De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Stoppen met roken: hopeloos of zinvol??? LOVAH congres 2015 “Mag het wat kalmer?” Trudi Tromp-Beelen, Verslavingsarts KNMG Jellinek / Arkin GO VIRAL.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Stoppen met roken: hopeloos of zinvol??? LOVAH congres 2015 “Mag het wat kalmer?” Trudi Tromp-Beelen, Verslavingsarts KNMG Jellinek / Arkin GO VIRAL."— Transcript van de presentatie:

1 Stoppen met roken: hopeloos of zinvol??? LOVAH congres 2015 “Mag het wat kalmer?” Trudi Tromp-Beelen, Verslavingsarts KNMG Jellinek / Arkin GO VIRAL

2 Disclosure belangen spreker  Sponsering of onderzoeksgeld: n.v.t.  Honorariun of andere financiële vergoeding:  Nascholingen via PPiP (nascholingsinstituut van Pfizer)  Lid van kernteam MIRO innovation in smoking cessation een zorgverbeteringsprgramma met deskundigen in het zorgveld gericht op succesvolle aanpak van tabaksverslaving  Aandeelhouder: n.v.t.  Andere relatie: n.v.t.

3 Cliënten in behandeling verslavingszorg met primaire of secundaire problematiek BZ of overige psychofarmaca Aanmelding i.v.m. primaire benzodiazepinenafhankelijkheid van 2002 – 2013 gestegen met 62% !!! Bron: National Drug Monitor 2013/2014

4 Klinische opnames alg. ziekenhuizen met hoofd- of neven diagnose BZ misbruik Bron: Natonale Drug Monitor 2013/2014

5 Sterfgevallen in Nederland door overdosering medicijnen vanaf 1996 Bron: Nationale Drug Monitor 2013/2014

6 Gebruikers van slaap- en kalmeringsmiddelen per leeftijdsgroep Bron: Nationale Drug Monitor 2013/2014

7 Benzodiazepinen: enkele cijfers  laatste jaren een van de meest voorgeschreven “geneesmiddel” Totaal 10,4 miljoen* voorschriften per jaar 1 e plaats oxazepam, 4 e plaats temazepam zolpidem en zopiclon toename met 5,5 % per jaar !!!  kosten: apotheek € 80 miljoen* per jaar (€ 53 miljoen door gebruikers betaald)* + kosten tgv femurfracturen geschat op €16,34 miljoen  1,6 miljoen* mensen per jaar krijgen een recept  1/3 éénmalig  1/3 kortdurend (4 recepten per jaar)  1/3 chronische gebruikers (12 recepten per jaar of  3 maanden) voor slaapmiddelen: > 60 dagen afgelopen 3 maanden * bron: Nationale Drug Monitor 2013/2014 en NHG-standaard slaapstoornissen 2014

8 en nog meer cijfers:  prevalentie 12,2 % waarvan 1/3 langdurige gebruikers = 75 patiënten per normpraktijk  34% van de gebruikers slikt anxiolytica  37% slikt hypnotica  29% slikt anxiolytica én hypnotica  > 1/3 voorgeschreven aan mensen > 65 jaar*  2/3 aan vrouwen  89 % voorgeschreven door huisartsen inclusief herhalingsrecepten andere specialisten (61% herhaalreceptuur via balie) * Laatste jaren in deze leeftijdsgroep 3% afgenomen bron: Nationale Drug Monitor 2013/2014

9 Indicaties benzodiazepinen:  Kortdurende slaapstoornissen waarbij het functioneren overdag gestoord is  Gegeneraliseerde angststoornissen  Behandeling epilepsie  Koortsconvulsies bij kinderen  Als tijdelijk adjuvans bij de behandeling van een depressie of een acute psychose met angst of agitatie  Behandeling van alcoholonthoudingsverschijnselen  Eénmalige situaties zoals chirurgische- en tandheelkundige ingrepen e.d. Bron: Farmacotherapeutisch Kompas

10 Indicaties per die voor vergoeding in aanmerking komen  Epilepsie onderhoud en als ingrijpmedicatie  Angststoornissen waarbij ten minste 2 antidepressiva hebben gefaald  Meervoudige psychiatrische problematiek  Palliatieve terminale zorg  Spierspasmen bij neurologische aandoeningen: diazepam (per )

