De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Joris Vandenberghe Psychiater-psychotherapeut UPC KULeuven / UZ Leuven Docent Faculteit Geneeskunde, KULeuven Durven interveniëren durven niets doen kunnen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Joris Vandenberghe Psychiater-psychotherapeut UPC KULeuven / UZ Leuven Docent Faculteit Geneeskunde, KULeuven Durven interveniëren durven niets doen kunnen."— Transcript van de presentatie:

1 Joris Vandenberghe Psychiater-psychotherapeut UPC KULeuven / UZ Leuven Docent Faculteit Geneeskunde, KULeuven Durven interveniëren durven niets doen kunnen kiezen

2 Disclosure

3 De waarde van het niets doen Wat bedoelen we met iets doen – actie – interveniëren? Welke redenen voor interveniëren? −juridische −ethische −klinisch-psychiatrische −en/of psychotherapeutische redenen 2 concrete voorbeelden: −Aanklampende zorg −Suïcidaliteit Besluit Overzicht

4 “Probeer uit de actie te blijven” “Laat je niet verleiden om vanalles te beginnen doen” “Eerst vertrouwensband opbouwen, dan pas verdere stappen overwegen” Niets doen

5 Woorden zonder daden, spreken zonder doen, abstinentie Actief luisteren zonder in actie te schieten: advies, medicatie, verwijzing, attesten, opname, ‘overnemen’, contacteren, overleg met andere hulpverleners,… Er zijn (presentie), empathisch aanwezig blijven, dragen en verdragen In relatie treden, vertrouwensrelatie primeert Niets doen

6 Vrijheid van spreken; veiligheid, gedragenheid Exploratie en reflectie mogelijk maken binnen een therapeutische relatie en holding environment (het therapeutisch kader) Habituele interactiepatronen vermijden; nieuwe interacties en dynamieken kunnen ontstaan – verandering, groei Afhankelijkheid en ‘substitutie’ vermijden De regie en actie in de wereld buiten de therapie bij de patiënt laten, responsabiliseren, herstelvisie De kracht van ‘niets doen’

7 Toch tot actie overgaan of interveniëren owv: −juridische −ethische −klinisch-psychiatrische −en/of psychotherapeutische redenen Flexibiliteit - na zorgvuldige reflectie en afweging van −positieve en negatieve gevolgen −mogelijke risico’s −motieven Wanneer is ‘niets doen’ not done ?

8 De waarde van het niets doen Wat bedoelen we met iets doen – actie – interveniëren? Welke redenen voor interveniëren? −juridische −ethische −klinisch-psychiatrische −en/of psychotherapeutische redenen 2 concrete voorbeelden: −Aanklampende zorg −Suïcidaliteit Besluit Overzicht

9 Je kan niet niet interveniëren Continuüm: van minder naar meer ingrijpend, paternalistisch, machtsgebruik Interveniëren ?

10 −Niet-directief −Directief: verbale actie, advies, structureren, verwijzen,… - maar ook kader installeren en bewaken (begrenzen) −Afwijken van kader −Medicatie −Ingrijpen in de wereld buiten de therapieruimte: attesten, verslagen, overleg met andere hulpverleners,… −Drang, aandringen, aanklampen −Actie zonder toestemming van patiënt: huisarts contacteren, familie, politie, procureur,… −Dwang Interveniëren ?

11 De waarde van het niets doen Wat bedoelen we met iets doen – actie – interveniëren? Welke redenen voor interveniëren? −juridische −ethische −klinisch-psychiatrische −en/of psychotherapeutische redenen 2 concrete voorbeelden: −Aanklampende zorg −Suïcidaliteit Besluit Overzicht

12 Specifieke wetten: −Minderjarigen en kwetsbare personen −Hulpverleningsplicht (SW 422bis – schuldig verzuim): ‘groot gevaar’ −WBPG: gedwongen opname Juridische redenen voor interveniëren

13 Algemene principes: −Zorgvuldigheidsnorm en goede huisvader principe (bonus pater familias) - nalatigheid −Proportionaliteitsprincipe −Wet patiëntenrechten −Juridische noodtoestand Deontologische redenen Juridische redenen voor interveniëren

14 Wilsbekwaamheid: klinische evaluatie Is de patiënt nu in staat: o Een keuze te uit te drukken o Alle relevante informatie te begrijpen o De situatie en de mogelijke gevolgen van de ver- schillende beslissingen in te schatten en te waarderen o Te redeneren met deze informatie (inzicht), ze (af) te wegen en ze toe te passen op zijn situatie door ratio (logica), waarden en emotie te integreren o En zo tot een weloverwogen besluit komen

15 Wet betreffende rechten van de patiënt: vertegenwoordiging van wils- of beslissingsonbekwame patiënt 1.juridisch onbekwaam voogd (onbekwaamverklaring) of ouders ((verlengde) minderjarigheid) 2.door de patiënt (op voorhand) benoemde vertegenwoordiger 3.echtgenoot, samenwonende partner 4.meerderjarig kind 5.ouder 6.meerderjarige broer of zus Niet beschikbaar, niet bereid, onderling conflict of arts ‘niet eens’: 7.hulpverlener kan als belangenbehartiger de belangen van de patiënt behartigen ‘best interest’ criterium ‘behandelrecht’ Wettelijke (of feitelijke) vertegenwoordigers Gestels I., Nys H. & Vandenberghe J Tijdschrift voor Geneeskunde, 64,

