valorisatie van onderzoek: De Europese paradox: “Europa doet teveel onderzoek met zijn achterdeur open “. Fractie van O&O personen aktief in de industrie - Europa: 25 % - Japan: 40 % - Verenigde Staten: 80 % Nood aan -stimuleren van Patenten en licenties -Interface-diensten aan universiteiten -spin-off initiatieven: Leren dat ‘zelf-ondernemen’ ook een optie is - beschikbaarheid van seed money, venture capital, ….

75 T: +32-(0) W: 75 Technologie-deficit technologisch Technologie-deficit technologisch Aantal PC’s/1000 inwoners (1998) Portugal80 Spanje140 Italie166 Frankrijk200 UK253 Belgie280 Duitsland293 Nederland313 Finland340 Zweden353 Noorwegen366 Denemarken373 VS453 Aantal gsm’s/ 1000 inwoners (1999) Belgie228 Duitsland 228 Frankrijk251 Spanje274 VS286 UK297 Nederland331 Portugal389 Italie434 Denemarken446 Zweden503 Noorwegen549 Finland629

76 T: +32-(0) W: 76 Technologie-deficit technologisch Technologie-deficit technologisch Internetsites per inwoners VS1500 Finland1117 Noorwegen Zweden Denemarken UK250 Belgie250 Multicriteria-analyse (10 criteria) Technologisch ontwikkelingspeil 1. Finland 2. VS 3. Zweden 4. Denemarken 5. Noorwegen 6. Nederland 7. UK 8. Frankrijk 9. Duitsland 10. Italie 11. Belgie 12. Portugal 13. Spanje

77 T: +32-(0) W: 77 Technologie-deficit: Meisjes ? Technologie-deficit: Meisjes ? -Fraktie meisjesstudenten aan KUL > 50 % -Fraktie meisjesstudenten in Toeg. Wet. = 20 % -Waarom ? (Negatief imago ? De ingenieur als ‘nerd’ ? Te grote vanzelfsprekendheid van techniek? Vlaamse ‘nonnekensscholen’ ? Conservativiteit ? Historisch ? -Nochtans talloze nieuwe uitdagingen: Informatie-technologie, bio-technologie, bio-informatica, Nutsvoorzieningen (water, elektriciteit, kabel, telecommunicatie,..) Mobiliteit (water, land, lucht, …) Cultuur (muziek, film, media,….)

78 T: +32-(0) W: 78 W&T in de ekonomie W&T in de ekonomie -Niet langer alleen Arbeid en Kapitaal (Marx), maar nu ook Kennis als basispijler van de ‘nieuwe’ ekonomie -Kennismaatschappij -Kennis als immateriele activa -Intellectual Property Rights (IPR) -Kennis is universeel, globaal -High-tech bedrijven Economie = oikos nomos = regels van het huis Knowledge The wing wherewith we fly to heaven Shakespeare

79 T: +32-(0) W: 79 Technologie is essentieel Technologie is essentieel -Nobelprijswinnaar ekonomie (1987) Robert Sohow in ‘ A contribution to the theory of economic growth’ (1956) Dominerend in de ekonomische groei is de technologische Vooruitgang !! Vandaar -Toenemende investeringen in R&D; Wetenschaps- en technologiebeleid van overheden enz… Maar ook van belang: -rol van ondernemers (prive-initiatief), institutionele omgeving (kwaliteit van de overheid, fiscaliteit), investeringen in en kwaliteit van onderwijs

80 T: +32-(0) W: 80 Wat zijn sectoren ? Wat zijn sectoren ? -Klassieke indeling -Primaire, secundaire en tertiaire sector -Zie website (federaal) ministerie van economische zaken -Indeling per aandeel zoals Financieel-Ekonomische Tijd (FET) -Alfabetisch zoals in Trends …..

81 T: +32-(0) W: 81 Primaire, secundaire en tertiaire sector Primaire, secundaire en tertiaire sector Aktieve bevolking (in 1000den) Belgie Primair Secundair Tertiar Werkzoekend

82 T: +32-(0) W: 82 Landbouwproduktie Landbouwproduktie -Plantaardige produktie - Tarwe - Suikerbieten - Aardappelen -Veestapel - Runderen - Varkens -Dierlijke produktie - Melk - Eieren - Vlees

83 T: +32-(0) W: 83 Industriele produktie Industriele produktie -Extractieve nijverheid -Ijzer- en staalnijverheid -Non-ferro-metalen -Metaalverwerkende nijverheid -Voedingsnijverheid -Textielnijverheid -Scheikundige nijverheid -Petroleumraffinaderijen -Productie transportmaterieel -Elektrische en elektronische uitrustingen -Bouwnijverheid -Elektriciteit

