De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

| 1 › dr. Wim Tops › Afdeling Neurolinguïstiek › Faculteit Letteren Dubbeldiagnose bij dyselxie Meer regel dan uitzondering?

Verwante presentaties


Presentatie over: "| 1 › dr. Wim Tops › Afdeling Neurolinguïstiek › Faculteit Letteren Dubbeldiagnose bij dyselxie Meer regel dan uitzondering?"— Transcript van de presentatie:

1 | 1 › dr. Wim Tops › Afdeling Neurolinguïstiek › Faculteit Letteren Dubbeldiagnose bij dyselxie Meer regel dan uitzondering?

2 | 2

3 | 3

4 Dyslexie is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis ›Vermoedelijk neurobiologische oorsprong maar de oorzaken zijn nog onbekend ›Aanvang in kinderjaren ›Stabiel verloop met verbetering ›Vaak blijven tekorten op volwassen leeftijd) ›Vaker bij jongens dan bij meisjes

5 Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen ›Specifieke leerstoornissen (o.a. Dyslexie, dyscalculie) ›Communicatiestoornissen (o.a. TOS) ›Autismespectrumstoornis (ASS) ›Aandachtsdeficiëntie/hyperactiviteitsstoornis (ADHD) ›Motorische stoornissen (DCD) ›Verstandelijke beperking

6 Eerste voorwaarde: Criterium achterstand / Klinische score

7 Tweede voorwaarde: Didactische resistentie – RTI Geen verwachte vooruitgang na min. 6 maanden hulp

8 Het gaat om kindkenmerken Derde voorwaarde: Exclusiecriterium Niet te verklaren vanuit andere factoren Ziekte Slecht onderwijs Etniciteit Aandacht

9 Dubbeldiagnose/comorbiditeit ›Stoornissen die samen voorkomen ›Meer regel dan uitzondering ›Gaan terug op een gemeenschappelijk onderliggend deficiet/tekort ›Informatieverwerkingsdeficit (cf. IVS) ›Executief dysfunctioneren

10 Executieve functies ›Processen voor doelgericht, efficiënt en sociaal aangepast gedrag ›Essentieel in het dagelijks leven maar ook op school ›Actieve bijdrage bij tot de ontwikkeling van adequate leer- en studiestrategieën | 10

11 | 11 Executieve Functies Inhibitie impulscontrole, stoppen met bepaald gedrag wanneer de situatie dat vereist Cognitieve flexibiliteitomgaan met verandering Emotieregulatieemoties in goede banen leiden Initiatief nemen uit zichzelf aan een taak of activiteit beginnen Werkgeheugentijdelijke informatie opslaan Plannen en organiseren plannen = vooruit denken, organiseren = informatie structureren en hoofdlijnen bepalen Ordelijkheid en netheidopruimen en ordenen Gedragsevaluatiebeoordelen van een taak of gedrag

12 Zintuigen Kortetermijngeheugen Langetermijn- geheugen

13 Zwakke executieve functies ›Kinderen met leerstoornissen ›Kinderen met taalstoornissen ›Kinderen met motorische problemen ›Kinderen met gedragsproblemen ›Kinderen met autisme ›… | 13

14 Voorbeeld 1 Jan zet twee dozen op een plank. Elke doos is 45 cm. De plank is 1m lang. Hoeveel ruimte blijft er over? 1.1m = 100 cm 2.2 dozen van 45cm 3.2 x 45 = 90cm 4.Ruimte over = verschil = min – (2 x 45) = cm – 90 cm = 10 cm Er blijft 10 cm over. | 14

15 Voorbeeld 2 ›Neem jullie rekenschrift op pagina 63 en maak de oefeningen 1 tot 4. Als je daarmee klaar bent, mag je verder werken aan de taak waaraan we gisteren gewerkt hebben. Ah ja en noteer ook zeker in je klasagenda dat je vier wasknijpers meebrengt want die hebben we morgen nodig voor een knutselopdracht | 15

16 Voorbeeld 2 ›Neem jullie rekenschrift op pagina 63 en maak de oefeningen 1 tot 4. Als je daarmee klaar bent, mag je verder werken aan de taak waaraan we gisteren gewerkt hebben. Ah ja en noteer ook zeker in je klasagenda dat je vier wasknijpers meebrengt want die hebben we morgen nodig voor een knutselopdracht | 16

17 Voorbeeld 3 ›Zet je schoenen netjes en hang je jas aan de kapstok. Zet die voetbalzak op je kamer neer waar hij hoort en als je daar toch bent breng dan uit de onderste la van je kast die gele T-shirt met lange mouwen mee. | 17

18 Voorbeeld 3 ›Zet je schoenen netjes en hang je jas aan de kapstok. Zet die voetbalzak op je kamer neer waar hij hoort en als je daar toch bent breng dan uit de onderste la van je kast die gele T-shirt met lange mouwen mee. | 18

19 Aandacht en concentratie concentratieproblemen verhoogde afleidbaarheid vergeetachtigheid en verstrooidheid Oriëntatie in tijd en ruimte moeilijk klok lezen zwak gevoel voor tijd en ordening in tijd weg vinden begrippen links, rechts, voor, na, boven, onder zijn moeilijk moeizaam en moeilijk leesbaar geschrift onhandigheid Geassocieerde problemen

