De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Kwalitatief onderzoek Martine van Selm, Sectie Methoden & Technieken Radboud Universiteit Nijmegen, Onderzoeksmethoden.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Kwalitatief onderzoek Martine van Selm, Sectie Methoden & Technieken Radboud Universiteit Nijmegen, Onderzoeksmethoden."— Transcript van de presentatie:

1 Kwalitatief onderzoek Martine van Selm, Sectie Methoden & Technieken Radboud Universiteit Nijmegen, Onderzoeksmethoden

2 programma kwalitatief onderzoek –doel –kenmerken aspecten van waarnemen –vormen –interviewen kwalitatieve analyse –stappen –van segmentniveau naar respondentniveau –voorbeeld focus-groep onderzoek

3 Wat is kwalitatief onderzoek? kwantitatief iets met cijfers gaat om kwantiteiten (spreiding) deductief theorie toepassen en toetsen kwalitatief iets met teksten gaat om kwaliteiten (aard) inductief theorie formuleren, aanpassen

4 ) wanneer ? (Maso & Smaling, 1998) beschrijving van het bijzondere weinig voorkennis: men kent de relevante variabelen en de relaties daartussen niet bij tegenstrijdige onderzoeksuitkomsten en daarop gebaseerde theorieën exploreren van betekeniswereld achter sociale processen, interacties, sociale relaties etc.

5 hoofdvormen van kwalitatief onderzoek (Wester & Peters, 2004) kwalitatief survey casestudy etnografie

6 ontwerp survey Conceptueel Model: theorie Empirisch Model: operationalisering Waarneming: eenmalig Evaluatie: rapportage Analyse

7 ontwerp kwalitatief onderzoek waarneming analyse reflectie

8 uitgangspunten gefundeerde theoriebenadering doel: –theorieontwikkeling kenmerken –interpretatief (achterhalen van evaringen, beleving, betekenisverlening) –veldbetrokken vraagstellingen –sensitizing concepts –theoretical sampling, saturation –constant comparison method

9 objectiviteit objectiverende benadering –afstand van verschijnselen –object karakter van de onderzochte eenheden interpretatieve benadering –identificeren met object van onderzoek –onderzochten worden als subjecten opgevat

10 betekenissen objectiviteit intersubjectiviteit –overeenstemming, toetsbaarheid, navolgbaarheid, kritiseerbaarheid bias & error waardevrijheid onpartijdigheid

11 objectiviteit in kwalitatief onderzoek recht doen aan object van onderzoek confirmeerbaarheid

12 basisvormen gegevensverzameling observeren –handelingen van mensen interviewen –interpretaties, meningen, evaringen, beleving verzamelen van bestaande documenten –betekenisstructuren van collectiviteiten

13 databronnen keuze afhankelijk van zijnsvisie: wat zijn betekenisvolle componenten binnen de sociale werkelijkheid (zie Mason, 2002) generating vs. collecting data betekenis ‘method’

14 participerende observatie directe waarneming door deel te nemen aan het sociale leven klassieke onderzoeksstrategie geen nauw omschreven methode –via intensieve en gevarieerde contacten inzicht opbouwen onderzoeksrol: doen van waarnemingen –vertekening vermijden –juiste mate van distantie

15 waarnemen Wat doe je? –observeren van, praten over en deelnemen aan ‘handel en wandel’ Hoe doe je dat? –notities maken, luisteren, meepraten, gericht gesprekken voeren, interviewen, documenten verzamelen, systematisch tellen, vergelijkingen maken Wat produceer je? –veldaantekeningen –registraties van gebeurtenissen en gesprekken –observatieverslagen

16 interviewen interview = een waarnemingssituatie waarin de onderzoeker via het stellen van vragen het gespek met de onderzochte stuurt

17 soorten open interviews (Baarda, de Goede & Teunissen, 2001) vrije attitude interview –volledig ongestructureerd, één beginvraag, vrij doorvragen half gestructureerd –vragen en antw. cat. liggen niet vast, onderwerpen wel, doorvraagaspecten ook gedeeltelijk gestructureerd –gesloten vragen, enkele open vragen ‘focused’ –individueel of via groepen, n.a.v. van gezamenlijke gebeurtenis elite of expert interviews –sleutelfiguren met informant-status retrospectief/biografisch interview –vertekening door veranderde situatie en weglaat-effect

