De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Stoornissen van visuele waarneming en visueel bewustzijn ten gevolge van hersenstoornissen Johan Wagemans K.U. Leuven Laboratorium voor Experimentele Psychologie.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Stoornissen van visuele waarneming en visueel bewustzijn ten gevolge van hersenstoornissen Johan Wagemans K.U. Leuven Laboratorium voor Experimentele Psychologie."— Transcript van de presentatie:

1 Stoornissen van visuele waarneming en visueel bewustzijn ten gevolge van hersenstoornissen Johan Wagemans K.U. Leuven Laboratorium voor Experimentele Psychologie

2 Bespreking van enkele visuele stoornissen (review: Farah, 2001) (1)blindsight + neglect, extinction, simultaan-agnosie (Balint) (2)apperceptieve agnosie (o.a. integratieve agnosie) + optische ataxie (3) associatieve agnosie + optische afasie, selectieve semantische deficits (4) prosopagnosie

3 (1) Blindsight voorbeeld: zie video reviews: - Weiskrantz (1996, 1997) - Stoerig & Cowey (1997) - Lamme (2001) definitie: V1 lesie waardoor er geen visueel bewustzijn meer is van stimuli in het overeenkomstig visueel veld (bv. rechter V1  linker hemianopie) maar wel significante residuele visuele mogelijkheden

4 (1) Blindsight residuele mogelijkheden via “forced choice”: - Poppel et al. (1973) - Weiskrantz et al. (1974) residuele mogelijkheden via indirecte metingen: - Rafal et al. (1990): inhibitie van saccade door 2de stimulus in temporaal deel van hemianoop veld (met projectie naar superior colliculus) - (automatisch) visueel gestuurd gedrag - completie - priming, bv. Marcel (1998): woord-betekenis (“money” of “river”  “bank”) - herkenning van emotionele gelaatsuitdrukkingen (de Gelder et al., 1999)

5 (1) Blindsight diermodel (Cowey & Stoerig, 1997): - unilaterale V1 lesie - verstoorde detectie, intact reik-gedrag - dissociatie (cf. Milner & Goodale, 1995): - V2, V4, IT (ventraal) = stil - MT (dorsaal) = actief mechanisme? - residuele verwerking in V1 (artefact) - subcorticaal visueel systeem: retina  superior colliculus  pulvinar  cortex - corticaal systeem: LGN  extrastriate areas (bv. MT)

6 (1) Blindsight verwant, maar onderscheiden: unilateraal visueel/spatiaal neglect - reviews: Driver & Mattingley (1998), Halligan et al. (2003) - meestal: rechter-hemisfeer letsels in de inferieure pariëtale lob extinctie simultaan-agnosie (Balint’s syndroom)

7

8 Driver et al. (1998): neglect

9 McGlinchey-Berroth et al. (1993): neglect

10 Volpe et al. (1979): extinctie

11 Mattingley et al. (1997): extinctie

12 Agnosie (reviews: Farah, 1990, 1999) definitie: verstoorde objectherkenning met normale “low-level” perceptie 2 grote categorieën (Lissauer, 1890/1988): - apperceptieve: verstoorde visuele vormverwerking - associatieve: verstoord contact met visueel geheugen klassiek diagnostisch criterium: natekenen van niet- herkend voorwerp

13 teken-resultaat van patiënt met apperceptieve agnosie

14 teken-resultaat van patiënt met associatieve agnosie

15 teken-resultaat van patiënt H.J.A. met integratieve agnosie

16 (2) Apperceptieve agnosie klassieke gevallen: - groepsstudie: Warrington & Taylor (1973) - 3 gevalsstudies: Warrington & James (1988) speciaal geval: integratieve agnosie (Humphreys & Riddoch, 1987; Riddoch & Humphreys, 1987a) - geval H.J.A. (“John”): zie video - bilaterale schade aan occipito-temporale cortex, incl. linguale en fusiforme gyri

17 typisch matching-probleem van patiënt met apperceptieve agnosie

18 (2) Apperceptieve agnosie speciaal geval: dissociatie tussen perceptie en actie (Goodale et al., 1991) - geval D.F. - schade in de ventrolaterale regio van de occipitale cortex - geen bewuste vormperceptie, wel aangepaste visuomotorische actie (bv. grijpen) - formeel getest voor oriëntatie-perceptie

