De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

What you see is not always what you get……. Diagnostiek van identiteitsproblemen Prof. Dr. Liesbeth Eurelings-Bontekoe klinisch psycholoog Dr. Theo Ingenhoven,

Verwante presentaties


Presentatie over: "What you see is not always what you get……. Diagnostiek van identiteitsproblemen Prof. Dr. Liesbeth Eurelings-Bontekoe klinisch psycholoog Dr. Theo Ingenhoven,"— Transcript van de presentatie:

1 What you see is not always what you get……. Diagnostiek van identiteitsproblemen Prof. Dr. Liesbeth Eurelings-Bontekoe klinisch psycholoog Dr. Theo Ingenhoven, psychiater Centrum voor Psychotherapie, Lunteren NVP Dag van de Psychotherapie Workshop

2 Wat gaan we doen? Diagnostiek (integratief) Classificatie (DSM-IV en DSM-5) Assessments (Interviews, vragenlijsten en de TAT)

3 Naar van Yperen & Giel, 1995 assesment met behulp van interviews tests vragenlijsten etc. kennis typen stoornissen hypothese type stoornis diagnostische classificatie aanmelding eerste probleemomschrijving vragen / hypothesen nadere diagnostiek diagnostische formulering indicatiestelling/Advies zorgtoewijzing behandeling assessment - diagnostiek - classificatie diagnostisch proces Theo Ingenhoven

4 4 DSM-5 Persoonlijkheidsstoornissen Theo Ingenhoven 2010 in vogelvlucht

5 5 DSM-IV Persoonlijkheidsstoornissen wat gaat er uit ? “As-II stoornis” “Cluster A stoornis” “Cluster B stoornis” “Cluster C stoornis” “Schizoide, paranoide, theatrale, narcistische en afhankelijke PS” “Passief-agressieve, zelfkwellende, depressieve PS” “Persoonlijkheidsstoornis NAO” Theo Ingenhoven 2010

6 6 DSM-5 Persoonlijkheidsstoornissen Wat komt er in ? “Hybride” model 1.Vijf niveaus van persoonlijkheidsfunctioneren 2.Vijf persoonlijkheidsstoornis prototypen 3.Zes domeinen met totaal 36 persoonlijkheidstrekken 4.Nieuwe algemene definitie van persoonlijkheidsstoornis (ja/nee: op As-I) Theo Ingenhoven 2010 Eerste voorstel 2010

7 7 DSM-5 Persoonlijkheidsstoornissen Theo Ingenhoven Januari 2010 Eerste voorstel 2010

8 8 DSM-5 Persoonlijkheidsstoornissen STAP 1: Vijf niveaus van persoonlijkheidsfunctioneren Zelf : Identiteit: –Eigenheid, duidelijke begrensd van de ander –Stabiel zelfbeeld, eigenwaarde, gepaste zelfwaardering –Emoties ervaren en reguleren Zelfsturing: –Korte en lange termijndoelen –Verinnerlijkte normen –Zelfreflectie Inter-persoonlijk : Empathie: –Begrijpen en waarderen van andermans ervaringen en motieven –Uiteenlopende gezichtspunten tolereren –Inzicht in het effect van het eigen gedrag op anderen Intimiteit: –Intense en duurzame persoonlijke relaties met anderen –Wens en vermogen tot nabijheid –Wederkerig en respectvol interpersoonlijk gedrag Theo Ingenhoven Juni 2011 Derde voorstel Juni 2011

9 9 DSM-5 Persoonlijkheidsstoornissen STAP 2: Zes persoonlijkheidsstoornissen "typen" ?? Antisociale Vermijdende Borderline Dwangmatige Schizotypische Narcistische Elk type is omschreven in kern-componenten (zelf en inter-persoonlijk functioneren) en met bijbehorende persoonlijkheidstrekken. Trek-specifieke persoonlijkheidsstoornis Persoonlijkheidsstoornis omschreven op basis van persoonlijkheidstrekken Theo Ingenhoven Juni 2011