18 opstellen interview guide probleemstelling is richtinggevend informatie over thema verzamelen concept guide opstellen uittesten guide krijgt vorm, logische volgorde aanbrengen in basisschema

19 onderzoekstraject Hoe formuleer ik de vragen?Interviewvragen Welke hulpvragen stel ik?Onderwerpaspecten Waarover moet ik met die persoon praten? Welke hoofdvragen stel ik? Onderwerp(en) van het interview Wat moet ik in dit interview bereiken?Doel van het interview Waar (bij wie) haal ik de benodigde/gewenste informatie? Hoe verzamel ik de gegevens? Gegevensbronnen en gegevensverzameling Welke kennis is nodig om het onderzoeksdoel te bereiken? Vraagstelling onderzoek Welke oplossingsrichting/plan kies ik? Wat moet ik bereiken (verschil tussen feitelijke en gewenste toestand)? Doelstelling onderzoek Wat is precies het probleem? Onderwerp/vraag (van opdrachtgever) KERNVRAGENONDERZOEKSTRAJECT

20 vuistregels interview guide introductie –afstemming doel van interview - doel onderzoek begin: persoonsgegevens (gestructureerd) –gemak voor beide partijen makkelijke vragen gaan vooraf aan moeilijke –wennen aan elkaar en interviewsituatie vergt enige tijd neutrale vragen voor gevoelige onderwerpen –ook: eerst naar handelingen/activiteiten daarna na gevoelens daarbij of beleving ervan topics in (chrono)logische volgorde –naar tijd, nabijheid van breed naar smal, soms andersom –afhankelijk van wel of geen standpunt

21 beoordelen interview guide kwaliteit uitwerking van introductie gespreksonderwerpen (topics) –herleidbaarheid naar probleemstelling –hulpmiddel: boomdiagram hoofdvraag bij elk topic –kwaliteit formulering verschillende ingangen tot topics –herleidbaarheid naar probleemstelling doorvraagaspecten –herleidbaarheid naar probleemstelling –kwaliteit formulering lay-out

22 (Kvale, 1996: 131)

23 (Mason, 2002: 72)

24 (Baarda, de Goede & Van der Meer-Middelburg, 1996: 27)

25 kenmerken interviewer inhoudelijk –thema en doel onderzoek interviewtechnisch –hanteren van interview guide contactueel –omgaan met asymmetrische relatie onderzoeksmatig –reconstructie van belevingswereld onderzochte

26 vertrekpunt analyse vandaag interviews uitgevoerd analyse op segmentniveau: –open coderen (gericht en samenvattend lezen) –formuleren van dimensies –concept-indicator model open codes en dimensies binnen CAQDAS Kwalitan perspectiefwisseling: van segmentniveau naar niveau van de eenheid (= respondent)

27 Vrouwen op het binnenhof, interviews met Nederlandse politica’s Wouke van Scherrenburg (2006) voorbeeld

28 In ons gezin was het politieke bewustzijn groot. Het was de tijd van polarisatie tussen Den Uyl en Wiegel. Mijn grootvader, nota bene eigenaar van een groot schoonmaakbedrijf, was voor Den Uyl; hij was socialist in hart en nieren. Mijn vader stemde Wiegel; mens, dat gaf me een ruzies… Eén incident is funest geweest voor mijn beeldvorming: Tineke Netelenbos was toen staatssecretaris van Onderwijs en wilde fors bezuinigen. Den Haag Vandaag vroeg mij om een reactie voor de camera, maar Netelenbos, die vermoedde dat ik tegen die bezuinigingen was, kwam juist op dat moment voorbij, trok me weg bij de camera en riep tegen de journalisten: ‘Durven jullie wel, zo’n nieuw meisje!’ Eén haal van Tineke en het hele beeld dat iedereen van me had, strijdvaardig en dapper, was verwoest. Het heeft me jaren gekost om dat te boven te komen. Want de pers papegaait elkaar na, en de magie van Sharon Dijksma was verbroken. media schadelijk incident beeldvorming moeilijke tijd gezin vroeger groot politiek bewustzijn tegenstellingen ruzie Natuurlijk wil ik de volgende periode verder. Als fractievoorzitter, als minister… Het maakt eigenlijk niet uit in welke functie. visie op eigen werk ambitieus carrière In de krant stond ooit de kwalificatie: ‘Halsema is een humorloze functionaris.’ Dat heb ik me aangetrokken. Ik heb toen geleerd wat meer humor erin te brengen, wat meer te lachen, maar dat imago is niet makkelijk van je af te schudden. media pers maakt je imago schadelijk persoonlijk geraakt

