De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Het (reken-)model als kennisintermediair Een vak in het hart van de opleiding CiT en Management. M.J.Kolkman Inleiding Missie: De opleiding CiTenManagement.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Het (reken-)model als kennisintermediair Een vak in het hart van de opleiding CiT en Management. M.J.Kolkman Inleiding Missie: De opleiding CiTenManagement."— Transcript van de presentatie:

1 Het (reken-)model als kennisintermediair Een vak in het hart van de opleiding CiT en Management. M.J.Kolkman Inleiding Missie: De opleiding CiTenManagement leidt ingenieurs op die complexe, multifunctionele vraagstukken op het grensgebied van civiele techniek en maatschappij kunnen oplossen met een interdisciplinaire aanpak. Deskundigen zijn vaak onmisbaar voor het bepalen van de best mogelijke keuze, maar de niet-deskundige wordt daarmee afhankelijk van de deskundige. In dit spanningsveld opereert de CiT- ingenieur als kennis-intermediair, met bijbehorende verantwoordelijkheden.Deze rol vraagt om criteria waarmee de kwaliteit van een probleemoplossing geanalyseerd kan worden. Modellen vormen een hulpmiddel voor de intermediar-rol: zij representeren de stand van beschikbare kennis en faciliteren communicatie. Kwaliteitscriteria worden gevonden door het ontwikkelen en toepassen van modellen te analyseren. Onderwijs over de basisbeginselen van ‘goed modelleren’ bevat dus aspecten van zowel de modelleercyclus als de probleemoploscyclus. Basisprincipes van kwaliteit zijn: Helder formuleren van uitgangspunten, aannames, randvoorwaarden, beperkingen, stand van (wetenschappelijke) kennis, en toepasbaarheid ervan in het concrete geval. Openheid en inzichtelijkheid van argumentatie. Zowel vanuit de projectomgeving als vanuit de maatschappelijke context. Vanuit de behoefte aan kwaliteitszorg rond modeltoepassingen wordt het vak ‘Inleiding Modelleren’ vormgegeven, door zowel aandacht aan ‘harde’ als aan ‘zachte’ aspecten van probleemoplossen met wiskundige modellen te besteden. Verder geeft het vak aandacht aan een academische denk- en werkwijze. Daarnaast beoogt het vak toepassing van voorkennis, het kritisch omgaan met rekenmodellen, en het plaatsen van modeltoepassingen in een breder kader. Oefeningen gaan o.a. over algenbloei t.g.v. eutrofiering van oppervlaktewater (de disciplines stoftransport en aquatische ecologie). Imod is het laatste verplichte vak van het gemeenschappelijke deel van de opleiding, aan het eind van het tweede / begin derde jaar. Modelleercyclus Modellen kunnen gecomputeriseerde rekenmodellen zijn, maar ook empirische relaties in grafiekvorm, of schematische weergaven van causale relaties, of conceptuele (mentale) modellen. In alle gevallen is een een model een hanteerbare en begrijpelijke, schematische afbeelding van een stukje werkelijkheid. Elke wetenschapsdiscipline kent zijn eigen conceptualisatiemethoden en implementatietechnieken. Probleemoploscyclus Spookbeeld: Door software ‘geboeide’ gebruikers zijn niet (meer) in staat om de computerresultaten kritisch te beoordelen (uit Chem. Eng. Procgress jan 1994). Een ‘good modelling practice’ probeert dit te voorkomen, door inzicht te geven in het model. Spookbeeld: Beleidsmakers stellen blind vertrouwen in hun kennisintermediair, welke op zijn beurt blind vertrouwen heeft in zijn rekenmodel (cartoon uit Trouw 22jan1999). Kritisch omgaan met modellen en modelresultaten in beleidsontwikkeling is onderdeel van een ‘good modelling practice’. Onderstaande figuur geeft aan hoe de cursusmodules passen in de Twente