De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Zintuiglijk stimuleringsprogramma bij cliënten met laag bewustzijn Een multidisciplinaire aanpak WZH Nieuw Berkendael Miranda Hazeu Petra Ladenberg 01-10-2014.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Zintuiglijk stimuleringsprogramma bij cliënten met laag bewustzijn Een multidisciplinaire aanpak WZH Nieuw Berkendael Miranda Hazeu Petra Ladenberg 01-10-2014."— Transcript van de presentatie:

1 Zintuiglijk stimuleringsprogramma bij cliënten met laag bewustzijn Een multidisciplinaire aanpak WZH Nieuw Berkendael Miranda Hazeu Petra Ladenberg

2 Even voorstellen.. Miranda Hazeu, ergotherapeut Petra Ladenberg, specialist ouderengeneeskunde

3 Voorstellen WZH Nieuw Berkendael Ontstaanswijze zintuiglijk stimulerings- programma Onderdelen zintuigelijk stimuleringsprogramma Doel zintuiglijk stimuleringsprogramma Inhoud presentatie (1)

4 Start programma WZH Nieuw Berkendael Zintuiggebieden en multidisciplinaire samenwerking Evaluatiemomenten CRS-R Inhoud presentatie (2)

5 Stadia coma  bewustzijn Vermoeidheid na coma Plek van familie Dilemma’s Complementaire zorg Toekomst en onderzoek Vragen? Inhoud presentatie (3)

6 Den Haag Onderdeel van WZH 14 locaties Nieuw Berkendael 108 cliënten Voorstellen WZH Nieuw Berkendael

7 “WZH Nieuw Berkendael gaat voor de mens” Het hoogst haalbare Individuele benadering Open, samen en geborgen Visie WZH Nieuw Berkendael

8 Relatief jonge doelgroep, ruim 2/3 jonger dan 65 jaar Revalidanten en wonen Neurologisch letsel Cliënten met verlaagd bewustzijn NAH met forse motorische en cognitieve problemen Cliëntengroep WZH Nieuw Berkendael

9 Vraag aan jullie: Hebben jullie wel eens een cliënt met verlaagd bewustzijn gehad? Wat konden jullie deze cliënten bieden? Wat hopen jullie uit deze presentatie te kunnen halen?/verwachtingen

10 Stellingen Coma-revalidatie na de 25 jaar is niet aan de orde Verschil tussen non responsief waak syndroom en minimaal bewust is nihil.

11 Ontstaanswijze zintuiglijk stimulerings-programma Vroege Intensieve Neurorevalidatie (VIN) Ontstaan in revalidatiecentrum (Leijpark, H. Eilander) Maar: < 25 jaar > 25 jaar? En dan?

12 Artikel Artikel Algemeen Dagblad 11 juli 2013

13 Onderdelen zintuigelijk stimuleringsprogramma (1) Het op peil brengen van basale lichamelijke functies De voedingstoestand (vaak verhoogde verbranding) De toestand van de huid (decubitus) De longfunctie (trauma of verminderde AH) Het tegengaan of bestrijden van infecties Het zo veel mogelijk verwijderen van hulpmiddelen (CAD, trachecanule Het zo snel mogelijk afbouwen van medicatie

14 Onderdelen zintuigelijk stimuleringsprogramma(2) Behandelingen die gericht zijn verbeteren van de houding (bv zitfunctie/ lighouding) Instructie hoe patient het best verzorgde kan worden (geen verkeerde bewegingen aanleren) Normaliseren spierspanning (bv door goed zithouding, eventueel medicatie

15 Onderdelen zintuigelijk stimuleringsprogramma(3) Het aanbieden van een omgeving met een gestructureerd dagritme met wisselende activiteiten Op maat gemaakt dagprogramma Aanbieden van complementaire zorg Patient wordt bij de omgeving betrokken bij voorkeur in rolstoel

16 Onderdelen zintuigelijk stimuleringsprogramma(4) Het stimuleren van de zintuigen zolang patiënt niet responsief is of minimaal bewust De manier is afhankelijk van leeftijd, toestand en zichtbare reacties van de patiënt Van groot belang is het tot stand brengen van de communicatie

17 Onderdelen zintuigelijk stimuleringsprogramma(5) Intensieve begeleiding van de direkte familieleden. Rondleiding op de afdeling door klantbemiddelaar Opname gesprek arts samen psycholoog met uitleg over hersenletsel Bij elke evaluatie gesprek alle behandelaren Mantelzorgondersteunings programma door verpleegkundige