29 Perspectief op eigen baan in de politiek worsteling cadeau -moest beloftes nakomen -kamerwerk is harde leerschool -kiem gelegd in politiek bewust gezin -koos bewust voor politiek -wil aardig gevonden worden -is volksvertegenwoordiger -minister kan maar geen droom -stelt eisen -is parlementariër -wil geen minister worden -oppositie werk is belangrijk -baan in politiek: gevraagd te solliciteren -ongeloof over verkiesbaarheid -komt niet uit politiek gezin -wil best takkenwijf zijn -wil minister worden -kamerwerk is heerlijk werk -gevraagd voor politiek -vond zichzelf onervaren -wil niet arrogant zijn -wil in kamer blijven (ministerschap niet aan de orde) -meegevraagd naar Den Haag

30 Ervaren rol van media valkuilinstrument -te hoge verwachtingen bij pers -schadelijk incident beeldvorming -schijnwerpers maken je kwetsbaar -incident: journalisten die onwaarheid meldden -imago ‘CDA’ meisje -pers vertekent werkelijkheid -pers oordeelt te snel -pers creëert jouw imago -pers raakt je persoonlijk -door media anonimiteit kwijt -alleen ten eigen bate gebruiken -pers inhoudelijk en instrumenteel gebruiken -media als instrument -goede relatie met media -blijft zelf baas over media- optreden -publiciteit is belangrijk -veel in beeld is doel ambivalent -BNers lotgenotencontact -niet sterk gericht op media -interviews voor publicatie goed lezen -imago van hard schreeuwen

31 worstelingcadeau Sharon Dijksma -moest beloftes nakomen -kamerwerk is harde leerschool -kiem gelegd in politiek bewust gezin -koos bewust voor politiek -wil aardig gevonden worden -volksvertegenwoordiger -minister worden kan, maar geen droom Femke Halsema -kiem gelegd in politiek bewust gezin -koos bewust voor politiek -stelt eisen -kamerwerk is harde leerschool -wil aardig gevonden worden -parlementariër -wil geen minister worden Bibi de Vries -baan in politiek: gevraagd te solliciteren -ongeloof over verkiesbaarheid -komt niet uit politiek gezin -wil best takkenwijf zijn -wil minister worden Agnes Kant -kamerwerk is harde leerschool -oppositiewerk is ook belangrijk -komt niet uit politiek gezin -meegevraagd naar Den Haag door Jan Marijnissen -wil minister worden Mirjam Sterk -wil niet arrogant zijn-kamerwerk is heerlijk werk, wil in Kamer blijven -komt niet uit politiek gezin -gevraagd voor politiek -vond zichzelf onervaren -ongeloof over verkiesbaarheid perspectief op eigen baan in politiek

32 Ziet politiek werk als niet gemakkelijke, maar maatschappelijk belangrijke manier om belangen van burgers te behartigen. Had daar in jeugd al belangstelling voor. Ziet politiek werk als niet gemakkelijke maar weloverwogen keuze om maatschappelijke belangen te behartigen. Had daar in jeugd al belangstelling voor. Ziet politiek werk als interessante onverwachte wending in carrière waarin zij graag hogerop wil komen Ziet politiek werk als interessante, maatschappelijk belangrijke maar niet gemakkelijke baan waarin zij is ingerold. Wil in politiek hogerop komen. Ziet politiek werk als interessante onverwachte wending in carrière waarin zij graag hogerop wil komen.

