De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

VODO 2004 Op goede voet met de aarde, Op eerlijke voet met het Zuiden Hoe beperken we onze Ecologische Voetafdruk? Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling.

Verwante presentaties


Presentatie over: "VODO 2004 Op goede voet met de aarde, Op eerlijke voet met het Zuiden Hoe beperken we onze Ecologische Voetafdruk? Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling."— Transcript van de presentatie:

1 VODO 2004 Op goede voet met de aarde, Op eerlijke voet met het Zuiden Hoe beperken we onze Ecologische Voetafdruk? Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling

2 VODO 2004 Duurzaamheid: een hele opgave Conferentie VN in Rio: intentieverklaringen Agenda 21: duurzame ontwikkeling: méér dan enkel zorg voor milieu mens- en milieuvriendelijke levens- en arbeidsomstandigheden voor alle mensen Rio+10 in Johannesburg: vaststellingen milieu blijft achteruitgaan kloof arm-rijk groeit Noorden verbruikt teveel grondstoffen uit Zuiden voor het handhaven van niet-duurzame levensstijl

3 VODO 2004

4 Duurzame ontwikkeling Samengaan van: –Ecologie –Economie –Sociaal –Participatie Intra- en intergenerationele solidariteit

5 VODO 2004 Zijn we ermee bezig? Decennium “educatie voor DO” start 1 januari 2005 Vlaamse beleidsnota onderwijs : afwezigheid DO

6 VODO 2004 BNP voorbijgestreefd Oorlogen, auto-ongevallen, files, volle ziekenhuizen, antidepressiva zitten ook in het BNP Economische indicatoren volstaan niet Bron: New Scientist 2,3 miljard £/jaar = geëxternaliseerde kost/jaar = bijna het inkomen Ander vb: externe kosten van het wegvervoer in Vlaanderen (Bron: VMM 2004) Met de wagen rijden kost 0,25 EUR/km Externe kosten werden berekend:  luchtvervuiling  klimaatverandering  geluidshinder  congestie (fileproblemen)  ongevallen  schade aan het wegdek Totale externe kost: 0,25 EUR/km

7 VODO 2004 oppervlakte aarde die nodig is om in de levens- stijl van een persoon, stad of land te voorzien Voorbeeld: voetafdruk LONDON 2 maal oppervlakte van Verenigd Koninkrijk De ecologische voetafdruk

8 VODO 2004 Levensstijl anders bekeken bioproductief land: – akkerbouw – veeteelt – bosbouw

9 VODO 2004 Levensstijl anders bekeken visgronden: ± 90% van vis wordt gevangen binnen 300 km van de kust

10 VODO 2004 Levensstijl anders bekeken energieland: – zonnepanelen, windmolenparken – olieraffinaderijen, koolmijnen, electriciteits- centrales, hoogspanningsmasten, koeltorens,... – onvolgroeid bos (capteert het CO 2 dat vrijkomt door gebruik van fossiele brandstoffen)

11 VODO 2004 De koolstofcyclus

12 VODO 2004 Levensstijl anders bekeken bebouwd land – parkeerplaatsen – wegen – gebouwen

13 VODO 2004 Levensstijl anders bekeken biodiversiteit: 12% zou moeten gereserveerd worden voor natuurbehoud (VN)

14 VODO 2004 Levensstijl anders bekeken voor al wat we consumeren en produceren gebruiken we land uit één of meerdere van deze categorieën

15 VODO 2004

16 Indiër 0.8 ha Nigeriaan 1.2 ha Belg 4.9 ha Amerikaan 9.5 ha Hoe zit het met de verdeling? verdeling tussen landen zeer ongelijk:

17 VODO 2004 de oppervlakte van de aarde is eindig! Hoe groot is de taart? 23% is bioproductief

18 VODO 2004 Het eerlijke aarde-aandeel 23% van aardoppervlak is bioproductief = 11.3 miljard hectaren verdeeld over alle 6,15 miljard mensen (‘01) = 1.8 hectare per persoon 12% natuurbehoud (VN) = 1.6 hectare per persoon

19 VODO 2004 Boven onze stand Eerlijke aarde-aandeel 1.6 ha Belg 4,9 ha X 3 = iedereen zoals wij?  nog twee extra planeten nodig

