De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Sturing om Zorg …. Zorg om Sturing RMA / HAN Healthcare Lecture, 12 april 2015 Dr. Jan-Kees Helderman Contact:

Verwante presentaties


Presentatie over: "Sturing om Zorg …. Zorg om Sturing RMA / HAN Healthcare Lecture, 12 april 2015 Dr. Jan-Kees Helderman Contact:"— Transcript van de presentatie:

1 Sturing om Zorg …. Zorg om Sturing RMA / HAN Healthcare Lecture, 12 april 2015 Dr. Jan-Kees Helderman Contact:

2 Zorg om Sturing? Sturing om Zorg? Governmentality!?

3 Proloog: Governmentality Sturing als collectieve mentaliteit Ons collectief besturend vermogen: -Een verzameling regimes en praktijken; -De kennis die wij daaruit verzamelen; -De programma’s en strategieën die wij constitueren. 1.Waarop - of wat - willen wij besturen? 2.Hoe willen wij hierop sturen? 3.Wie zijn wij wanneer wij (ons zo laten) sturen? 4.Waarom sturen wij, of laten wij ons besturen? In historisch specieke verschijningsvormen -De ‘governmentality’ van de Nederlandse gezondheidszorg

4 Deel 1: Sturing om Zorg

5 Waarop sturen wij? De verzorgingsstaat is: -Complex van institutionele regimes, arrangementen en praktijken die ons tegen uiteenlopende sociale risico’s in onze levensloop beschermen. Individuele risico’s worden sociale risico’s : -Omdat wij ze moreel onacceptabel vinden -Omdat ze negatieve externe effecten veroorzaken -Omdat ze buiten de controle sfeer van het individu liggen. Instituties en collectieve actie: -Om ons tegen deze risico’s te beschermen zijn er instituties nodig die onze individuele keuzen reguleren en structureren. -Maar de risico’s in onze levensloop veranderen door omstandigheden waar wij nauwelijks of geen invloed op hebben. -Instituties zijn zelf ook dilemma’s van collectieve actie, maar moeten wel veranderen wanneer de risico’s veranderen. 5

6 Risico’s op terrein van ziekte en inkomen Ziekte en gezond maken -Hoge kosten -Onvoorspelbaarheid van die kosten -Noodzakelijkheid van zorg moeilijk te bepalen voor niet-medici -Hoge kosten van fouten De medische professie en de zorgverzekering -Professionele autonomie en zelfregulering is kerninstitutie. -Aanbod geïndiceerde vraag -Moral hazard en cherry picking Niet alles is verzekerbaar! -Catastrofale en chronische gezondheidsrisico’s (?) -Preventie (?) Informatie asymmetrie en verzekeringsdilemma’s -Kosten en doelmatigheid ? -Transparantie versus concurrentiegevoelige informatie? -Generiek versus Maatwerk? 6

7 Hoe sturen wij? Het polder model … corporatisme -Wat door private partijen geleverd kan worden moet niet door de overheid worden geleverd. -Overwegend publieke financiering en private levering. -Derde partij: ziektekostenverzekeraar (ziekenfonden / part. Ziektekostenverzekeraars) -Onafhankelijke not-for-profit zorgaanbieders  De overheid is verantwoordelijk voor toegang, betaalbaarheid en kwaliteit van gezondheidszorg, maar kon en kan dit niet op eigen kracht realiseren!

8 Het Maatschappelijke Middenveld Staat / Etatistisch Command & Control Markt / pluralisme Competitie / Contract Gemeenschap Spontane solidariteit / normering + - _ + Collectieve handelingscapaciteiten maatschappelijke actoren Maatschappelijk middenveld Onderhandelde overeenstemming Publieke statustoedeling 8 Verantwoordelijkheid van de overheid voor de uitkomst van sociale interacties

9 > Ziekenfondbesluit (1941) Wet Toegang Zorgverzekering (1986) Naar stelsel van gereguleerde concurrentie Groeiend onbehagen over poldermodel (Woestijnwet, 1996) Incrementele hervorming van zorgstelsel Zorgverzekeringswet (2006) Verdere uitbreiding marktwerking Stijgende kosten gezondheidszorg Signalen dat marktwerking was deel van het probleem Kostenbeheersing op de agenda Inzetten op kwaliteitsregulering en doelmatigheid ZiekenfondsraadCollege voor Zorgverzekeringen Zorginstituut Nederland Een veranderende beleidsagenda

