De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Èchte burgerparticipatie in onze democratie? Wijkraad Lent - 2 okt. 2014 Frank Jansen 1 n.a.v. David v. Reybrouck, Tegen verkiezingen (2013)

Verwante presentaties


Presentatie over: "Èchte burgerparticipatie in onze democratie? Wijkraad Lent - 2 okt. 2014 Frank Jansen 1 n.a.v. David v. Reybrouck, Tegen verkiezingen (2013)"— Transcript van de presentatie:

1 Èchte burgerparticipatie in onze democratie? Wijkraad Lent - 2 okt Frank Jansen 1 n.a.v. David v. Reybrouck, Tegen verkiezingen (2013)

2 Aristoteles: vormen van staatsbestuur 2 Aantal regeerders Goed Corrupt één monarchie tirannie enkelenaristocratieoligarchie velen constitutionele democratie volksdemocratie Goed = algemeen belang staat voorop Corrupt = eigenbelang staat voorop

3 Soorten besluitvorming 3 snel- heid kwali- teit (Q) accep- tatie (A) 1.Loten Eenmansbesluit+++/-- 3.Delegatie+++/- 4.Meerderheidsbesluit+/- 5.Consensus-+/-+ 6.Uniformiteit--+/-+ Er geldt: effectiviteit E = Q x A

4 Tegenstelling m.b.t. democratie 1.Enthousiasme over het idee: 1945: 12 staten 2013: 117 (eigenlijk 90) van de 195 staten 2.Toenemende onvrede over de praktijk: te weinig draagvlak te weinig daadkracht 4

5 Te weinig draagvlak 1.Er gaan steeds minder mensen stemmen. 2.Er is steeds meer kiezersverloop → zeer wisselende uitslagen 3.Steeds minder mensen zijn lid van een politieke partij 4.Populisme 5.Directe democratie als alternatief? 5

6 Te weinig daadkracht 1.Het formatieberaad duurt steeds langer 2.Regeringspartijen worden steeds zwaarder aangepakt 3.Besturen gaat steeds moeizamer: a.Globalisering → bestuurlijke onmacht b.Invloed commerciële media (krant, radio, TV) c.Invloed sociale media (Twitter, Facebook) 4.Technocratie als alternatief? 6

7 Diagnose van v.Reybrouck (1) 1.Het ligt aan de verkiezingen 2.Vanaf 1800 (Amerikaanse en Franse revolutie) kennen wij verkiezingen (geen loting). 3.Feitelijk gingen we van erfelijke aristocratie naar gekozen aristocratie onder de naam “democratie”: government for the people, en niet: government by the people 4.We gingen vanaf 1800 van beperkt naar algemeen stemrecht. Dat noemden wij toename van democratie. 7

8 Diagnose van v.Reybrouck (2) 5.De context is nu anders: a.Globalisering leidt tot onmacht van bestuur b.De commerciële media maken van verkiezingen een strijd om de zwevende kiezer c.De sociale media vervormen politiek tot een permanente campagne. d.Wat momenteel telt is: het partijbelang (niet het algemeen belang) de korte termijn (niet de lange termijn) 8

9 De remedie van v.Reybrouck Ruimte maken voor echte burgerparticipatie: 1.Loting invoeren → gelijke verdeling van politieke kansen → burgers regeren (actief) en worden geregeerd. 2.Begrenzen van de regeringstijd 3.Nadenken stimuleren (deliberatieve democratie) 9

10 Athene, 2500 jaar geleden Democratie: alleen voor burgers (geen vrouwen, vreemdelingen, minderjarigen, slaven) 1.Participatie van burgers door directe democratie 2.Belangrijke besluiten worden genomen door grote massa’s: a.volksvergadering (ekklesia): alle burgers b.de raad van 500 : de regering (loting) c.de volksrechtbank (6000 leden, loting) 3.Bijna alle functies worden toegewezen door loting (functies mogen maar één jaar uitgeoefend worden) 10

11 Kenmerken van systemen met loting 1.Sinds de oudheid volwaardig politiek instrument (Athene, Venetië/Florence, Spanje) 2.Het gaat om kleine stadsstaten met beperkte entree tot de macht 3.Valt samen met lange tijd van stabiliteit, ondanks grote verschillen tussen rivaliserende groepen 4.Valt steeds samen met bloeiperiode 5.Minder conflicten en meer betrokkenheid van de burgers 6.Loting altijd gecombineerd met verkiezing 11