11 Effecten benzodiazepinen:  Angstvermindering  Sedering/ slaapinductie  Spierverslapping  Anticonvulsief  Euforie (m.n. bij drugsgebruikers)

12 Slaapstoornis = een 24 uurs probleem NHG-standaard oktober 2014  Slaapklacht met symptomen overdag als gevolg van onvoldoende ervaren slaap.  Subjectief slaaptekort met overdag moeheid, slaperigheid, prikkelbaarheid, verminderde concentratie en prestatie. Let op: bij wel een slaapklacht maar weinig hinder overdag spreekt men van “pseudo-insomnie”  Kortdurende slaapstoornis: < 3 weken minimaal 3x per week slapeloosheid (insomnia) met gestoord functioneren overdag  Langdurende slaapstoornis: > 3 weken minimaal 3 x per week slapeloosheid (insomnia) met gestoord functioneren overdag

13 Oorzaken kortdurende slaapstoornissen:  Somatisch: pijn, jeuk, mictiedrang, dyspnoe etc.  Verstoring slaap-waakritme door jetlag, ploegendienst,  Psychosociale problematiek. Bron: Pharmaceutisch Weekblad 2001, nr.49

14 Oorzaken langdurende slaapstoornissen:  Chronische somatische aandoeningen (pijn, reflux, mictiedrang, dyspnoe etc.)  Chronische psychosociale problemen  Psychiatrische stoornissen: angst, depressie  Slechte slaapgewoonten: onregelmatig leven, slaaptijden  Intoxicaties en bijwerkingen bijv: alcohol, coffeïne,  -blokkers  Restless leggs, slaapapnoe, periodic leg movement disorder Bron: Pharmaceutisch Weekblad 2001, nr.49

15 Slaap  NREM-slaap (non-REM) (= rustige slaap: EEG rustig, ademhaling  hartfreq , RR , spierspanning  ) onderverdeeld in: - lichte slaap: stadium 1. doezelig stadium 2. sluimeren - diepe slaap: stadium 3. en stadium 4. afgewisseld met:  REM-slaap (= onrustige slaap: totale spierontspanning, EEG onrustig, ademhaling , hartfreq  en irreg, RR , oogbewegingen, erecties)

16

17

18 Voorlichting over normale slaap:  normale slaap duurt 5 – 10 uur;  normale slaapduur is persoon- en leeftijdafhankelijk;  ouderen hebben minder diepe slaap, meer onderbrekingen en een kortere slaap;  kortslapers (5 uur) genieten evenveel diepe slaap als langslapers (10 uur);  diepe slaap vooral in het eerste deel van de nacht, tweede deel minder diep en vaker wakker

19 Medicatie bij slaapstooornissen NHG standaard M23 (2014) bij voorkeur niet-medicamenteus!!!  Hypnotica alleen incidenteel bij acute psychosociale problemen, passagiére dag/nachtritme verstoring  Bij kortdurende slapeloosheid: kortdurend 1-2 weken, bij voorkeur intermitterend (max. 4 weken)  Combineer voorschrijven altijd met slaapadviezen en lichaamsbeweging  Bij chronische slapeloosheid géén benzo’s  Geef maximaal tabletten en niet herhalen via assistente  NHG standaard:  temazepam 10-20mg (ouderen 10mg)  zolpidem 10mg (ouderen 5mg)  melatonine wordt afgeraden!! Alleen evt. bij jetlag mg (max. 5 mg) Chronisch slaapmiddelengebruik: > 60 dagen afgelopen 3 maanden

20 Herkenning angststoornissen: NHG-standaard  Frequent spreekuurbezoek  Wisselende klachten  Aanhoudende aspecifieke klachten  “Hyperventilatieklachten”  Aanhoudende functionele klachten  Verzoek slaap- of kalmerende middelen  Alcohol- of drugsproblemen  Depressie Bron: NHG-standaard Angststoornissen

