De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Faculteit economie en bedrijfskunde COELO Decentralisatie zin & onzin Healthwise congres, 31 oktober 2014 Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Faculteit economie en bedrijfskunde COELO Decentralisatie zin & onzin Healthwise congres, 31 oktober 2014 Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van."— Transcript van de presentatie:

1 faculteit economie en bedrijfskunde COELO Decentralisatie zin & onzin Healthwise congres, 31 oktober 2014 Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden, RUG

2 Datum Decentralisatie – twee soorten 1 Principal-agent model  Rijk is de baas, en legt gemeenten taken op  Gemeenten voeren uit: medebewind  → decentrale uitvoering

3 Datum Decentralisatie – twee soorten 1 Principal-agent model  Rijk is de baas, en legt gemeenten taken op  Gemeenten voeren uit: medebewind  → decentrale uitvoering 2 Autonomiemodel  Taakverdeling tussen Rijk en gemeenten  Ieder maakt zijn eigen beleid  → decentraal beleid Waar vallen de 3d’s onder? Formeel onder autonomiemodel Praktijk?

4 Datum Decentralisatie – twee aspecten 1 Taken & bevoegdheden  Regio’s/gebieden krijgen meer zeggenschap

5 Datum Decentralisatie – twee aspecten 1 Taken & bevoegdheden  Regio’s/gebieden krijgen meer zeggenschap 2 Schaal  Beleid komt terecht bij kleinere overheidsorganisaties Decentralisatie en kleinschaligheid gaan vaak samen Maar het zijn heel verschillende zaken

6 Datum Voordelen decentralisatie (1) Maatwerk > Rekening houden met verschillen in voorkeuren > In de ene regio verwacht men iets anders van de gemeente dan in de andere > Met eenheidsworst is niemand tevreden > Werkt bij: autonomiemodel

7 Datum Voordelen decentralisatie (2) Efficiency > Kortere lijnen > Dichter op de praktijk > Lokale kennis > Werkt bij: medebewind en autonomie > Maar: schaalnadelen bij kleine gemeenten?

8 Datum Voordelen decentralisatie (3) Innovatie > Laat gemeenten zelf oplossingen bedenken > “laat 100 bloemen bloeien” > Loopt ‘t mis → lokaal probleem > Werkt ‘t goed → nemen anderen het over > Voorbeeld: bijstand > Werkt bij: medebewind en autonomie

9 Datum Voordelen decentralisatie (4) Concurrentie > Bij één overheid heeft kiezer geen vergelijkingsmateriaal > Prestaties gemeenten vergelijk je met die in buurgemeenten > Slechte bestuurders stem je weg  selectie-effect > Bestuurders doen daarom beter hun best  discipline-effect > Werkt vooral bij autonomie

10 Datum Voordelen decentralisatie (5) Psychologisch effect op geluksgevoel > Onderzoek: hoe meer lokale autonomie, hoe gelukkiger de mensen > Waarom?  Betere aansluiting bij wensen bevolking (maatwerk, voordeel 1)  Maar ook: alleen al het idee dat mensen invloed hebben op hun omgeving maakt ze gelukkiger > Werkt bij: autonomie

11 Datum Nadelen decentralisatie (1) Schaalnadelen > Kleine schaal soms niet doelmatig

12 Datum Nadelen decentralisatie (1) Schaalnadelen > Kleine schaal soms niet doelmatig > Maar: schaal gemeenten ≠ schaal productie > Uitbesteden aan bedrijf dat meerdere gemeenten bedient > Samenwerken met andere gemeenten

13 Datum Nadelen decentralisatie (1) Schaalnadelen > Kleine schaal soms niet doelmatig > Maar: schaal gemeenten ≠ schaal productie > Uitbesteden aan bedrijf dat meerdere gemeenten bedient > Samenwerken met andere gemeenten > Empirisch onderzoek is schaars > Onderzoek IPSE (Delft): > schaalvoordelen bij burgerzaken en afvalinzameling beperkt > Onderzoek COELO (Groningen): > gemeentelijke herindeling leidt niet tot lagere uitgaven of betere voorzieningen