16 Breder kader: −Waardenafweging −Zorgethiek: wat is – na zorgvuldige afweging - goede zorg: interveniëren of niet? Ethische analyse - (moeilijke) afweging: −‘goed doen’ (benevolence) – goede zorg: wetende positie, machtsgebruik? −‘niet kwaad doen’ (non-maleficence; primum non nocere) −autonomie (maar ook verminderde autonomie met verminderde beslissingsbekwaamheid) – the right to be left alone −rechtvaardigheid Ethische redenen voor interveniëren

17 Dringende medische aandacht vereist Bv intoxicaties, ernstig zelfbeschadigend gedrag, floride psychose,… Bv acute lichamelijke aandoeningen Maar ook in niet-acute situatie: bv bipolaire stoornis, schizofrenie, dementie Klinisch-psychiatrische redenen voor interveniëren

18 ‘Niets doen’ heeft een doel – als dat doel niet bereikt wordt, zijn andere middelen nodig Als ‘niets doen’ het inzetten, verderzetten of uitbouwen van een therapeutische relatie dwarsboomt Als ‘niets doen’ herhaling induceert of in stand houdt Als ‘niets doen’ de weerstand niet kan doorbreken of zelfs voedt Als ‘niets doen’ de negatieve spiraal van (zelf)destructiviteit niet kan doorbreken Crisis; onwerkzaamheid van niets doen vanuit pathologie Maatwerk Psychotherapeutische redenen voor interveniëren

19 De waarde van het niets doen Wat bedoelen we met iets doen – actie – interveniëren? Welke redenen voor interveniëren? −juridische −ethische −klinisch-psychiatrische −en/of psychotherapeutische redenen 2 concrete voorbeelden: −Aanklampende zorg −Suïcidaliteit Besluit Overzicht

20 Niet wachten op initiatief van de patiënt Achterliggende visie = evenwichtsoefening paternalisme - hersteldenken Geestesstoornissen kunnen leiden tot zorgmijding of zorgonderbreking als ze gepaard gaan met chaotisch denken, geheugenproblemen, impulsiviteit, wanen, executieve functiestoornissen, verminderd ziekte-inzicht, ontkenning, achterdocht, … Zorgmijding als symptoom van de ziekte Patiënt weet zelf niet altijd wat goede zorg is voor hem: de stoornis ondergraaft autonomie en beslissingsbekwaamheid Aanklampende zorg

21 Regie uit handen van pt zonder duidelijk mandaat van pt – paternalisme – beter weten wat goed is voor de patiënt ? Zorgmijders – zorgonderbrekers Doel: bereiken in een vroeger stadium, hervalpreventie, prognose verbeteren, en overlijden, (gedwongen) opnames, en sociale, familiale, educatieve, professionele, psychologische en lichamelijke schade voorkomen Grijze zone van verminderde beslissingsbekwaamheid Aanklampende zorg

22 Risico van impliciet maatschappelijk conformisme Hoe groot is de restautonomie en welke plaats geven we die? Hoe onderscheid zorgweigering, -onderbreking of –mijding als bewuste keuze en als gevolg van psychisch ziek zijn? Hoe klampen we aan zonder dwang en op zo’n manier dat de patiënt zich gerespecteerd voelt? Hoeveel respect brengen we op voor het circulaire karakter van het veranderings- en hulpzoekproces? Hoe weten we wanneer het ons op lange termijn juist verder brengt een afwachtende houding aan te nemen en niet aan te klampen? Aanklampende zorg

23 Anti-suïcidale effect van vertrouwensrelatie, holding, containment, therapeutisch kader, hoop en perspectief ! Interventie kan dit ondermijnen Maar interventie kan ook levensreddend zijn Onvoorspelbaarheid… Onderscheid interventie in samenspraak met patiënt – boven hoofd van pt (ethisch + herstelvisie) In samenspraak: middelen verwijderen, familie inschakelen, crisisplan Suïcidaliteit

24 De waarde van het niets doen Wat bedoelen we met iets doen – actie – interveniëren? Welke redenen voor interveniëren? −juridische −ethische −klinisch-psychiatrische −en/of psychotherapeutische redenen 2 concrete voorbeelden: −Aanklampende zorg −Suïcidaliteit Besluit Overzicht

25 Dogmatisme vermijden, flexibiliteit in functie van doel Psychiater, durf niets te doen Psychotherapeut, durf te interveniëren Maar we moeten niet hetzelfde gaan doen: netwerk – zorgcircuit, durf praten met elkaar en taken verdelen Kunnen kiezen: zorgvuldige afweging van gewenste en ongewenste effecten, risico’s en motieven van interveniëren en van niet interveniëren Besluit

26 InterveniërenNiet interveniëren Gewenste effecten Ongewenste effecten Risico’s Motieven Korte en lange termijn…

27 Dogmatisme vermijden, flexibiliteit in functie van doel Psychiater, durf niets te doen Psychotherapeut, durf te interveniëren Maar we moeten niet hetzelfde gaan doen: netwerk – zorgcircuit, durf praten met elkaar en taken verdelen Kunnen kiezen: zorgvuldige afweging van gewenste en ongewenste effecten, risico’s en motieven van interveniëren en van niet interveniëren CAVE: Door overdracht en therapeutische relatie kunnen (kleine) interventies grote impact hebben Besluit

28


Download ppt "Joris Vandenberghe Psychiater-psychotherapeut UPC KULeuven / UZ Leuven Docent Faculteit Geneeskunde, KULeuven Durven interveniëren durven niets doen kunnen."

Verwante presentaties


Ads door Google