Approach. De vakken ImodA ( – onderste deel) en ImodB ( – bovenste deel) behandelen methoden & technieken uit de modellering- en probleemoplos- cycli. Let op de overlap tussen de modules. IMOD-A Via een ‘stappenplan modelleren’ leert de student in het vak ImodA (221231) de stappen van de modelleercyclus, tijdens computerpractica met ondersteunende hoorcolleges. Kennis uit voorafgaande wiskunde-, statistiek-, en disciplinevakken wordt toegepast. Het vak behandeld gestructureerde problemen. Drie practicumopdrachten (in koppels) worden sterk gestuurd dmv. deelopdrachten en het laten maken van ‘bouwplannen’: b.Analyse van gekoppelde 2e-orde systeem mbv. Vensim. Het model verfijnen nav. validatie. c.Calibratie van groeimodellen in Excel dmv. regressie. d.Doorwerking van onzekerheid in modelinput en – parameters analyseren (Excel add-in). Introductie in basisbegrippen en methoden van de modelleer- discipline (a) loopt parallel aan de practica. Herkennen ervan in teksten van verschillende auteurs. De te analyseren van samenvattingen, krantenartikelen en publicaties verschillen in aggregatieniveau, mate van detail en ruimte- en tijdschalen. Op basis van tekst wordt een causaal relatiediagram opgesteld. Oefenen in workshops (in groepen – voorbereiding op ImodB- werkvorm). Afsluitende computertoets over publicaties. Kern is dat de student niet blindelings vertrouwt op modelsoftware, maar daar kritisch naar leert kijken en softwareresultaten vergelijkt met eigen inzichten. Cursusindeling ImodA modules: a: Taalvorming, b: wiskundig modelleren, c: calibratie & validatie, d: gevoelig- & onzekerheidsanalyse. ImodB modules: 1: Probleem- & systeemanalyse, 2: modelanalyse, 3: actorenanalyse, 4: afweging (simulatiespel), 5: kwaliteitsoptiek, 6: case. De gestippelde vakken zijn toegepaste voorkennis. De keuze van de ‘beste’ oplossing lijkt plaats te vinden aan het eind van de besluitvormingscyclus, na een afweging van alle informatie en belangen. In werkelijkheid worden veel keuze- aspecten reeds (ten dele) gemaakt in de voorafgaande stappen. Met name de probleemformulering bepaalt in grote mate de oplossingsruimte: breed, of versmald tot een favoriet probleemaspect. Heersende voorkeuren hebben sterke invloed op de keuze van veelbelovende oplossingen. Keuze van het effectvoorspellings-model wordt mede bepaald door voorkeuren, belangen, budget, tijd, expertise en wettelijke verplichtingen, en bepaalt in grote mate de voorspellingsuitkomsten. Draagvlak bij stakeholders beïnvloed de oplossingsalternatieven. Hier is sprake van een iteratief proces. ‘Goed’ modelleren maakt keuzeaspecten en onderliggende veronderstellingen, waarden en voorkeuren zichtbaar, voor zowel opdrachtgever als stakeholders als publieke actoren. … 1235ImodB (model- toepassing) 6 abcd 4 ImodA (modellen) Computersimulatie Taal Wis k. Stat Mpa p Milieu k Belei d Water 4: simulatiespel 6: case-opdracht (case Tjokvollemeer) IMOD-B In het vak ImodB (221232) past de student methoden en technieken toe in een kritische analyse van authentieke cases. Het gaat hier om ongestructureerde problemen. Hoorcolleges geven grote lijnen aan en verzorgen feedback. In workshops bediscussiëren studenten telkens een in projectgroepen voorbereidde opdracht, en geven daarbij nadere invulling aan de leerstof. Inhoud van de eerste vier modules: 1.Oorzaken achterhalen door analyse van het natuurlijke systeem (causale relaties). Oplossingsruimte bepalen. 2.Nader detailleren en kwantificeren van het conceptuele model en de mogelijke oplossingen. 