14 Datum Nadelen decentralisatie (2) Externe effecten > Lokale beslissingen reiken soms tot over gemeentegrens > Niet-inwoners zwemmen in het lokale bad > gemeenten beconcurreren elkaar met bedrijventerreinen

15 Datum Nadelen decentralisatie (2) Externe effecten > Lokale beslissingen reiken soms tot over gemeentegrens > Niet-inwoners zwemmen in het lokale bad > gemeenten beconcurreren elkaar met bedrijventerreinen > Ideaal: bereik voorzieningen valt samen met gemeentelijk territoir > Maar: elke voorziening heeft zijn eigen bereik > Je kunt niet voor elke voorziening een overheidslaag beginnen > Elke schaal is dus een compromis!

16 Datum Nadelen decentralisatie (3) Gemeenten worden overvraagd > Kleinere gemeenten kunnen niet allemaal nog meer taken aan > Gevolg: herindeling & samenwerkingsverbanden

17 Datum Nadelen decentralisatie (3) Gemeenten worden overvraagd > Kleinere gemeenten kunnen niet allemaal nog meer taken aan > Gevolg: herindeling & samenwerkingsverbanden > Door opschaling komt bestuur juist verder van burger > ook voor gemeentetaken die prima kleinschalig kunnen > hier centralisatie, geen decentralisatie > voordelen decentralisatie tenietgedaan > decentralisatieparadox

18 Datum Optimale schaal: compromis tussen voor- en nadelen Klein genoeg voor Maatwerk Efficiency Innovatie Concurrentie Gevoel van empowerment Groot genoeg om Schaalvoordelen te behalen (waar nodig) Externe effecten te internaliseren Taken aan te kunnen

19 Datum Door decentralisaties neemt samenwerking verder toe Democratische legitimiteit? Niemand stemt op bestuurders Gemeenteraad krijgt er geen vat op

20 Datum Door decentralisaties neemt samenwerking verder toe Democratische legitimiteit? Niemand stemt op bestuurders Gemeenteraad krijgt er geen vat op Bijvoorbeeld Jeugdzorg: Samenwerkingsverbanden met vaak 10 of meer gemeenten Moeten vóór 1 november zorg inkopen Raden kunnen hier nauwelijks iets over zeggen Hun enige instrument: wethouder wegsturen wel erg heftig en het ontbindt de afgesloten contracten niet…

21 Datum Door decentralisaties neemt samenwerking verder toe Democratische legitimiteit? Niemand stemt op bestuurders Gemeenteraad krijgt er geen vat op Nu extra problematisch: Decentralisaties betreffen zorg aan kwetsbare groepen Wordt flink op bezuinigd Wie beslist wie wat krijgt? De kernvraag van de politiek! wordt nu als technisch probleem weggezet… … bij niet-gekozen organen en bedrijven Waarom hebben wij niet het lef dit in alle openheid te doen? Politieke systeem faalt

22 Datum Door decentralisaties neemt samenwerking verder toe Democratische legitimiteit? Niemand stemt op bestuurders Gemeenteraad krijgt er geen vat op Harmonisatie van beleid Binnen samenwerkingsverband uniform beleid Minder maatwerk

23 Datum Door decentralisaties neemt samenwerking verder toe Democratische legitimiteit? Niemand stemt op bestuurders Gemeenteraad krijgt er geen vat op Harmonisatie van beleid Binnen samenwerkingsverband uniform beleid Minder maatwerk Kostenbewustzijn lager? Gespreide verantwoordelijkheid is geen verantwoordelijkheid Nauwelijks stimulans voor wethouders om kosten te beperken Baten gaan ook naar collega’s die achteroverleunen

24 faculteit economie en bedrijfskunde COELO Conclusie De grote decentralisaties van 2015 bedreigen het openbaar bestuur effectiviteit democratisch gehalte Lessen Het is een onzinnig dogma dat decentralisatie altijd goed is grote voordelen mogelijk, onder bepaalde omstandigheden lang niet altijd en alleen als ook beleidsvrijheid wordt meegegeven Decentraliseer alleen naar overheden die de taken ook aankunnen


Download ppt "Faculteit economie en bedrijfskunde COELO Decentralisatie zin & onzin Healthwise congres, 31 oktober 2014 Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van."

Verwante presentaties


Ads door Google