20 VODO 2004

21 voetafdruk wereldburger 2.3 hectare > 120% aarde wordt nu gebruikt 1 jaar en drie maanden nodig om consumptie van één jaar te vernieuwen wij verbruiken ons natuurlijk kapitaal natuurlijk kapitaal  inkomen op termijn leefbaarheid van planeet aangetast Gedaan met die reuzenvoeten

22 VODO 2004 Hoe wordt voetafdruk berekend? Voor zoveel mogelijk grondstof- & afvalstromen wordt berekend: Consumptie = Productie – export + import hoeveel land er nodig is om die producten voort te brengen Fossiele brandstoffen: worden omgerekend naar de ruimte die nodig is om deze fossiele brandstoffen te capteren

23 VODO 2004 Bronnen UN: –Food and Agricultural Organisation –International Energy Agency –Intergovernmental Panel on Climate Change Peer reviewed journals Standaard: Global Footprint Network

24 VODO 2004 De berekening veronderstelt Het is mogelijk om de meeste van de grondstof- en afvalstromen in kaart te brengen De grondstof- en afvalstromen zijn meetbaar in termen van de bioproductieve oppervlakte die nodig is om deze stromen gaande te houden

25 VODO 2004 De berekening veronderstelt Door elke oppervlakte te wegen in verhouding tot zijn bruikbare grondstofproductiviteit (= de jaarlijks voortgebrachte grondstoffen en diensten), kunnen de verschillende oppervlaktes uitgedrukt in hectares worden geconverteerd in globale hectares van gemiddelde productiviteit Vermits deze oppervlakten staan voor wederzijds exclusieve gebruiken, en elk globaal hectare dezelfde hoeveelheid biomassa productiepotentieel voor een bepaald jaar heeft, kunnen ze opgeteld worden.

26 VODO 2004 De berekening verondelt De menselijke vraag (onze ecologische voetafdruk) en het aanbod (de biologische capaciteit) kunnen zo berekend en vergeleken worden. Vraag kan aanbod overstijgen –Vb: er wordt meer uit een bos weggekapt dan hetgeen er jaarlijks bijgroeit  Ecological overshoot

27 VODO 2004

28 Ecologische voetafdruk is een onderschatting: wat zit er niet in? Alle dingen die niet duurzaam kunnen gebruikt worden in een kringloop –Zware metalen –Radio-actieve materialen –Allerlei niet-afbreekbare chemicaliën De invloed van vervuiling en degradatie op de toekomstige biocapaciteit Grondstoffen waarvan verbruik niet meetbaar is Water (alleen indirect wel)

29 VODO 2004 Ecologische schuld ecologische schuld van Noorden aan Zuiden: industrielanden gebruiken veel te groot stuk productief land in Zuiden  niet zozeer: meer geven aan de ontwikkelingslanden, maar: hen minder ontnemen

30 VODO 2004 Onderzoek CDO Vb: zakje geroosterde pindanoten: -Aankoop aan wereldprijs (zeer laag en dalend) -Meerwaarde toevoegen: -Roosteren -Zout -Verpakking -Verkoop aan consumentenprijs (hoog en stijgend) Monetary and physical balance of trade EU-15, 1999 Bron: CDO 2004

31 VODO 2004 Belgische ecologische schuld Landbouw: +/- 2 miljoen ha landbouwgrond nodig in het buitenland

32 VODO 2004 Land requirement abroad (1000 ha) for the Belgian livestock sector: Per crop assessment

33 VODO 2004 Belgische ecologische schuld 5787 million ton CO 2Klimaatschuld: 5787 million ton CO 2

34 VODO 2004 Contraction, Convergence and Compensation Per capita CO 2 emissies tijd Onderuitstoters Duurzaam niveau Overuitstoters Uit: CDO 2004

35 VODO 2004 Hoe ecologische schuld minimalizeren 1.Biocapaciteit opdrijven door beschermen, bewaren en herstellen van ecosystemen 2.Bevolkingsdruk verlagen 3.Consumptie van (milieu-intensieve) goederen en diensten per persoon verminderen 4.Grondstoffen-efficiëntie opdrijven in heel de keten van producent tot consument

36 VODO 2004 Tips

37 VODO 2004 energieconsumptie 70% voetafdruk Belg (fossiele brandstof: 57%) 11,5 keer oppervlakte van België onvolgroeid bos nodig om CO 2 - kringloop te sluiten beperking is dus noodzaak: van 12 naar 2 ton CO 2 per persoon groot deel hiervan naar verwarming (huizen slecht geïsoleerd) Met de stroom mee

38 VODO 2004 Wat kan u doen? –investeren –gedrag aanpassen Met de stroom mee

39 VODO 2004 snelst groeiende industrie “alles van ons afzetten” voetafdruk enorm groot –kerosine –hoger waterverbruik (ondanks lokale schaarste) –massale import van ‘westerse’ producten –lokale leefwijzen spiegelen zich aan de onze Reizen om te leren of toerisme consumeren?