12 Na 1800 geen loting. Waarom? 1.Frankrijk en de VS zijn grote staten 2.Kennis van de Atheense democratie ontbrak 3.Men wilde geen democratie, maar aristocratie: verkiezingen scheiden de elite (competent om te regeren) van het volk (incompetent: velen waren weinig geschoold) 4.De zittende elite wilde zijn macht niet kwijt 5.Invloed Belgische grondwet (1830) 6.Universele verklaring v/d de rechten v/d mens (1948): democratie = algemeen kiesrecht voor volwassenen 12

13 Voorbeelden van deliberatieve democratie 1.British Columbia (Can): hervorming kiesstelsel 2.Nederland: hervorming kiesstelsel (oivv D66) 3.Ontario (Can): hervorming kiesstelsel 4.IJsland: nieuwe grondwet 5.Ierland: 8 grondwetsartikelen. 6.Diverse experimenten met één van beide kamers in twee-kamer-systemen (VS, UK, FR, EU) zie ook participedia.net 13

14 Blauwdruk voor een democratie op basis van loting 1.Agenda-raad 2.Belangengroepen 3.Wetsontwerpgroepen 4.Politieke jury 5.Procedure-groep 6.Nazorg-groep door Terrill Bouricius (2013) 14

15 1. Agenda-raad 1.Kiest topics voor wetgeving personen, evt. in subgroepen 3.Geloot onder vrijwilligers 4.Fulltime baan 5.3 jaar lang (elk jaar 1/3 weg); niet verlengbaar 6.Salaris 7.Daarnaast kunnen ook burgers topics indienen (mits met voldoende handtekeningen) 15

16 2. Belangengroepen 1.Groepen die een wetsvoorstel kunnen opleveren 2.12 personen per groep; aantal groepen is onbeperkt 3.Bestaan uit vrijwilligers die zich aanmelden 4.Komen zo vaak bijeen als ze zelf wensen 5.De groep eindigt als het wetvoorstel opgeleverd is 6.Geen vergoeding 7.Lobby’s zijn toegestaan. 8.De bedoeling is deskundigheid bijeen te brengen. 16

17 3. Wetsontwerpgroepen 1.Bereiden wetten voor op basis van de output van de belangengroepen (vgl. parlementaire commissies) personen, verdeeld in subgroepen die elk over één domein gaan. De personen kiezen hun domein niet, maar het wordt toegewezen (loting) 3.Loting uit vrijwilligers 4.Fulltime baan 5.3 jaar lang (elk jaar 1/3 weg); niet verlengbaar 6.salaris + ondersteuning 17

18 4. Politieke jury 1.Stemmen over wetten; geheime stemming na (neutrale) publieke presentaties personen, geen vaste leden, enkel plenair 3.Geloot uit alle volwassen burgers; deelname verplicht 4.Frequentie: als er over een wet moet worden gestemd 5.Duur: één tot enkele dagen 6.Dagvergoeding + onkostenvergoeding (bv. reis) 18

19 5. Procedure-raad 1.Het opstellen van procedures voor lotingen, hooszittingen en stemmingen 2.Ca. 50 personen 3.Geloot uit vrijwilligers (evt. ex-deelnemers) 4.Fulltime baan (zeker in het begin) 5.3 jaar lang (elk jaar 1/3 weg); niet verlengbaar 6.Salaris 7.Verbod: de procedure-raad mag zichzelf niet meer macht geven. 8.Nieuwe spelregels worden pas van kracht als de volledige procedureraad vervangen is (na 3 jaar dus) 19

20 6. Nazorg-raad 1.Ziet toe op correcte afhandeling van de procedures door overheidsambtenaren en handelt klachten af 2.20 personen 3.geloot uit vrijwilligers 4.Fulltime baan 5.3 jaar lang (elk jaar 1/3 weg); niet verlengbaar 6.Salaris 20