33 variabele: perspectief op baan in politiek roepinguitdagingcarrière Sharon Femke Bibi Agnes Mirjam x x x x x

34 valkuilambivalentinstrument Sharon Dijksma -(te) hoge verwachtingen bij pers -schadelijk incident beeldvorming -pers vertekent werkelijkheid -pers oordeelt snel Femke Halsema -pers creëert jouw imago -pers raakt je persoonlijk -door media anonimiteit kwijt -BNers lotgenotencontact Bibi de Vries -niet sterk gericht op media -gebruiken ten eigen bate Agnes Kant -schadelijk incident beeldvorming: documentaire -heeft imago van hard schreeuwen -pers inhoudelijk en instrumenteel gebruiken -media als instrument -goede relatie met de media -blijft zelf baas over media- optreden Mirjam Sterk -imago ‘CDA-meisje’ -schijnwerpers maken je kwetsbaar -incident: journalisten die onwaarheid meldden -interviews voor publicatie goed lezen -publiciteit is belangrijk voor kamerlid -veel in beeld zijn is doel ervaringen met de media

35 Ziet de media als relevante factor waarvoor je op je hoede moet zijn. De gevolgen van media-aandacht liggen buiten je controle en kunnen schadelijk zijn Ziet de media als relevante factor waarvoor je op je hoede moet zijn. De gevolgen van media-aandacht kunnen je persoonlijk hinderen Ziet de media als onbelangrijke factor die zijn alleen instrumenteel ten eigen bate gebruikt Ziet media voornamelijk als instrument om eigen politieke doelen te bereiken Ziet media als instrument (met negatieve keerzijde) om eigen politieke doelen te bereiken

36 variabele: ervaren rol van media valkuil instrument Sharon Femke Bibi Agnes Mirjam x x x x x

37 variabele: ‘perspectief op baan in politiek’ roepinguitdagingcarrière Sharon Femke Bibi Agnes Mirjam x x x x x variabele: ‘ervaren rol van media’ valkuilinstrument x x x x x hypothese: je baan zien als roeping hangt samen met het idee van de media als valkuil; je baan zien als uitdaging of carrière hangt samen met het idee van media als instrument

38 analysestappen exploratiefase, specificatiefase, reductiefase, integratiefase analyse op segmentniveau: –concept-indicator model (hoofdbegrip met trefwoorden die dit indiceren) analyse op respondentniveau (einde specificatiefase, begin reductiefase) –ontwikkelen van bijv. typologie

39 specificatiefase van dimensies naar variabelen verandering analyseniveau: van segmenten naar document (hier: interview met een respondent)

40 kwaliteitscontroles controle op kwaliteit data –member en peer checks controle op kwaliteit interpretatie –member en peer checks, literatuuronderzoek, systematische reflectie, theoretisch sampling controle op kwaliteit onderzoeksprocedures –triangulatie en replicatie, computerondersteuning, theoretisch sampling

41 methodenparagraaf onderzoeksverslag onderzoekseenheden –redenering rondom en resultaat van theoretische steekproef meetinstrument –interview guide –doel en werkwijze interviewtraining analyseprocedure –(open) coderen = het toekennen van trefwoorden aan segmenten –vergelijkingen maken: van trefwoorden naar concept-indicator model –software

42 focusgroep-onderzoek Definitie Morgan (1997:6): ‘A research technique that collects data through group interaction on a topic determined by the researcher. It is the researcher’s interest that provides the topic, whereas the data themselves come from the group interaction’

43 focusgroep-onderzoek gedachten-experiment gevolgen voor –vraagstelling –samenstellen groepen –waarneming –analyse

44 vraagstellingen vaak gericht op –achterhalen moeilijk te begrijpen of vage verschijnselen op groepsniveau –onderwerpen die normatief geladen zijn

45 samenstelling groepen doel van het onderzoek –doelgericht & theoretisch samplen –principe van verzadiging wisselwerking thema en groep –homogeen/heterogeen –bestaande of gelegenheidsgroepen

46 waarneming randvoorwaarden –fysiek –gespreksvoering vastleggen van gegevens traceerbaarheid van bijdragen afzonderlijke deelnemers

47 analyse zoals gefaseerde aanpak in gefundeerde theorie benadering groepssessie biedt contexteenheid analyse


Download ppt "Kwalitatief onderzoek Martine van Selm, Sectie Methoden & Technieken Radboud Universiteit Nijmegen, Onderzoeksmethoden."

Verwante presentaties


Ads door Google