De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN DE ENERGIEVRAAG VOOR ONZE TOEKOMSTIGE SAMENLEVING W. D’haeseleer K.U.Leuven Energie-Instituut.

Verwante presentaties


Presentatie over: "ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN DE ENERGIEVRAAG VOOR ONZE TOEKOMSTIGE SAMENLEVING W. D’haeseleer K.U.Leuven Energie-Instituut."— Transcript van de presentatie:

1 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN DE ENERGIEVRAAG VOOR ONZE TOEKOMSTIGE SAMENLEVING W. D’haeseleer K.U.Leuven Energie-Instituut

2 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN DE ENERGIEPROBLEMATIEK GEDREVEN DOOR EEN MOGELIJKE KLIMAATSWIJZIGING W. D’haeseleer K.U.Leuven Energie-Instituut

3 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Waarom is er een energieproblematiek ? Onderscheid tussen - korte & middellange termijn - lange termijn Voldoende energie “beschikbaar” volgende jaar gas, olie, steenkool, uranium Maar tegen welke prijs? * lage prijzen in jaren ’90 * nu “hoge” prijzen Structureel signaal of fluctuatie?

4 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

5 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

6 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

7 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

8 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

9 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

10 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek Betere geografische spreiding Meer exploratie, nieuwe ontdekkingen, meer efficiënte productiemethoden Laatste decade primaire consumptie  2 %/a tegen 7 %/a voor olie in periode Momenteel wereldeconomie “booming” - USA, Europa - herstel van Verre Oosten

11 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Beschikbaarheid van (goedkope) energie? Korte termijn (volgende 10 jaar) geen reden tot ongerustheid (behalve prijsperturbaties) Middellange termijn (binnen jaar) prijstoename olie & gas te verwachten brandstofmix sommige landen uit evenwicht Lange termijn (> 50 jaar) moeten leren leven met minder fossiele brandstoffen  nood aan alternatieven

12 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek Uitputting fossiele bronnen Bronnen sowieso eindig; na verloop van tijd uitgeput Tijdshorizon jaar (cf radio-actief afval) “bult” tussen 1800 en 2200

13 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Uitputting fossiele bronnen argument: huidige generatie moet fossiele bronnen voor ver nageslacht bewaren –reductie gebruik tot redelijk niveau: uitsmeren “bult”; nog steeds probleem voor zeer ver nageslacht –geen gebruik meer van fossiele bronnen: naar toekomst doorschuiven van “bult” Õwij hebben geen energie meer  geen ontwikkeling van de aarde Õverdere generaties hebben zelfde moreel probleem als wij: Õzullen “bult” misschien ook doorschuiven Õzo zou er nooit ontwikkeling van de aarde geweest zijn

14 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Uitputting fossiele bronnen Stelling: Fuitputting bronnen is onoverkomelijke zaak Fkunnen “schatten” niet bewaren voor latere generaties Fzijn maar “schatten” als ze nuttig zijn –vroege verleden –heden –verre toekomst

15 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Uitputting fossiele bronnen “schatten” van de aarde? –toekomstige generaties: doorschuiven bult? –vroegere volkeren: geen schatten; niet opgesoupeerd; weinig “opbouw” –huidige generaties: ontdekte schatten nuttig gebruiken (parabel van talenten) fossiele bronnen mogen worden “opgesoupeerd”:

16 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Uitputting fossiele bronnen Mits Ffossiele bronnen voor verhoging levensstandaard Fondertussen “nieuwe” bronnen ontwikkelen –niets aan toeval overlaten: parallel investeren in R & D verschillende technologieën –verbruik fossiele bronnen vertragen tot nieuwe bronnen er zijn Ffractie overhouden voor petrochemie Fgemakkelijke bronnen voor ontwikkelingslanden meer moeilijke bronnen voor geïndustrialiseerde landen

17 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek De milieufactor Tot voor jaar eigenlijk geen echt probleem NO x, So x : rookgaszuiveringsinstallatie nucleair afval: stabiele barrieres om tegengaan migratie åmilieuzorg via technische oplossing vertaald in economisch prijskaartje

18 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek De milieufactor Het broeikaseffect Vermeerderd serre-effect wegens vooral CO 2 en CH 4 - mogelijke T stijging; stijging zeeniveau Momenteel geen 100 % zekerheid - positieve & negatieve terugkoppelingen; niet-lineaire modellering - zonne-activiteit en bewolking (Deense wetenschappers) - Moore (economist) - Böhmer-Christiansen