18 Cliënten met een laag bewustzijnsniveau efficiënt behandelen in de vroege fase van de revalidatie Continu en consequent prikkelen van zenuwcellen door middel van zintuiglijke prikkels Bewuste reacties uitlokken Lichamelijk en neurologisch herstel bereiken zodat patiënt aanspreekbaar is en in staat is actief aan een verdere behandeling mee te werken Uitkomst: of patiënt wordt bewust en is in staat verder te revalideren of patiënt blijft niet responsief of minimaal bewust en blijft afhankelijk van 24 uurs verpleeghuiszorg Doelstelling zintuiglijk stimuleringsprogramma

19 1 e week: psycholoog coördineert programma: – Kennismakingsgesprek en voorlichting familie – Opstellen prikkelschema 2 e week – Start standaardprogramma – Stimulatie wordt afgewisseld met rustperioden – Stimulatie 5 keer per dag Start programma WZH Nieuw Berkendael

20 Verpleging: Tastprikkels Observatieformulier Tastprikkels

21 Observatieformulier tast Scoringsformulier zintuiglijk stimuleringsprogramma 1 Discipline Verpleging Naam: Plaats:bed/stoel Datum: Tijdstip:uur TastprikkelsOmschrijving reactie (reflexmatig of anders) Schuurspons links wang…………………………………………………………… arm……………………………………………………...……… buik……………………………………………...……………... been………………………………………………...………….. voetzool………………………………………………………… Totaalscore Schuurspons rechts wang…………………………………………………………… arm……………………………………………………...……… buik……………………………………………...……………... been………………………………………………...………….. voetzool………………………………………………………… Totaalscore

22 Beweging en pijn prikkels Fysiotherapie: beweging en pijn prikkels Observatielijst

23 Observatieformulier Beweging/pijn Scoringsformulier zintuiglijk stimuleringsprogramma 2 Discipline Fysiotherapie Naam: Plaats:bed/stoel Datum: Tijdstip:uur Bewegingsprikkels Bij aanbieden van bewegingsprikkel geen reactie(0) of wel een reactie(1) doorbewegen arm links0 1 doorbewegen been links Bij aanbieden van bewegingsprikkel geen reactie(0) of wel een reactie(1) doorbewegen arm rechts0 1 doorbewegen been rechts Toelichting scores: Arm links Been links

24 Observatieformulier Beweging/pijn Pijnprikkels Elk drie maal aanbieden. Bij 3 keer aanbieden, aantal keren dat er een reactie wordt gegeven: knijpen links drukken nagelbed links prikken links tikken op de wang links Bij 3 keer aanbieden, aantal keren dat er een reactie wordt gegeven: knijpen rechts drukken nagelbed rechts prikken rechts tikken op wang rechts Eventuele opmerkingen:

25 Smaak- en gehoorprikkels Logopedie: Gehoor en smaak Observatielijst

26 Observatieformulier Smaak/gehoor Scoringsformulier zintuiglijk stimuleringsprogramma 3 Discipline Logopedie Naam: Plaats:bed/stoel Datum: Tijdstip: uur Smaakprikkels Voedingsmiddel:Bij 3 keer aanbieden, aantal keren dat er een reactie wordt gegeven: Ijswater………………… via wattenstaafje / druppels zoet:……… via wattenstaafje / druppels zuur:…………………… via wattenstaafje / druppels zout:…………………… via wattenstaafje / druppels bitter:…………………… via wattenstaafje / druppels uitgangshouding: slikken: hoeveelheid gegeten / gedronken: Mogelijke reactie specifiek:spontaanop verzoek Lippen aflikken Mond opendoen Kauw- / Zuigbeweging

27 Observatieformulier Smaak/gehoor Auditieve prikkels Elk drie maal aanbieden. Bij 3 keer aanbieden, aantal keren dat er een reactie wordt gegeven: bel links bel rechts wood block links wood block rechts trommel links trommel rechts mondharmonica links mondharmonica rechts

28 Geur en Visus Ergotherapie: Geur en Visus Observatielijst

29 Observatieformulier Geur/visus Scoringsformulier zintuiglijk stimuleringsprogramma 4 Discipline Ergotherapie Naam: Plaats:bed/stoel Datum: Tijdstip: uur GeurprikkelsOmschrijving reactie (reflexmatig of anders) IParfum /………………………………………………………………………………………... Tandpasta…………………………………………………………………………………… IIParfum /………………………………………………………………………………………... Tandpasta IIIParfum /………………………………………………………………………………………… Tandpasta Bij 3 keer aanbieden, aantal keren dat er een reactie wordt gegeven: TotaalscoreParfum TotaalscoreTandpasta Totaalscore Eventuele opmerkingen:

30 Observatieformulier Geur/visus Visuele prikkelsOmschrijving reactie (reflexmatig of anders) Bij 3 keer aanbieden, aantal keren dat er een reactie wordt gegeven: Foto's (volgen):partner / familie hobby / werk attribuut Reactie: Kleuren (volgen)rood groen geel oranje blauw Reactie: Zaklamplinker oog rechter oog linker oog rechter oog beide ogen Eventuele opmerkingen:

31 Algemeen Betekenisvolle prikkels (bijvoorbeeld: eigen muziek, lekker eten, vieze geur) Psycholoog coördinerende rol Observatielijsten Medische/lichamelijke factoren kunnen bewustzijn beïnvloeden

32 Reflex vs. Bewuste reactie Belangrijk: onderscheid tussen reflexen en bewuste reacties Moeilijk van elkaar te onderscheiden

33 Na 2 e week – Video-opnamen – MDO – CRS-R afnemen Na 10 e week – Video-opnamen – MDO – CRS-R afnemen en vergelijking – Beslissing: gerichtere therapie indien mogelijk / doorgang programma? / stop programma? Terugkoppeling familie Evaluatiemomenten

34 Multidisciplinair Coma Recovery Scale- Revised Steven Laureys CRS-R

35 Stadia coma  Bewustzijn Coma – Duurt nooit langer dan 3 weken – Ogen zijn dicht – Beademing Non-responsief waaksyndroom – Hersenstam werkt weer – Ogen afwisselend open/dicht – Alleen reflexmatige reacties op prikkels van buitenaf – Geen enkel teken van bewustzijn – Kan tientallen jaren duren

36 Stadia coma  Bewustzijn Minimaal bewuste toestand – Minstens één teken van bewustzijn – Geen communicatie – Geen gebruik van voorwerpen Bewustzijn (wakker) – Functionele communicatie OF functioneel gebruik van voorwerpen (tandenborstel, lepel) – Vaak ernstige stoornissen in cognitie (denken) en motoriek (bewegen)

37 Uit coma en dan…? Cognitieve stoornissen Gedrags-, persoonlijkheidsverandering Emotionele veranderingen

38 (Mentale) Vermoeidheid Prikkels kosten energie  het vereist verwerking van (beschadigde) hersenen. “Ontspannende activiteiten” zijn voor deze mensen ook inspannend Hersenletsel en het herstel ervan kost energie Bijna alle mensen met hersenletsel heeft last van mentale/fysieke vermoeidheid Daarom: afstemming rust en activiteit (therapie, ADL-zorg, bezoek)

39 Voorbeeld dagschema Maandag 08:30 uur ADL-zorg en uit bed 09:45 uur fysiotherapie 11:15 uur ergotherapie 12:30 uur sondevoeding 13:00 uur logopedie 13:30 uur naar bed 14:30 uur verpleging 15:30 uur uit bed 16:00 uur logopedie 16:30 uur bezoek 18:00 uur sondevoeding 19:00 uur naar bed

40 Breuk in levenslijn cliënt en familie Moeilijk verwerkingsproces/acceptatieproces; Ze kunnen hier nog niet mee starten. Wat moet er verwerkt worden?? Onzekerheid Hoop/ontkenning  Hooggespannen verwachtingen vs. Realiteit Als programma geen resultaat geeft: Bevindingen therapeuten vs. bevindingen familie Plek van familie

41 Dilemma’s Ethische dilemma’s: Wanneer programma niet aanslaat: wat dan? Kwaliteit van leven bij minimaal bewustzijn?

42 Dilemma’s Praktische dilemma’s: Nog niet wetenschappelijk bewezen Flinke tijdsinvestering nog niet bekostigd door verzekeraar Na stoppen programma toch weer vooruitgang  herstart?

43 Complementaire zorg Gericht op ontspanning en welzijn Aanvullende zorg: – Aromatherapie – Healing touch – Handmassage – Beeld en geluid

44 Toekomst en onderzoek Samenwerking Jan Lavrijsen Hopelijk onderzoek naar effectiviteit

45 Terugkomen op jullie vragen/verwachtingen/stellingen Is comarevalidatie na de 25 jaar aan de orde? Verschil tussen non responsief waak syndroom en minimaal bewust is nihil Zijn jullie verwachtingen uitgekomen?

46 Vragen?

47 Dank voor jullie aandacht!

48 Contactgegevens Mailadressen: – Miranda Hazeu: – Petra Ladenberg: (specialist


Download ppt "Zintuiglijk stimuleringsprogramma bij cliënten met laag bewustzijn Een multidisciplinaire aanpak WZH Nieuw Berkendael Miranda Hazeu Petra Ladenberg 01-10-2014."

Verwante presentaties


Ads door Google