84 T: +32-(0) W: 84 Diensten Diensten -Groothandel -Kleinhandel -Horeca -Vervoer en communicatie -Kredietinstellingen, diensten,verhuur -Niet-industriele bedrijven

85 T: +32-(0) W: 85 Indeling per aard aandeel (FET) Indeling per aard aandeel (FET) u Rentegevoelig aandeel u Banken u Gemengde fin. Diensten u Verzekeringen u Holdings u Vastgoed u Groeiaandelen u Diverse diensten u Elektron.kantooruitrust. u Gezondheidsuitrusting u Media u Farma & Biotechnologie u Halfgeleiders u Groeiaandelen (vervolg) u Software en diensten u Telecom: Datatransport u Telecomuitrusting u Telecom operatoren u Telecom mobilofonie u Defensief u Voedingsdistributie u Voeding, drank, tabak u Cosmetica en onderhoud u Grootindustrie u Nutsbedrijven

86 T: +32-(0) W: 86 Indeling per aard aandeel (FET) Indeling per aard aandeel (FET) u Cyclisch u Auto’s u Industriele uitrusting u Chemie u Bouwmaterialen u Consumptiegoederen u Verpakking u Vrije Tijd u Metaal en mijnbouw u Papier u Transport u Energie

87 T: +32-(0) W: 87 Alfabetische taxonomie Trends 5000 Alfabetische taxonomie Trends Hard-copies in cursus

88 T: +32-(0) W: 88 Van biotoop naar technotoop Van biotoop naar technotoop -Traditionele maatschappij: Mens met eindige behoeften met schier oneindige middelen Technotoop: Schier oneindige behoeften maar eindige middelen -Globalizering Techniek als katalysator van eengemaakt cultuur Global Village Concept van CNN Internet Think globally, act locally (glocal) Toenemende verwebbing Netwerken van mensen en computers

89 T: +32-(0) W: 89 Verdere kenmerken van de technotoop Verdere kenmerken van de technotoop -Toenemende nadruk op gerationaliseerde praxis, koele economische efficiëntie: Inventariseren, systematizeren, structuur Homo Docilis (Michel Foucault): Wie met alles in orde is, is een goed burger ! Maatschappij evolueert naar een meritocratie -Techniek dwingt ons anders om te gaan met tijd- en tijdbesteding 100 s per dag; time-managemen; sneller dan concurrentie (zij die meelopen);Stiptheid en punctualiteit;Tijdszones; ‘The clock, not the steam engine, is the key machine of the modern industrial age’ (Lewis Mumford)

90 T: +32-(0) W: 90 Verdere kenmerken van de technotoop Verdere kenmerken van de technotoop -Standardizatie en uniformizering Technische protocols: TCP/IP, video, CD-rom, html, Bluetooth, gsm Mundiale trends in mode, muziek, film, architectuur,…. Standardizatie van stopcontacten, compatibiliteit van hardware en software -Wetenschap en techniek initiëren verdere wetenschap en techniek Verwetenschappelijking/vertechnologisering neemt exponentieel toe; Grens tussen wetenschap en techniek vervaagt; ‘Helaas, hoe hard wij ook strijden tegen dit razend monster, Elk verweer is nutteloos’ (Leonardo da Vinci) ‘…mijn tijd bevat in zich meer geschiedenis in 100 jaar dan de ganse wereld in 4000 jaar tevoren’ (Tommaso Campanella in Civitas Solis (1623 !)) De helft van alle wetenschappers ooit is nu nog in leven !

91 T: +32-(0) W: 91 Verdere kenmerken van de technotoop Verdere kenmerken van de technotoop -Paradoxaal genoeg neemt geloof, vertrouwen en afhankelijkheid toe: We kunnen niet anders dan de wetenschappers ‘geloven’ (bvb medische diagnose, kosmologie,….) Geloof in onfeilbaarheid techniek (drinkwater, medische operatie) Vertrouwen in de medemens (verkeer, piloot, …) Afhankelijk voor energie, voedsel, kleding, … -In technotoop is wetenschap niet langer enkel observerend-descriptief maar ook en vooral ingrijpend-participatief Wetenschap en technologie zijn essentiële ingrediënten van onze samenleving.