21 Richtlijnen beleid NHG-standaard Angst M62 (2012)

22 Benzodiazepinen bij angststoornissen:  Behandeling men benzodiazepinen is symptomatisch en alleen als adjuvans in de eerste weken max. 2 – 4 weken  Veel angststoornissen zijn chronisch of recidiveren dus grote kans op verslaving !  Effectiviteit benzodiazepinen bij angststoornissen op lange termijn twijfelachtig

23 Richtlijnen medicamenteuze behandeling NHG standaard Angst M62 (2012)

24 “Bijwerkingen” benzodiazepinen:  Afhankelijkheid: bij 40% van de gebruikers treedt dit op  Verkeersongevallen: 28-60% verhoogd risico  Valpartijen: 20-48% verhoogd risico risico op femur # 60% verhoogd (10-15% van de femur # t.g.v. benzo’s = 1450 femur # p/jr)  Urine-incontinentie  Afvlakking  Cognitieve funktiestoornissen met name anterograde amnesie, aandachtsstoornis en geheugenstoornis  Depressie en suïcidale neigingen. In Nederland ongeveer 35 geslaagde TS-en per jaar. In combinatie met alcohol ligt dit aantal hoger.  Libidoverlies  Toename eetlust  Paradoxale reacties: agressie (m.n. bij ouderen en kinderen) bron: Bijblijven 2001, nr.4

25 Waarschuwingen bij benzodiazepinen:  Meeste benzodiazepinen moeten via de lever worden gemetaboliseerd en hebben actieve metabolieten  Dosisverhoging geeft tevens verlengde werking  Nooit 2 benzodiazepinen of meer combineren i.v.m. verhoogd risico op bijwerkingen (bijv. heup #) : bij 2 benzo’s: 3,16x bij > 2 benzo’s nog veel hoger !!!  Ouderen: advies: >55 jaar en 65 jaar:  50% i.v.m. grotere kans op valpartijen, verkeersongevallen. Bovendien verminderde leverfunctie  Combinatie met antidepressiva (en andere psychofarmaca) geeft relatieve dosisverhoging  Interactie: alcohol, anti-epileptica, anti-histaminica, anaesthetica e.a.

26

27 DSM V Stoornissen in het gebruik van middelen  Vaker en in grotere hoeveelheden gebruiken dan het plan was  Mislukte pogingen om te minderen of te stoppen  Gebruik en herstel van gebruik kosten veel tijd  Craving  Disfunctioneren  Blijven gebruiken ondanks dat het problemen meebrengt in het relationele vlak  Door gebruik opgeven van hobby’s, sociale activiteiten of werk  Voortdurend gebruik, zelfs wanneer je daardoor in gevaar komt  Voortdurend gebruik ondanks weet hebben dat het gebruik lichamelijke of psychische problemen met zich mee brengt of verergert  Tolerantieontwikkeling  Onthoudingsverschijnselen

28 Ernst stoornis in DSM-V  2-3 criteria: milde stoornis  4-5 criteria: gematigde stoornis  6 of meer criteria:ernstige stoornis

29 Risicogroepen  Bekend met alcohol-, drugs- of medicijnverslaving  Chronische somatische- of psychiatrische aandoeningen  Chronische dysforie  Persoonlijkheidsstoornissen (m.n. afhankelijke en borderline)  Chronische slaapstoornissen

30 Behandeling benzodiazepine-afhankelijkheid in de eerste lijn:  MIS: 18% stopt, 67% halvering van de dosering  gereguleerde dosisreductie: 66% succes  gereguleerde dosisreductie + farmaca*: 66% succes  gereguleerde dosisreductie + psychotherapie: 76% succes * β -blokkers, buspiron, carbamazepine, GABA-agonisten, antidepressiva bron: Bijblijven 2001, nr.4

31 MIS:  adviserend gesprek: voorlichting over nadelen gebruik, motiveren op eigen kracht te stoppen  niet meer verstrekken van herhaalrecepten via assistente  brief met advies te stoppen  voorlichtingsbijeenkomsten bron: NTVG 2001, nr.28

32 Gereguleerde dosisreductie STAP 1.  motiveren:  bespreken reden inname  bespreken nadelen  voorlichten over stopmethode  mogelijke ontwenningsverschijnselen bespreken Bron: Bijblijven 2001, nr.4