21 Problemen met deliberatieve democratie 1.De commerciële media zijn tegen (machtsverlies + het is te saai, geen grote conflicten, weinig theater). Burgerfora zijn niet gericht op PR, terwijl het vonnis in de media wordt geveld. 2.Politici en partijen zijn tegen (angst voor machtsverlies en wantrouwen in de kiezer) 3.De recrutering is problematisch (sh.22) 4.Loting is te onwennig; daarom vaak referendum. Geen goed middel (sh.23), zeker bij complexe hervormingsvoorstellen (bevoordeelt het nee-kamp) 5.Burgerfora zijn tijdelijk en met beperkt mandaat → minder gewichtig dan de gevestigde organen 21

22 Recrutering voor deliberatieve democratie 22 Recrutering 1. via zelf- aanmelding 2. via loting draagvlak:riskantpositief daadkrachtpositiefriskant

23 23 ReferendumDeliberatieve democratie iedereen die wil komen, kan stemmen het gaat om een representatieve steekproef weinigen zijn goed op de hoogte allen zijn goed geïnformeerd het gaat vooral om onderbuikgevoel het gaat om verlichte publieke opinie rechtstreekse vraag naar de mening van de gewone burger

24 Oplossingen voor de problemen 1.Sluit de werkgroep niet op, zorg voor communicatie met de buitenwereld (via commerciële en sociale media). Werkt ook goed voor het draagvlak. 2.Betrek politici bij het proces (bv. als adviseur) 3.Kies voor recrutering een handige combinatie van loten en kiezen. 4.Pas op met referenda. Die doen de winst van het delibereren teniet. 24

25 Verdere aanbevelingen 1.Bescherm het deliberatieve karakter: a.werken in kleine subgroepen b.professionele gespreksleiders c.uitgetekende scenario’s d.beschikbaarheid van experts 2.Kies belangrijke en complexe onderwerpen 3.Geef ruime vergoeding voor deelname 4.Zorg voor een systeem dat telkens bijgesteld kan worden 5.Zorg bij deelexperimenten voor een afgesproken verbinding met het oude systeem 25

26 Het effect van ook zelf regeren 1.Grondbeginsel van democratie is vrijheid, verbonden met het nemen van verantwoordelijkheid. Dat leer je door afwisseling van regeren/geregeerd worden (Aristoteles). 2.Juryrechtspraak werkt als gratis scholing (Tocqueville) 3.Fishkin: onderzoek voor/na deliberatieve democratie: toename competentie verfijnde politieke oordelen meer oog voor complexiteit 26

27 Kritiek 1: is er wel crisis in de democratie? 1. v. Reybrouck trekt te vergaande conclusies uit de dip van de laatste tijd (econ.crisis sinds 2009) → misschien verdwijnt het probleem bij aantrekken v/d economie. 2.Europa mag niet over één kam geschoren worden (er zijn verschillen tussen landen (tgv. de econ.crisis?)). 3.Er is verschil tussen vertrouwen in de democratie (toename vertrouwen) en vertrouwen in de regering (daalt en wisselt sterk)(→). 27

28 Tevredenheid met democratie/regering in Nederland 28

29 Kritiek 2: loting heeft ook nadelen 1.Draagvlak op basis van loting betekent juist minder burgerinspraak (uitgeloot = toekijken). 2.Kleine steekproeven wijken snel af van de populatie. 3.De keuze om passief te blijven is ook een democratisch recht. 29

30 Passiviteit/activiteit t.o.v politiek (Nederland) 30

31 Toepassing van de blauwdruk 1.Voor een enkele wet 2.Voor alle wetten binnen een bepaald (controversieel) beleidsdomein 3.Om de deliberatieve kwaliteit van een burgerinitiatief of referendum te verbeteren 4.Om een gekozen kamer van een twee-kamer- stelsel te vervangen 5.Om het hele wetgevende proces van kiezen naar loten over te laten schakelen 31

32 En nu Lent? 1.De busbaan door het sportterrein veel burgers betrokken (zelfaanmelding) er was overleg + peiling bestuurders waren aanwezig procedure in neutrale handen (wijkraad) 2.Werkgroep JOP-Visveld een belangrijk en vervelend probleem ingesteld samen met de gemeente procedure in neutrale handen experts aanwezig of geconsulteerd wethouders even op afstand (wisseling v/d wacht) 32


Download ppt "Èchte burgerparticipatie in onze democratie? Wijkraad Lent - 2 okt. 2014 Frank Jansen 1 n.a.v. David v. Reybrouck, Tegen verkiezingen (2013)"

Verwante presentaties


Ads door Google