20 Orde en structuur taken vergeten agenda onvolledig ingevuld moeilijk orde houden, allerlei dingen verliezen Geheugen problemen met onthouden van losse, op zichzelf staande gegevens problemen met complexe opdrachten afspraken en spullen vergeten Sociale vaardigheden weinig zelfvertrouwen emotionele of sociale problemen, gedragsproblemen faalangst

21 DO! ›Duidelijke enkelvoudige vragen ›Heldere lay-out ›Licht schooltaalwoorden toe (bladwijzer) ›Ruimte voor tussenstappen ›Graduele opbouw “Zuivere vragen” met 1 doel (weinig executieve functies) Complexere vragen met verschillende doelen (veel executieve functies) | 21

22 DO! ›Toetsvragen zijn identiek aan oefeningen uit de klas (ook qua formulering) ›Tempo mag geen bepalende factor zijn (= executieve functie) ›Maak toetsen niet te lang | 22

23 Dyslexie plus ›Taalontwikkelingsstoornis: 50-80% ›Dyscalculie: 17-43% ›ADHD: 15-40% ›Coördinatieontwikkelingsstoornis: 19% ›Emotionele, angst- en gedragsproblemen | 23

24 Dyslexie + TOS ›Etiologisch nauwst verwant ›Fonologisch bewustzijn is het vermogen om klanken te onderscheiden in woorden en ze te manipuleren Gele kast – kele gast Rut – tur ›Verbaal werkgeheugen Fonologische lus Innerlijke stem | 24

25 Dyslexie + dyscalculie ›Leerstoornissen DSM-5 specific learning disorder (SLD) Dyscalculie bij evenveel meisjes als jongens ›Beide houden het automatiseren van symbolen in k – a – t > [kat] of 5 = vijf =  ›90% heeft semantische geheugendyscalculie Ophalen van rekenfeiten uit langetermijngeheugen Vermenigvuldigen > optellen | 25

26 Dyslexie + ASS ›Gegeneerde comorbiditeit in de literatuur ›Lees- en spellingproblemen worden vaak onder de noemer van autisme geschoven ›Clichés gaan niet op! Goed in technisch lezen en spellen Zwak in begrijpend lezen en functioneel schrijven ›Compenseren door sterke visuele verwerking ›Problemen met pseudowoorden | 26

27 Dyslexie + DCD ›Schrijfmotorische problemen komen heel vaak voor bij dyslexie ›DSM-5 schrijft voor: Fijn- en/of grofmotorische problemen Significante en persisterende problemen met algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) ›Multidisciplinair onderzoek (met inbegrip van een klinisch-neurologisch en/of kinderpsychiatrische evaluatie) | 27

28 Dyslexie + mentale beperking ›Mentale beperking is geen exclusie per se ›Relevante normgroep gebruiken Is een diagnose dyslexie nuttig? Ontbreken van tests met specifieke normgroepen | 28

29 Hoe optimaal ondersteunen? | 29

30 Ondersteuning op school op schoolniveau op klasniveau op individueel niveau Remediëren Stimuleren Compenseren Dispenseren Beleid rond ontwikkelings- stoornissen

31 ›Aanpassingen en maatregelen voor alle leerlingen ›Toepasbaar op school- en klasniveau ›Niet-stoornis specifiek Universeel ontwerp

32

33 Wat leren? Bied alternatieven voor auditieve informatie Bied alternatieven voor visuele informatie Vb. Gebruik van You Tube filmpjes Hoe leren? Mondeling overhoren in plaats van schriftelijk Gebruik van (sociale) scripts Ondersteun planning en organisatie Vb. Leersleutels Waarom leren? Gebruik authentieke en relevante leerinhouden Vermijd bedreigende situaties (bv. vooraan in de klas spreken) en afleiding (bv. omgevingsgeluiden)

34 Onderwijsfaciliteiten Examenfaciliteiten Faciliteiten en ondersteunende maatregelen Leerkracht Zorgcoördinator Zorgleerkracht Student Stimulerend Compenserend Remediërend Dispenserend STICORDI- maatregelen (Henneman, 1989)

35 Metacognitie (zelfbewust maken) Leerstrategieën aanscherpen Transfer maken van nieuw geleerde vaardigheden en kennis Zelfcontrole verbeteren Zelfcontrolemethodes (vb. HOERA) Studiewijzers Executieve functies trainen

36 ›Sensibiliseren (ouders, leerkrachten,...) ›Informeren (kennis over dyslexie vergroten)  Ruimer beeld schetsen van dyslexie ›Zelfinzicht vergroten ›Aanzet tot sterktezwakteanalyse  Aanzet tot concreet plan van aanpak Psycho-educatie

37 Vragen? Interesse in deelname onderzoek met je school? | 37


Download ppt "| 1 › dr. Wim Tops › Afdeling Neurolinguïstiek › Faculteit Letteren Dubbeldiagnose bij dyselxie Meer regel dan uitzondering?"

Verwante presentaties


Ads door Google