10 10 DSM-5 Persoonlijkheidsstoornissen STAP 3: Vijf domeinen: 25 persoonlijkheidstrekken Negatieve emotionaliteit: frequente en intense belevingen van emoties Emotionele labiliteit, angstig, gevoeligheid voor verlating, perseveratie, onderdanigheid, vijandigheid, depressiviteit, achterdocht, (afwezigheid van ingeperkt affect) Afstandelijkheid: teruggetrokken van mensen en sociale situaties Beperkt gevoelsleven, depressiviteit, achterdocht, teruggetrokkenheid, anhedonie, vermijding van intimiteit Antagonisme: gedrag in conflict met anderen Hardvochtigheid, manipulerend gedrag, grandioosheid, aandacht zoekend, vijandigheid, onbetrouwbaarheid Ongeremdheid: impulsief zonder reflectie (afwezigheid van dwangmatigheid) Impulsiviteit, verhoogde afleidbaarheid, roekeloosheid, onverantwoordelijkheid, (afwezigheid van rigide perfectionisme). Psychoticisme: ongebruikelijke en bizarre ervaringen Ongewone overtuigingen en ervaringen, excentriciteit, cognitieve en perceptuele ontregelingen Per trait dimensionele score 0, 1, 2 of 3 Theo Ingenhoven Juni 2011

11 DSM-5 voorstel 2011 Trekspecifieke persoonlijkheidsstoornis

12 Afhankelijke persoonlijkheidsstoornis in DSM-5 voorstel 2011 wordt Trek-specifieke persoonlijkheidsstoornis Negatieve emotionaliteit: Emotionele labiliteit, angstig, gevoeligheid voor verlating, perseveratie, onderdanigheid, vijandigheid, depressiviteit, achterdocht, (afwezigheid van ingeperkt affect) Afstandelijkheid Beperkt gevoelsleven, depressiviteit, achterdocht, teruggetrokkenheid, anhedonie, vermijding van intimiteit Antagonisme: Hardvochtigheid, manipulerend gedrag, grandioosheid, aandacht zoekend, vijandigheid, onbetrouwbaarheid Ongeremdheid: Impulsiviteit, verhoogde afleidbaarheid, roekeloosheid, onverantwoordelijkheid, (afwezigheid van rigide perfectionisme). Psychoticisme: Ongewone overtuigingen en ervaringen, excentriciteit, cognitieve en perceptuele ontregelingen

13 13 DSM-5 Persoonlijkheidsstoornissen STAP 4: Algemene definitie van persoonlijkheidsstoornis Adaptieve beperking in: 1. gevoel van eigen identiteit identiteitsintegratie eenheid zelfbeeld zelfsturing 2. inter-persoonlijk functioneren empathie intimiteit samenwerking complexiteit/integratie representaties anderen Persoonlijkheidsstoornis ?? ja/nee (op As-I) Theo Ingenhoven

14 Stappen diagnostiek en classificatie DSM-5: toename van detaillering en specificiteit 1.Niveau persoonlijkheidsfunctioneren? (score 0 t/m 4) 2.Persoonlijkheidsstoornis type? (zes typen) 3.Trek-specifieke persoonlijkheidsstoornis? Welke trekken? 4.Indien gedetailleerd trekkenprofiel wenselijk voor casus conceptualisatie: 25 trait facetten (score 0 t/m 3) verdeeld over 5 domeinen

15 15 Persoonlijkheidsdiagnostiek in DSM-5 Voorstel DSM-5 biedt een “hibride” model: Is integratief vanuit verschillende referentiekaders: descriptief-fenomenologisch structureel-psychodynamisch !! persoonlijkheidstrekken (traits) Omvat dimensionele en categoriale classificaties Scoort dimensioneel de mate van ernst en (dis)adaptiviteit Biedt een meer eenduidig en acceptabel jargon Grote vraag is hoe we dit gaan meten: Theoriegestuurde modellen Biedt ruimte aan multi-methodische en multi-instrumentele assessments met specifieke vragenlijsten en interviews Heroriëntatie op psychodynamische diagnostiek middels interviewmethoden Theo Ingenhoven

16 Instrumenten Persoonlijkheidsdiagnostiek Theoretisch verklarend Ideale instrument Klinische observatie Empirische validatie Theo Ingenhoven

17 Instrumenten persoonlijkheidsdiagnostiek Theoretisch verklarend Klinische observatie Empirische validatie Vragenlijsten (Semi-) gestructureerde interviews

18 Theorie Klinische observatie Empirie Structureel interview Ontwikkelingsprofiel DSM-IVMMPI/NVM NEO-PI-R TCI Instrumenten persoonlijkheidsdiagnostiek 2011 Theo Ingenhoven TAT, scors

19 19 Diagnostische domeinen Manifeste symptomen en gedrag DSM-IV As-II (SCID-II, VKP), BPDSI, SCL-90……… Psychodynamische en stucturele domein Structurele Interview, Ontwikkelingsprofiel, projectie testen, TAT, afweermechanismen vragenlijsten, Theorie-gestuurde profielinterpretatie, PMAP…….. Persoonlijkheids trekken (traits) MMPI, NVM, NEO-PI-R, TCI, SIPP, DAPP-BQ………..