92 T: +32-(0) W: 92 Duurzaamheid Duurzaamheid -Club van Rome, eind ‘60: Grenzen aan de groei -Milieu-conferentie van Rio de Janeiro Zure regen, gat in ozonlaag, broeikaseffect, emissiebeperkingen -Protocol van Kyoto -CO2 emissie van België –7.5 % in 2010 t.o.v Milieu-conferentie van Den Haag 2000 (grotendeels mislukt)

93 T: +32-(0) W: 93 Duurzaamheid Duurzaamheid -Milieu -Lucht (emissie-beperkingen, CO2-uitstoot) -Water (waterkwaliteit) -Bodem (afvalstoffenverwerking,….) -Geluid -Lichtvervuiling -Energie Als we het energieverbruik van de Afrikaan willen optillen tot het peil van de Europeaan, wordt de wereld ecologisch onleefbaar; We staan hier dus voor de verscheurende keuze, een ethisch of een ecologisch drama. Etienne Vermeersch, 2000

94 T: +32-(0) W: 94 Juridisch deficit : Patenten ? Juridisch deficit : Patenten ? -Kennis is strategisch/ekonomisch belangrijk, is universeel en vluchtig ! Dient beschermd ! -Ontdekken  Uitvinden; Ontdekt wordt iets wat al bestaat. Bvb. een nieuwe planeet, een natuurwet; Zwaartekracht werd ‘ontdekt’, kan niet worden gepatenteerd; -Alleen wat wordt uitgevonden kan worden gepatenteerd. Europees Octrooiverdrag: Uitvinding is octrooieerbaar als zij een technische bijdrage levert aan de stand van de techniek; -Software en computerprogramma’s patenteren? - Rekenkundige basisbewerkingen: +/-/x/: : niet patenteren; - Wat met een computer-algoritme ? (bvb een nieuwe snellere zoekmethode in databestanden)

95 T: +32-(0) W: 95 Juridisch deficit Juridisch deficit -Masochisme van Europa -Patent kan niet indien vinding al is gepubliceerd; -In USA kan patent tot 1 jaar na publikatie ! -Regelgeving – jurisprudentie hinkt achterop -Gezien enorme complexiteit van techniek en technotoop -Vooruitgang gebeurt dagdagelijks -Globalisering houdt geen rekening met geografische grenzen (grenzen zijn littekens van het verleden)

96 T: +32-(0) W: 96 Ethisch deficit Ethisch deficit -Wetenschap en technologie veroorzaken geen inperking van de individuele noch collectieve vrijheid, maar juist een explosie ervan; -Wetenschappelijk-technisch kunnen we alles. Niet HOE maar wel WAT en WAAROM; Kunnen, durven, moeten kiezen ! Deze keuze-vrijheid is een vreselijke last om dragen (Gerard Bodifé) -De wetenschap op zich is te schraal om deze ethische keuzes op te lossen, maar kan wel het debat errond stofferen; Er zijn ook andere vormen van kennis ! J’ai cherché la vie, je n’ai trouvé que la science Anoniem, Campus Louvain-la-neuve He that knows nothing, doubts nothing. Science sans conscience n’est que ruine de l’âme Pure science is irresponsible

97 T: +32-(0) W: 97 Voorbeelden ethische dilemma Voorbeelden ethische dilemma -Abortus Wanneer is leven ‘leven’ ? -Euthanasie - therapeutische verbetenheid: Leven ‘nodeloos’ rekken m.b.v. technologie -maar wie beslist in de plaats van wie ? -Familie, 1, 2 of 3 dokters, …. ? -Embryo’s kweken voor stamcellen voor gen-therapieën -Klinische testen met placebo drugs

98 T: +32-(0) W: 98 Democratisch deficit Democratisch deficit -Democratische controle op technologische ontwikkelingen ? Moeilijk ? Gemakkelijk ? Bvb, genetische experimenten -Niet iedereen is voldoende geschoold om -met kennis van zaken te beslissen en zichzelf een oordeel vormen ? -de toevloed aan informatie te filteren, systematizeren, verwerken ‘Wetenschappelijk analfabetisme’ versus ‘Kennis-weerbaarheid’ -Wie beslist op basis van welke autoriteit -Technology en Risk Assessment -Lobby-isten (moderne versie van de huurling ?) : Economische belangen

99 T: +32-(0) W: 99 Onwetendheid en technofobie Onwetendheid en technofobie -Genetisch gemodifieerd voedsel = Frankenstein voedsel ? De mythe van Frankenstein en Mary Shelley -Afvalverbrandingsovens gevaarlijk of niet ? -Kernenergie: Gevaarlijk of niet ? -NIMBY-syndroom

100 T: +32-(0) W: 100 Democratische benefits Democratische benefits - Betere informatie-doorstroming naar de burger (pers, TV, internet, WWW,….) -Positiever imago van wetenschap, techniek, industrie als dragers van welvaart en welzijn; -Wetenschapspopularisering, -verspreiding; Noodzaak aan Science Sharing - Wetenschappelijke doe-centra, science musea Technopolis, Wetenschapsbus, Doe-boekje, La Vilette (Parijs), New Metropolis (A’dam) - Wetenschapsprogramma’s Horizon (BBC), Histories (Canvas), …. - Populaire wetenschapstijdschriften Natuur en Techniek,….


Download ppt "Technologie en ekonomische sektoren Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kasteelpark Arenberg 10 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0)16 321709 F: +32(0)16 321970 E:"

Verwante presentaties


Ads door Google