40 VODO 2004 Wat kan u doen? –dichter bij huis op vakantie –reistijd is ook deel van de vakantie –het nuttige aan het aangename paren: ecologische boerderij… –andere manier van reizen: met NGO ipv reisbureau Reizen om te leren of toerisme consumeren?

41 VODO 2004 Voetafdruk van voedsel groot door: –kasteelt (bijstoken in koud seizoen) –industriële productiemethoden –transport –ketenverlenging: meer verwerking, verpakking, conservering, koelwagens Tomaten in de winter en spruitjes in de zomer?

42 VODO 2004 –Noorden: teveel dieren op kleine oppervlakte  mestoverschot voetafdruk van vlees groot Minder, maar beter vlees –Zuiden: monoculturen van veevoedergewassen voor export  bodemverschraling  biologische grondgebonden productie wenselijk

43 VODO 2004 –seizoensgroenten en –fruit eten (meer rauwkost) –voor bioproducten kiezen –lokaal kopen (thuisverkoop/boerenmarkt/voedselteam) meer mensen gevoed Wat kan u doen? –minder vlees eten Tomaten in de winter en spruitjes in de zomer?

44 VODO 2004

45 België kwistig met open ruimte: –zeer dicht wegennet (5km wegen per km 2 ) Wonen in de ruimte

46 VODO 2004 Oplossingen? –Inbreiding –Centraal wonen Ruimte wordt krap

47 VODO 2004 Wat kan u doen? –spreek af met vrienden/buren om materiaal te delen –deel de tuinen, sloop wat muren –autodelen: één auto voor verschillende gezinnen –eerder verbouwen dan bouwen –stap naar je GECORO (Gemeentelijk Commissie voor Ruimtelijke Ordening) Ruimte wordt krap

48 VODO 2004 bossen nodig –stabiliseren klimaat –gezonde globale waterhuishouding Belg consumeert 310 kg papier per jaar  alle oud papier recycleren bespaart per jaar bomen duurzaam sociaal en ecologisch beheer van bossen  FSC-gelabeld hout Bosbouw of bosvernietiging?

49 VODO 2004 Wat kan u doen? –kies voor biokatoenen luiers (spaart 5% huishoudelijk afval, één ton/baby) –vermijd niet-recycleerbare verpakkingen Bosbouw of bosvernietiging? –vermijd overmatig papierverbruik (deel tijdschriften/kranten) –voorkom ongevraagde post (sticker ‘geen reclame’/Robinsonlijst) –koop enkel FSC-gecertificeerd hout (verkies inlandse alternatieven)

50 VODO 2004 in bedrijfsleven ligt vaak de focus op: –winststreven –monopolie- en kartelvorming –korte termijnbeleggingen –financiële speculatie neveneffecten: –producten korte levensduur –onderbetaalde arbeid(st)ers (hier en in Zuiden) –delokalisatie en massale ontslagen –producten die consumptiehonger aanwakkeren –wapenwedloop Het geld onder onze voeten

51 VODO 2004 Wat kan u doen? –kopen is stemmen, koop dus bewust –ethisch sparen/beleggen –ethische beleggingsfondsen (Ethibel label) –zet druk op je lokale overheid om ethisch te beleggen Het geld onder onze voeten

52 VODO 2004

53 De weeromstuit, of: geef uw winst niet meteen uit handen! Terugslageffect (rebound)

54 VODO 2004 consuminderen  minder goed leven = keuzes maken: comfort van rust in autoarme stad comfort van auto in hectische stad comfort van gezonde smaakvolle evenwichtige voeding comfort van goedkope gemanipuleerde éénheidsworst Zijn we bereid om echt in te krimpen?


Download ppt "VODO 2004 Op goede voet met de aarde, Op eerlijke voet met het Zuiden Hoe beperken we onze Ecologische Voetafdruk? Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling."

Verwante presentaties


Ads door Google