De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Regels rondom research data Bibliotheek – Project RDM Ondersteuning Basistraining voor informatiespecialisten.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Regels rondom research data Bibliotheek – Project RDM Ondersteuning Basistraining voor informatiespecialisten."— Transcript van de presentatie:

1 Regels rondom research data Bibliotheek – Project RDM Ondersteuning Basistraining voor informatiespecialisten

2 RDMO Regels rondom research data Context  Wetenschappelijke integriteit  Digitalisering en internet  Open Access-beweging  Debat over het (anders) meten en waarderen van (andere dan traditionele) onderzoeksoutput 2

3 RDMO Regels rondom research data Hoofdrolspelers  Onderzoekers  Universiteiten  Financiers  Uitgevers  Bedrijfsleven  Data-archieven en hun respectievelijke (inter)nationale samenwerkingsverbanden 3

4 RDMO Regels rondom research data Uitgangspunten  De resultaten van wetenschappelijk onderzoek moeten betrouwbaar en controleerbaar zijn  De resultaten van wat uit publieke middelen betaald wordt, moeten publiek toegankelijk zijn 4

5 RDMO Regels rondom research data Praktische uitdagingen  Niet alle data zijn deelbaar (privacy, veiligheid etc.)  Onderzoek(sresultaten) repliceren loont niet  Data delen en publiceren kost geld  Onderzoek is internationaal, wetgeving nationaal  Wetgeving is (nog) niet op data ingesteld 5

6 Beleid: universitair RDMO Regels rondom research data6

7 ESF/ALLEA European code of conduct for research integrity (2011)  Good data practices: availability and access  Proper research procedures  Responsible research procedures  Publication-related conduct  Reviewing and editorial issues 7

8 RDMO Regels rondom research data Good data practices Reikwijdte, opslag, veiligheid en toegankelijkheid:  “All primary and secondary data should be stored in a secure and accessible form.” 8

9 RDMO Regels rondom research data Good data practices Bewaartermijn:  “Original scientific or scholarly research data should be documented and archived for a substantial period (at least 5 years, and preferably 10 years).” 9

10 RDMO Regels rondom research data Good data practices Data delen:  “Research data should be placed at the disposal of colleagues who want to replicate the study or elaborate on its findings.” 10

11 RDMO Regels rondom research data LERU (Nederland: UU en UvA) Roadmap for research data (2013) Recommendations, o.a.:  opzetten van praktische ondersteuning voor onderzoekers (R5, R20, R39)  organiseren van trainingen (R23)  ontwikkelen van best practices (R12-14, R17, R36) 11

12 RDMO Regels rondom research data VSNU Gedragscode wetenschapsbeoefening (2004/2012) I. zorgvuldigheid II. betrouwbaarheid III. controleerbaarheid IV. onpartijdigheid V. onafhankelijkheid 12

13 RDMO Regels rondom research data VSNU: onderzoeksdata “II.1 Het selectief weglaten van onderzoeksresultaten wordt gemeld en beargumenteerd. De gegevens zijn daadwerkelijk verzameld. De gebruikte statistische methoden zijn toepasbaar op de verkregen data.” 13

14 RDMO Regels rondom research data VSNU: onderzoeksdata “III.1 Onderzoek moet gerepliceerd kunnen worden om de juistheid ervan te testen. De keuze van de onder- zoeksvraag, de opzet van het onderzoek, de keuze van de gehanteerde methode en verwijzing naar geraad- pleegde bronnen is nauwkeurig gedocumenteerd.” 14

15 RDMO Regels rondom research data VSNU: onderzoeksdata “III.2 De kwaliteit van dataverzameling, data-invoer, dataopslag en dataverwerking wordt goed bewaakt. Goede verslaglegging van alle stappen en controle op de uitvoering is noodzakelijk (labjournaals, voortgangs- rapportages, documentatie van afspraken en beslissingen enz.).” 15

16 RDMO Regels rondom research data VSNU: onderzoeksdata “III.3 De bewaartermijn van ruwe onderzoeksgegevens is minimaal 5 jaar. Deze gegevens worden op aanvraag ter beschikking gesteld aan andere wetenschaps- beoefenaren.” 16

17 RDMO Regels rondom research data VSNU: onderzoeksdata “III.4 Ruwe onderzoeksgegevens worden zodanig gearchiveerd dat deze te allen tijde met een minimum aan tijd en handelen kunnen worden geraadpleegd.” 17