10 Herverkaveling van zorg Zorgverzekeringswet en Wet Marktordening Gezondheidszorg (2006) Van AWBZ naar Wet Langdurige Zorg (2015) -Modernisering AWBZ: Uitvoering AWBZ door zorgverzekeraars (per 1 januari 2013) -Budgetplafonds, zorgzwaartepakketten, centrale indicatiestelling -Van handelingsfinanciering naar uitkomstfinanciering -Scheiden wonen en zorg WMO (2007 / 2015) -Wet voorziening gehandicapten (Wvg), Welzijnswet, huishoudelijke hulp uit de AWBZ. -Vanaf 2014: dagbesteding en begeleiding vanuit AWBZ naar WMO -Wijkverpleging naar Zvw. -Sturen op basis van WMO-beleidsplan  Herschikking van taken, verantwoordelijkheden en bekostiging 10

11

12 Deel 2: Zorg om Sturing

13 Verkokering en boedelscheiding: Door de onzalige spagaat tussen overheid en markt -De illusie van de souvereine consument -Privatiseren van informatie en kennis (uit concurrentie overwegingen) -Dramatische stijging van transactiekosten (quasi-markten) -Stapeling van mechanismen van toezicht en verantwoording Erodeert ons maatschappelijk probleemoplossend vermogen -Kennisvernietiging -Dictatuur van de middelmaat -Verdamping van het politiek-normatieve debat -Incidenten politiek en veranderdrift -Belangentegenstellingen en fragmentatie En worden we verkokerd oud! 13

14 Collectieve handelingscapaciteiten maatschappelijke actoren gemeenschap Verstatelijking Vermarkting Verantwoordelijkheid van de overheid voor de uitkomst van sociale interacties Maatschappelijke ondernemers Quasi markets Nieuw Publiek Management Maatschappelijk middenveld Een eroderend middenveld ?

15 Dikkertje Dapper zat op de participatieladder! Burgers’Bush

16 Deel 3: Een Pragmatisch Reveil. ……. Sturing om Zorg Revisited

17 Van een sociale beschermingsstaat …. Stelsel van verzorgingsarrangementen waarin sociaal-economische uitval overwegend ex-post financieel wordt gecompenseerd door inkomensoverdrachten. Passief en curatief Beschikbaarheid, toegankelijkheid, betaalbaarheid Uitkeringsvisie & sociale verzekeringen Naar een sociale investeringsstaat? Stelsel van verzorgingsarrangementen waarin een grotere nadruk ligt op maatschappelijke dienstverlening ter preventie van sociaal-economische uitval (WRR, 2006) Activering & preventie Employability, life long learning, active & healthy ageing Focus op de levensloop en leefomgeving van mensen

18 Van Verzekeren naar Ondersteunen en Investeren Gezondheid als Capaciteit: “Het vermogen je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en mentale uitdagingen van het leven” (Huber, 2014) Transities in het Sociale Domein “In deze tijd willen mensen hun eigen keuzes maken, hun eigen leven inrichten en voor elkaar kunnen zorgen. Het past in die ontwikkeling zorg en sociale voorzieningen dicht bij mensen en in samenhang te organiseren. Om dit te bereiken, decentraliseert de regering overheidstaken op drie gebieden.” -Nieuw stelsel van jeugdzorg met ingang van Langdurige zorg: -Re-integratie in werk / activerend arbeidsmarktbeleid -Van compensatieplicht naar maatwerkvoorziening Nationaal Programma Preventie “Alles is Gezondheid” 18

19 Lokale zorg en maatschappelijke dienstverlening verstatelijking vermaatschappelijking vermarkting Naar nieuwe lokale verhoudingen …..?

20 Ons maatschappelijk probleemoplossend vermogen 1.Investeer in kennisallianties -maak leren mogelijk 2.Investeer in variëteit en innovatieve praktijken -autonomie op uitvoerend niveau maar met inspanningsverplichting -organiseer experimenteerruimte 3.Organiseer actieve tegenkrachten -Invloed van cliënten en andere belanghouders -mechanismen van conflictbeslechtiging 4.Investeer in gerichte maatschappelijke verantwoording -Doelstellingen, kwaliteitsbeleid, besteding van middelen, wijze van betrokkenheid 5.Samenhangend, sober en selectief toezicht (WRR, 2004, Bewijzen van Goede Dienstverlening, rapporten aan de Regering, no.70) 20

21 Een open vraag ….. “Kan een verlichte samenleving een ondermijnend moreel scepticisme vermijden, zonder daarmee terug te vallen in een autoritair stelsel?” (H. Putnam, 2001)


Download ppt "Sturing om Zorg …. Zorg om Sturing RMA / HAN Healthcare Lecture, 12 april 2015 Dr. Jan-Kees Helderman Contact:"

Verwante presentaties


Ads door Google