19 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek De milieufactor Maar IPCC: “The balance of evidence suggests a discernible human influence on global climate”

20 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek De milieufactor Wetenschap zal uiteindelijk uitsluitsel geven Voorzichtigheidsprincipe “beter voorkomen dan genezen” Beleid zal maatregelen nemen Kyotoprotocol - min 5.2 % geïndustrialiseerde wereld (2010 t.o.v. 1990) - België min 7.5 % Neem broeikaseffect als een gegeven

21 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek De milieufactor Gevolgen van broeikaseffect Globaal van aard; geen loodgietersoplossingen Drastische heroriëntatie - druk op fossiele brandstoffen - minder tijd ontwikkeling andere bronnen - nucleaire energie als oplossing? - REG en hernieuwbare bronnen

22 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek Hoe realistisch is uitgangspunt? - geen fossiele bronnen - geen nucleaire energie - alleen REG en hernieuwbaar  Kritische analyse voor België  korte termijn  middel-lange termijn  lange termijn

23 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek Opening Europese markt elektriciteit & gas Vrije keuze voor verbruikers; afzet voor “producenten” niet gegarandeerd “Producenten” - geen lange-termijn verantwoordelijkheid meer - concentreren op kosten drukken / herstructureren

24 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek Liberalisering “Producenten”  focusseren op korte termijn  weinig investeringen in kapitaalintensieve technologie  weinig investeringen in lange-termijn R&D Lagere prijzen voor consument; toename verbruik?

25 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek Liberalisering Lange-termijn stabiliteit zal waarschijnlijk terugkeren. Binnen jaar zullen actoren spelregels geleerd hebben. Soort “dynamisch evenwicht” te verwachten.

26 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN De energieproblematiek Drijvende kracht achter energieproblematiek: broeikaseffect geen fossiel nucleair? alleen REG en hernieuwbaar Sterk beïnvloed door liberalisering Europese markt

27 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Toekomstscenario’s vele langetermijnscenario’s (OESO,WEC,EU,SHELL,… ) Fgeen voorspelling van de toekomst Fdenkoefeningen om gevolgen van bepaalde ontwikkeling in te schatten å om reactiemogelijkheid te testen; om waakzaamheid aan te scherpen å om tijdig correctief op te treden

28 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Beschouw SHELL scenario’s (horizon 2060) –“voortdurende groei” (  BAU)  dubbel energiegebruik per capita  dubbele wereldbevolking  energie x 4 –“dematerialisatie”  constant energiegebruik per capita  dubbele wereldbevolking  energie x 2  enorme uitdaging voor aanbodzijde & vraagzijde Toekomstscenario’s

29 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Rationeel Energiegebruik (REG) -Energie-intensiteit daalt, maar elektrische intensiteit stijgt -Verliezen beperken (isolatie, dubbel glas) Meer efficiënte toestellen (2° HW thermodynamica) -Ingrepen & meer performante toestellen meestal duurder  markt stimuleren via DSM programma’s -Invloed lagere elektriciteitsprijzen?

30 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

31 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Rationeel Energiegebruik Eerste-hoofdwet-rendement nuttige energie-transfer-output van een toestel  = energie-input van een toestel  < 1 : rendement  > 1 : COP — — coefficient of performance   % voor moderne verwarmingsketels

32 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Rationeel Energiegebruik Tweede-hoofdwet-rendement  zoek meest efficiënte toestel om taak uit te oefenen nuttig effect (warmte of arbeid) geleverd door toestel  = max. mogelijk nuttig effect geleverd door om het even welk toestel, met zelfde input energie als gegeven toestel

33 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Rationeel Energiegebruik minimale exergie nodig om proces uit te voeren E min  = = werkelijke exergie nodig geweest om proces E wer uit te voeren

34 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Rationeel Energiegebruik Lage  : in:brandstof, elektriciteit out:lage T warmte exergieverlies bij verbranding: 30 % brander met ketel (T 0 = 4 °C, te verwarmen tot 30 °C)  = 80 % maar  = 7 % warmtepomp (T 0 = 4 °C, te verwarmen tot 30 °C) COP = 4 en  =33 % –zelfs met STEG van 50 %   tot = 17 % –elektriciteit via brandstofcellen   tot = %

35 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Rationeel Energiegebruik Behoorlijke energiebesparing mogelijk isolatie, spaarlampen, koelkasten, vermogenelektronica, brandstofcellen,... Onderscheid technisch, economisch & marktpotentieel Verschillende schattingen EPRI vs LOVINS Op 10 jaar tijd: technisch  35 à 40 % economisch  20 à 25 % markt  10 à 15 % Energiebesparingen zijn asymptotisch!