3.Belangen van en relaties tussen stakeholders analyseren adhv. gebruiksfuncties. Onderhandelingsstrategie opstellen voor één stakeholder per groep. 4.Voorafgaande toepassen in onderhandelingen (spel). Het spel simuleert een viertal besluitvormingsrondes rond eutrofieringsproblemen in het Tjokvollemeer. Elke stakeholder groep probeert een ‘zo goed mogelijk’ resultaat te bereiken. Het spel laat ervaren dat de praktijk afwijkt van de theorie. Tenslotte ontwikkelt elke projectgroep een eigen, aan de casesituatie aangepaste variant van een kwaliteitsoptiek, analyseert daarmee een actuele case, en formuleert aanbevelingen voor ‘verbetering’. Opdrachten zijn algemeen geformuleerd zodat de student na moet denken over de concrete uitvoering ervan (op basis van de leerstof). En dermate omvangrijk dat samenwerken in de projectgroep noodzakelijk is. In de workshops verdedigt en discussieert elk groepslid zijn/haar werk tegenover en met leden van andere groepen. Dit oefent communicatie en argumentatie, en biedt gelegenheid tot ‘shoppen’ in het werk van anderen. Een deel van het abstractieproces uit de modelleercyclus is ook aanwezig in de probleemoploscyclus. Vanuit een probleemdefinitie wordt het systeem geanalyseerd op relevante elementen en relaties daartussen. Op basis daarvan worden oplossingsalternatieven gedefinieerd, en de causale relaties tussen maatregelen en effecten nader gespecificeerd. Uiteindelijk wordt het effect van een maatregel gekwantificeerd m.b.v. een rekenmodel, en (eventueel) geanalyseerd op onzekerheid. Complexe, multifunctionele problemen leiden i.h.a. tot pakketten van maatregelen, waarbij rekening gehouden moet worden met belangen en inzichten van diverse stakeholders. Het abstractieproces van werkelijkheid naar model loopt in een aantal stappen. Elke stap is een verdere vereenvoudiging en introduceert extra aannames en beperkingen. Deze gelden niet alleen voor het model, maar ook voor de input en de output ervan. De blik op de wereld wordt steeds ‘smaller’. Calibratie brengt het model zo goed mogelijk in overeenstemming met mee-geabstraheerde observatiegegevens. Validatie onderzoekt in hoeverre, en onder welke voorwaarden, het model (nog) overeenkomt met de werkelijkheid. Dit kan aanleiding geven om een of meer stappen te herzien (iteratie). Beschikbaarheid van gegevens bepaalt mede het conceptuele model. Het helder beschrijven van uitgangspunten, aannames en ‘truckjes’ voor elke stap is onderdeel van kwaliteit. Teletop Beide vakken maken intensief gebruik van Teletop: Structureren van leerstof, inleveren van opdrachten, en feedback via Rooster. Samenvattingen, toelichtingen, opdrachten, beoordelingen, feedback, achtergrondinfo, etc. staan alle in Archief (als Word-files), en worden gelinkt vanuit Rooster. Vraag&Antwoord voor interactie met studenten. Groepswerk mbv. Werkplaats. De gekozen opzet is tijdintensief en kost veel ‘onderhoud’. Versie 18nov2003 Schon & Rein 1994 p.187 Policy makers must overcome the blindness induced by their own ways of framing the policy situation in order to see that multiple policy frames represent a nexus of legitimate values in conflict. PosterModelAlsKennisintermediairVersie5.ppt Poster gemaakt voor het tweede lustrum van de opleiding Civiele Techniek, en gepresenteerd op het haar tiende symposium van studievereniging Concept 'Bouwen en Benutten, op weg naar een betrouwbare bereikbaarheid', 20 februari 2003.


Download ppt "Het (reken-)model als kennisintermediair Een vak in het hart van de opleiding CiT en Management. M.J.Kolkman Inleiding Missie: De opleiding CiTenManagement."

Verwante presentaties


Ads door Google