19

20 (2) Apperceptieve agnosie implicaties van deze dissociatie tussen perceptie en actie (Milner & Goodale, 1995) - herinterpretatie van dissociatie tussen ventrale en dorsale stroom (zie ook Creem & Proffitt, 2001): - Ungerleider & Mishkin (1982): wat – waar - Milner & Goodale (1995): wat – hoe - ventraal = bewuste visuele waarneming - dorsaal = visueel-gestuurde actie - ventraal = object- of omgevingsgecentreerd - dorsaal = kijker-gecentreerd

21 (2) Apperceptieve agnosie implicaties van deze dissociatie tussen perceptie en actie (Milner & Goodale, 1995) - gelijkaardige dissociaties bij normale personen: - acties niet onderhevig aan visuele illusies (bv. Ebbinghaus illusie; review: Bruno, 2001) - perceptuele schatting - visuomotorische taak - Haffenden & Goodale (1998) - maar: Franz et al. (2000)

22

23 (2) Apperceptieve agnosie implicaties van deze dissociatie tussen perceptie en actie (Milner & Goodale, 1995) - omgekeerde dissociatie eveneens mogelijk: - optische ataxie: deficits in reiken en grijpen, zonder moeilijkheden bij herkenning (review: Perenin & Vighetto, 1988) in geval van posterieure/superieure pariëtale schade (incl. intrapariëtale sulcus)

24 (2) Apperceptieve agnosie en wat met perceptie van actie? - “mirror neurons” in premotor cortex bij apen (bv. Gallese et al., 1996; review: Rizzolatti et al., 1997) - neuroimaging bij mensen (bv. Decety et al., 1997; review: Decety & Grezes, 1999) - perceptie voor imitatie: netwerk voor actie-planning (superieur pariëtaal, prefrontaal motorisch) - perceptie voor herkenning: rechter parahippocampus (object geheugen en representatie)

25 (3) Associatieve agnosie klassiek geval: - Rubens & Benson (1971) - kopiëren: resultaat = goed, manier = anders - erg gevoelig voor aard van de stimuli soms impliciete herkenning: - Taylor & Warrington (1971): in juiste oriëntatie plaatsen van niet-herkende voorwerpen - Feinberg et al. (1995): redelijke performantie in beeld- associatie taak

26 Feinberg et al. (1995)

27 verwant, maar onderscheiden: optische afasie (bv. Riddoch & Humphreys, 1987b): benoemingsdeficit specifiek voor visuele stimuli, met normale - herkenning (bv. juiste bewegingen) - semantische kennis (bv. sorteertaken) - benoeming van stimuli via andere modaliteiten (3) Associatieve agnosie

28 verwant, maar onderscheiden: categorie-specifieke deficits in semantisch geheugen (review: Forde, 1999) - Warrington & Shallice (1984): geval J.B.R. (bilaterale schade aan temporale lobben): - herkenning: 90% non-living, 6% living - definities: 79% non-living, 8% living - interpretatie: sensorieel versus functioneel - alternatief: structurele verwarbaarheid (Humphreys et al., 1988); ook met apen (bv. Gaffan & Heywood, 1993) (3) Associatieve agnosie

29

30

31 implicatie van selectieve semantische deficits: sensorieel/motorisch model van semantische kennis: informatie over objectkenmerken is opgeslagen in sensorieel/motorisch systeem dat actief was tijdens objectleren neuroimaging evidentie (review: Martin, Ungerleider, & Haxby, 2000): - Martin et al. (1995): object-geassocieerde actie vs kleur - Martin et al. (1996): benoemen van dieren vs ‘tools’ - Tranel et al. (1997): verstoorde herkenning van ‘tools’ (3) Associatieve agnosie

32 Martin et al. (1995)

33 Martin et al. (2000)

34 Tranel et al. (1997)

35 Martin et al. (2000)

36 definitie: selectieve agnosie voor gezichten (niet voor andere objecten) voorbeeld: zie video (“Larry”) soms: “coverte” herkenning (bv. Bauer, 1984; De Haan et al., 1987; review: De Haan, 1999) - “guilty knowledge test” - minder leerbeurten voor gezicht – naam associaties - snellere reactietijden bij gekende gezichten - semantische interferentie bij classificatie (acteur – politicus) (4) Prosopagnosie


Download ppt "Stoornissen van visuele waarneming en visueel bewustzijn ten gevolge van hersenstoornissen Johan Wagemans K.U. Leuven Laboratorium voor Experimentele Psychologie."

Verwante presentaties


Ads door Google