36

37 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Rationeel Energiegebruik REG; conclusies Betekenisvolle reducties mogelijk - korte termijn: vertraging stijging elektrisch verbruik - lange termijn: misschien daling verbruik Interventie overheid anders in geliberaliseerde markt - eerder stimulerend dan dwingend - energiebesparing moet marktproduct worden Onvoldoende voor middel-lange termijn energie-evolutie

38 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Hernieuwbare bronnen Potentieel op wereldvlak aanzienlijk (USA, UK, Noorwegen,…) België slecht bedeeld weinig wind, weinig zon, weinig oppervlakte, weinig hoogteverschil Onvoorspelbaarheid ogenblikkelijk vermogen: extra kostenfactor Decentralisatie: uitdaging netbeheer

39 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Hernieuwbare bronnen Grootschalige implementatie (“verre” toekomst) - PV en dan stockage via H 2 - off-shore wind - “import” van hydro of zon Toekomstige waterstofeconomie? - productie H 2 via elektrolyse - energieconversie via brandstofcellen, turbines, motoren

40 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Hernieuwbare bronnen Europa In 1996 hernieuwbaar  6 % energieconsumptie EU Streefdoel % België (schatting Ampere) Totaal tegen 2020 (elektr)  max 8 TWh/a Totaal verbruik België 80 TWh/a in 1998 Realistisch tegen 2020  3 à 4 TWh/a Zonder afval (biomassa)  2 à 3 TWh/a

41 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Tussenstand Zeker voor België, voor eerstvolgende jaar REG henieuwbare bronnen  onvoldoende  wel nu beginnen met acties voor REG en hernieuwbaar  toch nog  % te halen uit andere bronnen  grote trekpaarden nodig voor basislast  fossiel, nucleair

42 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Fossiele bronnen Gas -Lage CO 2 -uitstoot -Ruime voorraden -Elektriciteit via STEG (later brandstofcellen) -Toch niet alle eieren in zelfde korf

43 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Fossiele bronnen Warmtekrachtkoppeling Geen recuperatie van warmte bij elektriciteitsgeneratie Verstandige manier om arbeid te “recupereren” bij productie lage T warmte Brandstofbesparing afhankelijk van - rendementen gescheiden productie - nuttig gebruik van alle warmte - WKK bij deellast niet optimaal Veel decentrale productie netbeheerproblemen

44 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Fossiele bronnen olie/benzine - nog lange tijd nodig voor transport steenkool - ruime reserves - interessante pistes via steenkoolvergassing (gecombineerde cycli) - nood aan “decarbonisatie” uitlaatgassen + CO 2 -stockage

45 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Nucleaire energie Nucleaire elektriciteitsopwekking Goed ontworpen nucleaire centrales, betrouwbaar & veilig  nieuwe generatie nog veiliger Nucleaire splijtstof nergens anders goed voor Nucleaire piste quasi CO 2 -vrij Niet-rationele angst voor nucleaire afval Nucleaire energie niet perfect, maar zeer valabel

46 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Nucleaire energie Gezien onzekerheden voor lange termijn energie-efficiëntie en hernieuwbare bronnen, en CO 2 nadelen fossiele bronnen. nood aan behoud technologie  vervanging nucleair door nucleair bij einde levensduur ook lange-termijn R&D investeringen nodig - nucleaire splijting (kweelreactoren, Rubbia) - kernfusie (ITER, DEMO)

47 ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Besluit Energieproblematiek gedreven door CO 2 & opening markten Geen kwestie van of dit of dat maar en dit en dat Promoten efficiëntie en hernieuwbare bronnen blijvende behoefte aan nucleair en fossiel Parallelle lange-termijn-investeringen in R&D


Download ppt "ENERGIE INSTITUUT KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN DE ENERGIEVRAAG VOOR ONZE TOEKOMSTIGE SAMENLEVING W. D’haeseleer K.U.Leuven Energie-Instituut."

Verwante presentaties


Ads door Google