De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Blootstellingslimieten: wetenschap of gevoel? Eric van Rongen Gezondheidsraad, Den Haag.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Blootstellingslimieten: wetenschap of gevoel? Eric van Rongen Gezondheidsraad, Den Haag."— Transcript van de presentatie:

1 Blootstellingslimieten: wetenschap of gevoel? Eric van Rongen Gezondheidsraad, Den Haag

2 Elektromagnetisch spectrum 0 Hz 100 nm 1 mm 1 m 300 GHz 300 MHz 300 Hz 1000 km 3 PHz radiofrequenties optische straling ioniserende straling frequentie golflengte extreem lage frequenties energieinhoud energie inhoud 300 kHz

3 Betekenis effecten niet elk biologisch effect is schadelijk voor de gezondheid !niet elk biologisch effect is schadelijk voor de gezondheid ! –voorbeeld: lichtstraling op netvlies leidt via biologische effecten tot zien

4 Blootstellingslimieten Gezondheidsraad 1997, 2000Gezondheidsraad 1997, 2000 International Commission of Nonionizing Radiation Protection (ICNIRP) 1998International Commission of Nonionizing Radiation Protection (ICNIRP) 1998 overgenomen door Europese Commissie en door Nederlandovergenomen door Europese Commissie en door Nederland gebaseerd op alle beschikbare wetenschappelijk informatiegebaseerd op alle beschikbare wetenschappelijk informatie

5 Wetenschap als basis vaststellen gezondheidseffecten niet op grond van case reports, maar aan de hand van gedegen wetenschappelijk onderzoekvaststellen gezondheidseffecten niet op grond van case reports, maar aan de hand van gedegen wetenschappelijk onderzoek geen vermoedens, maar feitengeen vermoedens, maar feiten

6 Oorzaak en gevolg onderzoek van goede kwaliteit:onderzoek van goede kwaliteit: –gepubliceerd in peer-reviewed tijdschrift –reproduceerbaar significantie (statistische zekerheid)significantie (statistische zekerheid) dosis-effect relatiedosis-effect relatie biologisch mechanismebiologisch mechanisme

7 Onderzoek al langer dan een halve eeuw onderzoekal langer dan een halve eeuw onderzoek –WO II: thermische effecten –begin jaren tachtig: elektriciteitslijnen en leukemie in jaren negentig diverse nationale en internationale onderzoeksprogramma’sin jaren negentig diverse nationale en internationale onderzoeksprogramma’s

8 Extrapolatie veel gegevens uit proefdieronderzoekveel gegevens uit proefdieronderzoek bij extrapolatie van experimentele gegevens naar de mens onzekerheden:bij extrapolatie van experimentele gegevens naar de mens onzekerheden: –inconsistentie –omstandigheden –verschillen dier/mens –kortdurend vs langdurig –geen dosis-effect relaties daarom: toepassing veiligheidsfactorendaarom: toepassing veiligheidsfactoren

9 Veiligheidsfactoren beroepsbevolking: factorberoepsbevolking: factor algemene bevolking: factor 50algemene bevolking: factor 50

10 Statische velden Statische elektrische veldenStatische elektrische velden –geen gezondheidseffecten, alleen hinder door ontladingen Statische magnetische veldenStatische magnetische velden –beweging door veld veroorzaakt elektrische stroompjes –biologische en gezondheidseffecten mogelijk –geen biologische effecten < 2 T

11 Laagfrequente velden opwekking elektrische stroompjesopwekking elektrische stroompjes –beïnvloeding zenuwen en spieren –ongecontroleerde bewegingen opwekken fosfenenopwekken fosfenen –lichtflitsen

12 Laagfrequente velden: limieten ICNIRP: stimulering zenuwen bij stroomdichtheid > 100 mA/m 2ICNIRP: stimulering zenuwen bij stroomdichtheid > 100 mA/m 2 limietlimiet –beroepsbevolking: 10 mA/m 2 –algemene bevolking: 2 mA/m 2

13 Hoogfrequente velden alleen opwekking warmte aangetoondalleen opwekking warmte aangetoond experimenteel: wel biologische effecten, geen gevolgen voor gezondheidexperimenteel: wel biologische effecten, geen gevolgen voor gezondheid geen relatie met aspecifieke klachtengeen relatie met aspecifieke klachten