33 Mogelijke onttrekkingsverschijnselen bij benzodiazepinen: Vaak:  slapeloosheid  angstgevoelens  prikkelbaarheid, gejaagd, onrustig  hartkloppingen  spiertrekkingen  trillingen Soms: diarree duizeligheid overgevoeligheid voor licht, geluid, aanraking prikkelingen huid misselijkheid wazig zien vermoeidheid Zelden: epileptische insulten verwardheid wanen en/of hallucinaties bron: NTVG 2001, nr.28

34 Gereguleerde dosisreductie STAP 2.  omzetten in equivalente dosis diazepam in tabletten à 2 mg Bron: Bijblijven 2001, nr.4

35 generieke naam merknaamgenerieke naam merknaam alprazolamxanax ®10lorazepamtemesta ®5 bromazepamlexotanil ®1lormetazepamloramet ® /noctamid ®10 brotizolamlendormin ®40medazepam-0,5 chloordiazepoxide-0,5midazolamdormicum ®1,33 clobazamfrisium ®0,5nitrazepammogadon ®1 clonazepamrivotril ®12,5nordazepamcalmday ®1 chlorazepinezuurtranxene ®0,75oxazepamseresta ®0,3 diazepamvalium ®/stesolid ®1prazepamreapam ®0,5 flunitrazepamrohypnol ®10temazepamnormison ®/normitab ®0,5 flurazepamdalmadorm ®0,33triazolamhalcion ®80 ketazolamunakalm ®0,16zolpidem*stilnoct ®1 loprazolamdormonoct ®10zoplicon*imovane ®1,33 Omrekenfactor alle benzodiazepinen naar equivalente doseringen diazepam: bron: Bijblijven 2001, nr.4 + NTVG 2001, nr.28

36

37

38 Gereguleerde dosisreductie STAP 3: afbouwen  omzetten in equivalente dosis diazepam in tabletten à 2 mg  1e instellen op dosis diazepam (week 1) 2e per week 25% reductie (week 2 t/m 5) 3e evt. laatste 25% in 2 weken van 12,5% (week 5 en 6) 4e nooit meer omhoog, eventueel elke stap met 1 week verlengen  huisvoorraad inleveren  apotheek/ andere voorschrijvers inlichten Bron: Bijblijven 2001, nr.4

39 Verwijzing naar de verslavingszorg:  > 40mg diazepam of een equivalente dosering  mislukken ambulante ontwenning  complicaties bij eerdere ontwenning  combinaties met andere verslavingen zoals alcohol en drugs  ernstige psychiatrische co-morbiditeit

40 Preventie:  Bij slaapstoornissen nooit langer dan 2 weken  Bij angststoornissen maximaal 2 maanden  Herhaalrecepten bij nieuwe gebruikers niet via assistente  Nooit 2 of meer benzo’s combineren !  Cave de combinatie van benzodiazepinen en antidepressiva  Dosering benzodiazepinen bij ouderen >55jaar en 65 jaar:  50%  Patiënt beter informeren  Afspraken maken met apothekers  Vergoeding benzodiazepinen niet langer ter discussie maar een feit.

41 Belemmeringen:  de verslaving: de (huis)arts wordt onder druk gezet te verstrekken “(huis)arts = dealer”  negatief beeld: “het valt wel mee”  “onmacht” van de huisarts bij de “tevreden slikker” die niet wil stoppen, hoe te motiveren  het valt meestal niet erg op doordat de meeste recepten via de assistente lopen  “angst” dat het bespreken, motiveren en behandelen van de afbouw erg veel tijd gaat kosten

42 Take home message  Chronisch gebruik begint met het eerste voorschrift

43 CONCLUSIES: 3 x B  B enzo gewaarschuwd !!!  B eperk  B ouw af

44 https://www.medsys.nl/federatie/slaapstoornissen/index.html

45 Handige sites    https://www.medsys.nl/federatie/slaapstoornissen/index.html https://www.medsys.nl/federatie/slaapstoornissen/index.html 


Download ppt "Stoppen met roken: hopeloos of zinvol??? LOVAH congres 2015 “Mag het wat kalmer?” Trudi Tromp-Beelen, Verslavingsarts KNMG Jellinek / Arkin GO VIRAL."

Verwante presentaties


Ads door Google