18 RDMO Regels rondom research data Enkele andere gedragscodes  Persoonsgegevens (VSNU; 2005)  Biosecurity (KNAW; 2007)  Openheid dierproeven (KNAW, VSNU, NFU; 2008)  Belangenverstrengeling (KNAW, KNMG e.a.; 2012)  Goed gebruik lichaamsmateriaal (Federa; 2011) 18

19 RDMO Regels rondom research data Universiteit van Amsterdam  centrale richtlijnen voor research data management  uitgewerkt per onderzoeksinstituut/graduate school  met inachtneming van (inter)nationale context, wet- en regelgeving, eisen van financiers en mores in vakgebied 19

20 RDMO Regels rondom research data Universiteit van Amsterdam  Streven: onderzoeksdata zijn accuraat, volledig, authentiek, betrouwbaar, herkenbaar, vindbaar, indien mogelijk raadpleegbaar en veilig  Centrale rol voor datamanagementplan  Institutionele verantwoordelijkheid voor richtlijnen, onderzoeker verantwoordelijk voor uitvoering 20

21 RDMO Regels rondom research data Toezichthouders  Facultaire ethische commissies (FMG en FGw)  Vertrouwenspersoon Wetenschappelijke Integriteit  Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit https://www.knaw.nl/nl/thematisch/ethiek/landelijk-orgaan-wetenschappelijke-integriteit-lowi/overzicht / 21

22 Beleid: onderzoeksfinanciers RDMO Regels rondom research data22

23 RDMO Regels rondom research data KNAW Beleid Open Access en digitale duurzaamheid (2011) https://www.knaw.nl/nl/thematisch/open-access-en-digitale-duurzaamheid/open-access Doel: toegankelijkheid en hergebruik van data  Datanotitie bij elk KNAW-instituut  Dataparagraaf in elk KNAW-onderzoeksplan  Voorschriften voor alle KNAW-onderzoeksdata 23

24 RDMO Regels rondom research data KNAW Onderdelen dataparagraaf:  Digitale duurzaamheid: opslag  Open Access: toegankelijkheid data  Metadata: toegankelijkheid metadata 24

25 RDMO Regels rondom research data KNAW Alle KNAW-onderzoeksdata worden  uiterlijk bij afronding van het onderzoek  duurzaam opgeslagen in een data repository en  zijn na max. 18 maanden voor iedereen toegankelijk 25

26 RDMO Regels rondom research data NWO NWO-regeling subsidies (2011) Doel: toegankelijkheid en hergebruik van data  NWO is mede-eigenaar van data (§ 29)  Data wordt goed en toegankelijk gedocumenteerd (§ 30)  Data wordt goed en toegankelijk opgeslagen (§ 30)  Data is beschikbaar voor verder onderzoek (§ 30) 26

27 RDMO Regels rondom research data NWO  Datacontracten met DANS voor Maatschappij- en Gedragswetenschappen en Geesteswetenschappen  Data deponeren in repository met Data Seal of Approval (DSA) binnen 3 maanden na beëindiging van onderzoeksproject 27

28 RDMO Regels rondom research data ZonMW Subsidiebepalingen (2013) Doel: toegankelijkheid en hergebruik van data  ZonMW is mede-eigenaar van data  datamanagementplan in subsidieaanvraag  kan onderzoek uitgevoerd met bestaande data?  data deponeren 28

29 RDMO Regels rondom research data NWO  Stichting Fundamenteel Onderzoek der Materie (NWO)  Technologiestichting STW (NWO/Economische Zaken) - regeling intellectuele eigendomsrechten (FOM, STW) - gedragscode belangenverstrengeling (STW) - geen expliciete eisen m.b.t. (open) data 29

30 RDMO Regels rondom research data Andere onderzoeksfinanciers  Horizon 2020 (Europese Commissie)  Research Councils (Groot-Brittannië)  National Science Foundation (NSF, Amerika) - Datamanagementplan verplicht - Data (indien mogelijk) toegankelijk na onderzoek https://www.nsf.gov/bfa/dias/policy/dmp.jsp 30

31 Beleid: uitgevers & tijdschriften RDMO Regels rondom research data31

32 RDMO Regels rondom research data Nieuws onder de zon? Ragnar Frisch, ‘Editorial’, Econometrica 1 (1933) 1, 3 | 32

33 RDMO Regels rondom research data DAP Data Availability/Archiving Policy:  data die aan artikel ten grondslag liggen, moeten beschikbaar zijn voor anderen  beschikbaarheid van data is voorwaarde voor publicatie 33