14 Hoogfrequente velden: limieten uitgangspunt: opwarming lichaam < 1 °C, daarvoor: energie-opname < 4 W/kguitgangspunt: opwarming lichaam < 1 °C, daarvoor: energie-opname < 4 W/kg limietlimiet –beroepsbevolking:0,4 W/kg –algemene bevolking:0,08 W/kg

15 Andere effecten? limieten gebaseerd op wetenschappelijk vastgestelde effectenlimieten gebaseerd op wetenschappelijk vastgestelde effecten dit zijn korte-termijneffectendit zijn korte-termijneffecten vraag: zijn lange-termijneffecten mogelijk?vraag: zijn lange-termijneffecten mogelijk? –bijvoorbeeld effecten op kanker –hersenfuncties

16 Veel onderzoek lage frequenties: vooral naar kanker (leukemie bij kinderen) – Prupperslage frequenties: vooral naar kanker (leukemie bij kinderen) – Pruppers hoge frequenties: kanker en effecten op hersenen - Zwambornhoge frequenties: kanker en effecten op hersenen - Zwamborn

17 Effecten op hersenfuncties waarnemen elektromagnetisch veldwaarnemen elektromagnetisch veld –onder gecontroleerde omstandigheden niet aangetoond invloed op hersengolven tijdens slaapinvloed op hersengolven tijdens slaap –veldsterkte > 100 x hoger dan onder GSM- antennes –niet reproduceerbaar –geen invloed op uitgerust zijn en gezondheid

18 Zaktelefoons en hersentumoren proefdier onderzoek:proefdier onderzoek: –geen invloed GSM-velden op groei of ontwikkeling hersentumoren bevolkingsonderzoekbevolkingsonderzoek –recente onderzoeken in Zweden, VS en Denemarken: geen relatie tussen gebruik mobiele telefoon en voorkomen hersentumoren

19 RTV zenders en kanker onderzoeken Australië, Engeland: meer leukemie rond radio/tv zenders ?onderzoeken Australië, Engeland: meer leukemie rond radio/tv zenders ? –aanvankelijk lijkt positief verband aanwezig –nader onderzoek: geen verband

20 RF velden: lange termijn langdurige blootstelling aan lage veldsterktes:langdurige blootstelling aan lage veldsterktes: –geen relatie met kanker aangetoond –geen relatie met andere ziektes of klachten nooit 100% uit te sluitennooit 100% uit te sluiten meer onderzoekmeer onderzoek

21 Voorzorg? moeten op grond van de kennis over niet wetenschappelijk bewezen effecten of niet-gezondheidsschadelijke biologische effecten voorzorgsmaatregelen genomen worden?moeten op grond van de kennis over niet wetenschappelijk bewezen effecten of niet-gezondheidsschadelijke biologische effecten voorzorgsmaatregelen genomen worden?

22 Mogelijkheden voorzorg nemen van voorzorgsmaatregelen of toepassen voorzorgsbeginsel wordt doorgaans gelijkgesteld met verlagen van blootstellingslimietennemen van voorzorgsmaatregelen of toepassen voorzorgsbeginsel wordt doorgaans gelijkgesteld met verlagen van blootstellingslimieten maar: onder de vlag van voorzorg zijn vele maatregelen mogelijkmaar: onder de vlag van voorzorg zijn vele maatregelen mogelijk

23 Voorzorgsmaatregelen volgen wetenschappelijke ontwikkelingen (“vinger aan de pols”)volgen wetenschappelijke ontwikkelingen (“vinger aan de pols”) geven voorlichtinggeven voorlichting uitvoeren nader onderzoekuitvoeren nader onderzoek laagdrempelige (vrijwillige) maatregelenlaagdrempelige (vrijwillige) maatregelen –bv vergroten afstand tot bron in nieuwe situaties verlagen blootstellingslimietenverlagen blootstellingslimieten

24 Wetenschap of gevoel? vaststellen blootstellingslimieten: wetenschapvaststellen blootstellingslimieten: wetenschap nemen (voorzorgs)maatregelen: wetenschap EN gevoelnemen (voorzorgs)maatregelen: wetenschap EN gevoel

25


Download ppt "Blootstellingslimieten: wetenschap of gevoel? Eric van Rongen Gezondheidsraad, Den Haag."

Verwante presentaties


Ads door Google