De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De Merovingers In West-Europa ontstaat een Frankisch rijk (5 e -6 e eeuw) Merovingische goudmunt, in 2008 voor 3 400 euro te koop aangeboden. Let op de.

Verwante presentaties


Presentatie over: "De Merovingers In West-Europa ontstaat een Frankisch rijk (5 e -6 e eeuw) Merovingische goudmunt, in 2008 voor 3 400 euro te koop aangeboden. Let op de."— Transcript van de presentatie:

1 De Merovingers In West-Europa ontstaat een Frankisch rijk (5 e -6 e eeuw) Merovingische goudmunt, in 2008 voor euro te koop aangeboden. Let op de weelderige haardos van de afgebeelde figuur (een vorst?)

2 Thema 1 : Een nieuw Frankisch Rijk in West-Europa Thema 2 : Hoe leefden de Franken? Thema 3 : Clovis’ bekering tot het christendom (506) Thema 4 : Een gesloten landbouw- economie: het domeinstelsel Inhoud Vul tijdens de les je bundel aan waar nodig. Maak zelf notities op de hand-outs.

3 Thema 1 : Een nieuw Frankisch rijk in West-Europa (5 e -6 e eeuw)

4 West-Europa na de volksverhuizingen (begin 5 e eeuw) In het vroegere ‘Belgica secunda’: Salische Franken In het huidige Frankrijk: het Gallo- Romeinse Rijk (Rijk van Syagrius). Elders: Visigoten, Bourgondiërs, Alemannen, Bretoenen, Saksen… Dit waren geen moderne staten (geen politie, geen leger, geen ambtenarij…), maar eerder losse stammenverbanden met een ‘koning’ of ‘hertog’ als leider.

5 Europa, 5 e eeuw

6 De ‘Franken’ verwerven een groot rijk (5 e -6 e eeuw) ‘Salische Franken’ Oorspronkelijk gebied: Belgica secunda (rond Doornik) Geleidelijke uitbreiding naar het zuiden en het oosten Dynastie van de Merovingers aan de macht Belangrijkste koning: Chlodovec (Clovis) (ca. 466 – 511) 486 : Clovis verslaat Syagrius en lijft het Gallo-Romeinse rijk in. Geleidelijk aan aanvaarden ook andere Germaanse en Gallo-Romeinse volkeren de Merovingische heerschappij (vrijwillig of na verovering/inlijving) Kaart: het kerngebied van de Salische Franken lag deels in het huidige België.

7 Het Merovingische Frankenrijk (7 e eeuw) Bruin omrand: het rijk bij de dood van Clovis (511) Geel ingekleurd: veroveringen door de zonen van Clovis V: Waarom werd het rijk na Clovis vaak opgesplitst (en weer verenigd)? A: Frankisch erfrecht => bezittingen gelijkmatig over alle zonen verdeeld

8 Het weten waard… Welke taal spraken de Salische Franken? De Merovingers hadden geen vaste hoofdstad. Waar verbleef het hof dan? Oudnederfrankisch, een voorloper van het Nederlands (dus een Germaanse taal). Waarom spreken de Fransen vandaag dan Frans (een Romaanse taal)? Rondreizend hof (met een groot gevolg) Toch verbleef Clovis het liefst in Parijs

9 Thema 2 Hoe leefden de Franken?

10 Hoe leefden de Franken? (1) Dorpsgemeenschap Sibbe = de uitgebreide familiegemeenschap, de clan = kern van de samenleving Man-vrouw : gelijkheid? Of toch niet? Reconstructie van een Frankisch dorp bij Marle (F)

11

12 Hoe leefden de Franken? (1) Religie Geloof in natuurgoden (bv. donder, bliksem, zon) Gebeden, offers (ook mensenoffers), magische bezweringen Priesters: waren doorgaans magiërs, kennis van natuurkrachten => vaak ook genezers Moderne voorstelling van de god Thor met zijn hamer ‘mjolnir’

13 Ook mensenoffers? Veenlijken:Vroeger dacht men dat het om mensen ging die in het moeras waren verdwaald. Tegenwoordig neemt men aan dat sommige personen zijn geofferd. De aanwijzingen hiervoor zijn bijvoorbeeld koorden om de hals en gebroken wervels.

14 Hoe leefden de Franken? (3) Vrije en onvrije mannen Vrije mannen = de weerbare mannen Leider van een stam Hertog (= militaire leider) of koning Oorspronkelijk verkozen door de vrije mannen (later werd de leidersfunctie soms erfelijk) Taken: bestuur, recht spreken, militaire leider, priester Het ding of thing: zie lager Rechtspraak: zie lager

15 Het ding (thing) Wat? Germaanse volksvergadering Rechtspraak Overleg over belangrijke beslissingen Wie? Afhankelijk van de stam Of: Alle vrije, weerbare mannen (verplicht) Of: alleen de leider met zijn gevolg + evt. enkele oude wijze mannen Gereconstrueerde ding-plaats in Noord- Duitsland

16 Germaanse Ding-vergadering, uitgebeeld op de zuil van Marcus Aurelius in Rome (gebouwd in de 2 de eeuw n.Chr.)

17 Het weten waard… De Nederlandse uitdrukking ‘iets in het geding brengen’ is afgeleid van het woord ‘ding’. Mogelijk gaat ook het woord ‘dinsdag’ terug op het ding (de dag van het ding) Het Deense parlement heet “Folketing”, het Noorse heet “Storting”, het Ijslandse “Althing”