34 RDMO Regels rondom research data DAP Verschillen tussen policies:  Welke data moeten gepubliceerd worden?  Hoe/waar moeten data gepubliceerd worden?  Wanneer moeten data gepubliceerd worden? 34

35 RDMO Regels rondom research data 35

36 RDMO Regels rondom research data 36

37 RDMO Regels rondom research data 37

38 RDMO Regels rondom research data 38

39 RDMO Regels rondom research data 39

40 RDMO Regels rondom research data DAP  Niet elke uitgever heeft (al) een DAP  DAPs bij OA én niet-OA journals  DAPs worden niet altijd nageleefd  Peer review van data? 40

41 Wetgeving RDMO Regels rondom research data41

42 RDMO Regels rondom research data Relevante wetgeving  Auteursrecht  Databankenrecht  Onpersoonlijke geschriftenbescherming  Octrooirecht  CAO’s  Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP)  Wet Medisch- wetenschappelijk Onderzoek met mensen (WMO) 42

43 RDMO Regels rondom research data Auteursrecht  Ruwe data (‘blote feiten’): onbeschermd  Verwerkte data (structurering, selectie, verwoording): beschermd indien resultaat van subjectieve keuzes 43

44 RDMO Regels rondom research data Auteursrecht  In dienstverband gemaakt: werkgever heeft auteursrecht  Praktijk: universiteiten staan onderzoekers toe zelf afspraken te maken over door hen gemaakt werk 44

45 RDMO Regels rondom research data Auteursrecht  Data verzameld door gelijkwaardige onderzoekers? Gedeeld auteursrecht  Data hergebruikt in nieuwe dataverzameling? Auteursrecht blijft van kracht 45

46 RDMO Regels rondom research data Auteursrecht: toestemming nodig voor  data van een ander opnemen in publicatie  data van een ander delen met derden  data van een ander integraal opnemen in eigen databestand dat met anderen gedeeld wordt 46

47 RDMO Regels rondom research data Databankenrecht Databank:  verzameling zelfstandige elementen,  die doorzoekbaar of systematisch geordend is,  waarbij substantieel geïnvesteerd is in het verzamelen, controleren of presenteren van de inhoud in de vorm van een databank (≠ het creëren van de gegevens) 47

48 RDMO Regels rondom research data Databankenrecht: geen toestemming nodig voor  gebruik van een databank voor wetenschappelijk onderzoek, mits geen substantiële delen van de databank openbaar worden gemaakt  gebruik van databanken van de overheid 48

49 RDMO Regels rondom research data Wet bescherming persoonsgegevens (WBP)  persoonsgegevens: gegevens betreffende geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke levende personen  verschillende typen persoonsgegevens met elk een eigen beschermingsregime 49

50 RDMO Regels rondom research data VSNU Gedragscode voor gebruik van persoonsgegevens in wetenschappelijk onderzoek (2005) - uitwerking van algemene normen in WBP voor maatschappij- en gedragswetenschappelijk onderzoek - goedkeuring CBP verlopen, nieuwe versie op komst 50

51 RDMO Regels rondom research data Meer informatie  De juridische status van ruwe data; een wegwijzer voor de onderzoekspraktijk (2009) 51  Data in publiek-private projecten: juridische aspecten (2011)

52 Licenties RDMO Regels rondom research data52

53 RDMO Regels rondom research data Creative Commons  alle rechten als maker behouden  toestemming vooraf aan anderen om je werk te delen en/of bewerken 53

54 RDMO Regels rondom research data Creative Commons Naamsvermelding Naamsvermelding-GelijkDelen Naamsvermelding-NietCommercieel Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken CC0 Public Domain 54

55 RDMO Regels rondom research data Open Data Commons  Public Domain Dedication and License (PDDL): delen, bewerken en creëren op basis van database  ODC-BY: delen, bewerken en creëren op basis van database op voorwaarde van naamsvermelding 55

56 RDMO Regels rondom research data Open Data Commons  Open Database License (ODC-ODbL): delen, bewerken en creëren op basis van database op voorwaarde van naamsvermelding, gelijk delen en open verspreiden 56

57 RDMO Regels rondom research data Colofon Presentatie: Mariëtte van Selm | Beeld: Jørgen Stamp | M. van Selm, RDM Ondersteuning - basistraining voor informatiespecialisten, lesmateriaal sessie 5. Maart Dit werk is gelicenseerd onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 InternationaalCreative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationaal 57


Download ppt "Regels rondom research data Bibliotheek – Project RDM Ondersteuning Basistraining voor informatiespecialisten."

Verwante presentaties


Ads door Google