20 20 Structural Interview Kernberg (Realiteits toetsing; afweer; identiteits diffusie) Persoonlijkheidsorganisatie Neurotische PO Borderline PO:- High level - Low level Psychotische PO

21 21 Personality organizations (Kernberg) gestoorde realiteits- toetsing Primitieve afweer Identiteits- diffusie NPO --- BPO -++ PPO ++

22 22 Personality organizations (Kernberg) gestoorde realiteits toetsing Primitieve afweer Identiteits diffusie NPO --- BPO -++ PPO ++ Low level: beperkte impulscontrole en realiteitstoetsing High level: enige wederkerigheid in (object)relaties

23 23 Structurele Interview “Structureel” verwijst naar structurele organisatie van het ego Structureel Interview Weinig gestructureerd Psychiatrisch onderzoek + psychodynamiek Spanningsverhogend, angst-inducerend hypothetico-deductief Hier en nu Interactie met interviewer Clarificatie – confrontatie - interpretatie

24 24 Structurele Interview Voordelen Snelle globale inschatting ik-sterkte (1 uur) Voorkómt verkeerde indicatiestelling Veel bijkomende anamnestische informatie Geen speciale setting nodig Nadelen Slechts globale classificatie Confronterend en ontregelend Training en ervaring vereist

25 25 Ontwikkelingsprofiel een psychodynamische diagnose van de persoonlijkheid Ontwikkelingspsychologisch referentiekader Semigestructureerd interview Focus op “toen en daar” (laatste 10 jaar) Scorings protocol Hiërarchisch overzicht (“kruisjesschema”) Sterktezwakte analyse voor indicatiestelling Ontwikkelingsniveauspecifieke therapeutische interventies Research naar betrouwbaarheid en validiteit Overige klinische toepassingen Prof. Dr. Robert E. Abraham

26 26 Ontwikkelingsprofiel een psychodynamische diagnose van de persoonlijkheid Voordelen: Zeer gedetailleerd beeld Zowel adaptieve als disadaptieve patronen Toegankelijk jargon Aanknopingspunten voor behandeling Nadelen: Erg arbeidsintensief Training en supervisie noodzakelijk Intervisie blijft nodig Prof. Dr. Robert E. Abraham

27 Podium Persoonlijkheidsdiagnostiek DSM-5

28 Theorie Klinische observatie Empirie STiP 5.0 SCID-PD-5.0 ? GAPD DAPP-BQ PID 5.0 Instrumenten persoonlijkheidsdiagnostiek DSM ??? Theo Ingenhoven OPV 1.0

29 STiP 5.0 (2012) 29

30 STiP 5.0 Niveau van persoonlijkheidsfunctioneren (DSM-5) Semi-gestructureerd interview Niet te lang (maximaal drie kwartier) Niet te moeilijk (voor brede groep klinici) Eenvoudig trainbaar (korte cursus) Onderzoekbaar (betrouwbaarheid en validiteit) Voor klinische diagnostiek Voor wetenschappelijk onderzoek 30

31 Stip 5.0 DSM-5 level of personality functioning Identiteit en zelfsturing Empathie en intimiteit Zelfbeeld Zelfreflectie Integratie Continuïteit in de tijd Zelfwaardering Emotieregulatie Doelen stellen Doelgericht werken Waarden en normen Relaties Nabijheid Gehechtheid Wederkerigheid Empathie Ambivalenties Verschillende perspectieven 31 Interview vragen Scoring DSM-5: Niveau van Persoonlijkheidsfunctioneren Score: 0, 1, 2, 3, 4

32 Stip 5.0 DSM-5 level of personality functioning Identiteit en zelfsturing Empathie en intimiteit 32 Interview vragen Scoring DSM-5: Niveau van Persoonlijkheidsfunctioneren Score: 0, 1, 2, 3, 4 Beschrijven eigen persoon, consistentie in tijd Emoties, regulatie Gevoel van eigenwaarde Passende doelen, realisatie Belang van relaties, intimiteit en conflicten Reguleren van afstand en nabijheid Wijze van samenwerken Inlevingsvermogen

33 Podium Persoonlijkheidsdiagnostiek DSM-5 Dank voor uw aandacht


Download ppt "What you see is not always what you get……. Diagnostiek van identiteitsproblemen Prof. Dr. Liesbeth Eurelings-Bontekoe klinisch psycholoog Dr. Theo Ingenhoven,"

Verwante presentaties


Ads door Google