18 Rechtspraak (1) : gewoonterecht Frankisch recht = (1) een gewoonterecht : rechters ‘vinden het recht’, bv. door in het verleden te ‘zoeken’ (precedenten) of door te overleggen met een jury, door volgens hun inzicht te oordelen.  Romeins recht: rechtsregels en straffen lagen bij voorbaat vast (2) Ongeschreven recht  Geschreven (gecodificeerd) Romeins recht (3) Rechtspraak vaak door volksrechters / wijze mannen  Gespecialiseerde rechters in het (laat-)Romeinse Rijk

19 Rechtspraak (2) : de Salische wet Clovis laat het ongeschreven gewoonterecht neerschrijven (= codificeren). Deze verzameling rechtsregels noemen we “de Salische wet”. (  p. 23 en 24 in de bundel: aandachtig lezen!) De Salische wet Vooral geldstraffen Doodstraf: slechts in drie gevallen Ongelijkheid tussen verschillende categorieën van mensen (Germanen / niet-Germanen; mannen-vrouwen; vrijen-onvrijen) Clovis legt het bestuur en de rechtspraak in handen van de gewezen Romeinse ambtenaren en van bisschoppen en hun medewerkers

20 Het handschrift van de Salische wet “[Ik] meld : [ik] laat je vrij, laat” De oudste bekende “Nederlandse” zin (staat in de Salische wet)

21 Afbeeldingen van Clovis uit latere tijden: wat valt op?

22 Thema 3 Clovis’ bekering tot het christendom (506) De doop van Clovis

23 Clovis laat zich dopen (506) 506 : Clovis laat zich dopen. Zijn onderdanen volgen massaal zijn voorbeeld. Voordelen: 1. Bondgenootschap tussen Frankische koning en de paus: Clovis strijdt tegen heidenen en ketters van andere volkeren Clovis tracht de overwonnen volkeren te kerstenen. Niet makkelijk (zie edict van Childebert I) (bronoef.) 2. Leidt tot een toenadering tussen Franken en Gallo-Romeinen 3. Bisschoppen ingeschakeld in het bestuur

24 Thema 4 Het domeinstelsel

25 Tewerkstelling in Europa vandaag

26 Tewerkstelling in Europa rond 600

27 Ontstaan van het domeinstelsel Europa rond 500: sterk bebost, weinig ontgonnen De schaarse bevolking leeft van de landbouw dorpen : meestal deel van een uitgestrekte villa of van een landbouwdomein, dat eigendom was van een abdij of van een adellijke heer die domeinen vormden een wereld op zich en boden de bewoners een relatieve bescherming een typisch dorp van toen: omgeven door bossen en akkers boerenhutten (uit hout en vlechtwerk van twijgen en stro, bestreken met leem), schuren en opslagplaatsen dieren (ook varkens en runderen) sliepen vaak in de hutten/huizen (=> lichaamswarmte in de winter; minder kans op diefstal)

28 Ontstaan van de horigheid Invallen, oorlogen, overvallen, chaos : Europa kent na de val van Rome woelige tijden. Gevolg: vrije boeren zoeken bescherming bij lokale krijgsheren. Zij bieden de boeren bescherming in ruil voor gehoorzaamheid. Veel boeren moeten hun grond afdragen aan de heer en voor hem werken => grondbezit en macht van de heren nemen toe. Merendeel van de bewoners = onvrije boeren of horigen. Een horige boer

29 Ontstaan van de horigheid Rechten van de horigen Mochten op het domein wonen, er dieren houden en een stuk grond bewerken. Bescherming en hulp in tijden van onlust, ziekte of hongersnood. Plichten van de horigen Cijns (belasting) betalen voor het gebruik van de grond (vaak in natura, bv. een tiende van de oogst). Werk voor de heer verrichten: landbouw en veeteelt + allerlei karweien (= de corvee, de herendiensten of hand-en-span- diensten), bv. weg herstellen, een omheining of een schuur bouwen enz. Mochten niet verhuizen zonder toestemming van de heer. Hun nakomelingen waren ook horigen. Horigheid = een systeem van wederzijdse rechten en plichten

30 Een gesloten landbouweconomie Landbouw werd vaak bedreven met de blote handen (weinig dieren) en primitieve werktuigen als eggen, (eenvoudige) ploegen, spannen en sikkels. Van wol werden kledingstukken gemaakt, leer werd gelooid, en ijzeren werktuigen werden gemaakt in smederijen. → de boeren moesten dus hun handen uit de mouwen steken en beheersten samen alle stielen die op het domein nodig waren; het domein = zelfbedruipend of autarkisch. ( gesloten economie) → Dit betekent niet dat er helemaal geen handelsverkeer meer bestond; zout en wijn bijvoorbeeld kwamen van elders.

31

32

33 Verdeling van de gronden van een middeleeuws domein: bossen, gemene gronden, woeste gronden, landbouwland. De hoeve van de heer en de huisjes errond.

34 Wat hebben we geleerd? 1 : Ontstaan van een Frankisch Rijk in W-Europa Merovingers onder Clovis (ca. 466 – 511) Erfrecht : gelijke verdeling onder alle zonen => versnippering rijk 2 : Hoe leefden de Franken? Sibbe – ding – gewoonterecht – religie Vrije en onvrije mannen Salische wet

35 Wat hebben we geleerd? 3 : De Franken en het christendom 506 : Clovis bekeert zich tot het christendom => ° verbond tussen kerk en staat 4 : het gesloten domeinstelsel Wat is een domein? Ontstaan van horigheid, met rechten en plichten voor allen Gesloten, autarkische landbouweconomie

36 = centrale probleemstelling van dit hoofdstuk Hoe slaagden de Franken erin een groot rijk te creëren en te behouden?


Download ppt "De Merovingers In West-Europa ontstaat een Frankisch rijk (5 e -6 e eeuw) Merovingische goudmunt, in 2008 voor 3 400 euro te koop aangeboden. Let op de."

Verwante presentaties


Ads door Google