De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 Kinderen ondersteunen na een schokkende gebeurtenis Cathia Coekaerts 0479/49.16.83.

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 Kinderen ondersteunen na een schokkende gebeurtenis Cathia Coekaerts 0479/49.16.83."— Transcript van de presentatie:

1 1 Kinderen ondersteunen na een schokkende gebeurtenis Cathia Coekaerts 0479/

2 2 Visie Kinderen hebben recht op hun eigen verwerkingsproces. Kinderen hebben recht op hun eigen verwerkingsproces. Deze verwerking dient erkend te worden, zonder te minimaliseren of te overroepen Kinderen hebben recht op gepaste opvang Kinderen hebben recht op gepaste opvang minder problemen achteraf Kinderen zijn vooreerst kinderen Kinderen zijn vooreerst kinderen

3 3 Kinderen verwerken op dezelfde manier als Kinderen verwerken op dezelfde manier als volwassenen. volwassenen.Verschil:  kinderen beschikken niet over de vaardigheid om ten volle te begrijpen wat er gebeurt  kinderen beschikken niet over de vaardigheden uit te drukken wat ze doormaken

4 Kenmerken schokkende gebeurtenis Plots en onverwacht Plots en onverwacht Gevoel van machteloosheid Gevoel van machteloosheid Ontwrichting dagelijks leven Ontwrichting dagelijks leven ‘Krenking’ wereld- en mensbeeld ‘Krenking’ wereld- en mensbeeld 4

5 5 Leeftijdsspecifieke reacties Opgelet: De leeftijdsspecifieke reacties zijn niet strikt aan de leeftijden gebonden. Het is afhankelijk van de ontwikkeling van het kind.

6 Baby’s Geen ik-besef waardoor zeer onderhevig aan sferen in zijn omgeving Geen ik-besef waardoor zeer onderhevig aan sferen in zijn omgeving Basisbehoeften: eten, drinken, genegenheid,… Basisbehoeften: eten, drinken, genegenheid,… Nieuwe hechting is mogelijk – betrouwbaar persoon Nieuwe hechting is mogelijk – betrouwbaar persoon 6 Leeftijdsspecifieke reacties

7 7 Peuters Sfeergevoelig Sfeergevoelig Afgaan op reactie ouders Afgaan op reactie ouders Acties gericht op het zoeken naar een beschermende figuur Acties gericht op het zoeken naar een beschermende figuur Doodsconcept bestaat niet. Doodsconcept bestaat niet.  Notie van betekenis ‘scheiding’  Ontregeling – verlies interesse in omgeving  Slingerbeweging tussen wegkruipen in verdriet & zoeken naar plezier  Besef ‘dood zijn’ is anders dan slapen, op reis zijn.  Belang van het afscheid nemen van de overledene & van het geven van eerlijke en concrete info.

8 8 Kleuters Gevaarlijk situaties; primaire steunfiguren om angst te reduceren Gevaarlijk situaties; primaire steunfiguren om angst te reduceren Eigen oordeel bij inschatting gevaar wordt belangrijker Eigen oordeel bij inschatting gevaar wordt belangrijker Meer controle over lichaam en impulsen, wereld proberen te begrijpen Meer controle over lichaam en impulsen, wereld proberen te begrijpen

9 Na schokkende gebeurtenis: scheidingsangst & extreem bang van vreemden Na schokkende gebeurtenis: scheidingsangst & extreem bang van vreemden 1 aspect herinneren; te merken in spel & tekeningen 1 aspect herinneren; te merken in spel & tekeningen Verwerking via spel – herhaling is belangrijk, evt zonder ontwikkeling in het ‘verhaal’ Verwerking via spel – herhaling is belangrijk, evt zonder ontwikkeling in het ‘verhaal’ Regressief gedrag, moeilijk inslapen, nachtmerries, algemene rusteloosheid, … Regressief gedrag, moeilijk inslapen, nachtmerries, algemene rusteloosheid, … 9

10 10 Kleuters - doodsconcept: Dood = tijdelijk & omkeerbaar, cfr sprookjes Dood = tijdelijk & omkeerbaar, cfr sprookjes ‘Voor altijd’ & ‘nooit meer’ ‘Voor altijd’ & ‘nooit meer’ Opletten voor verbanden tussen bijvoorbeeld Opletten voor verbanden tussen bijvoorbeeld ziek zijn/op reis gaan en doodgaan,… ziek zijn/op reis gaan en doodgaan,… Belang van openheid & eerlijkheid Belang van openheid & eerlijkheid Dood = scheiding. Kunnen blijven zoeken naar de overledene en kunnen ontroostbaar zijn Dood = scheiding. Kunnen blijven zoeken naar de overledene en kunnen ontroostbaar zijn

11 Verdriet/angst na overlijden = scheidingsangst Verdriet/angst na overlijden = scheidingsangst Via spel de gebeurtenis/het verlies een plekje geven Via spel de gebeurtenis/het verlies een plekje geven Verblijf in vertrouwde omgeving & volgen vast Verblijf in vertrouwde omgeving & volgen vast ritme is belangrijk ritme is belangrijk Behoefte aan veiligheid, geborgenheid, warmte Behoefte aan veiligheid, geborgenheid, warmte Antwoorden op vragen Antwoorden op vragen 11

12 12 Lagere schoolkinderen Voor verzorging sterk afhankelijk van omgeving Voor verzorging sterk afhankelijk van omgeving Zelfstandiger & onafhankelijker Zelfstandiger & onafhankelijker Leven buiten de school Leven buiten de school Meer cognitieve, emotionele en gedragsmatige mogelijkheden om te reageren kwetsbaar o.w.v. begrip & tekort aan vaardigheden om ermee om te gaan & kaders om zaken ruimer te plaatsen en te relativeren Meer cognitieve, emotionele en gedragsmatige mogelijkheden om te reageren kwetsbaar o.w.v. begrip & tekort aan vaardigheden om ermee om te gaan & kaders om zaken ruimer te plaatsen en te relativeren Levendige fantasie – belang van eerlijke, concrete en volledige informatie want fantasie is vaak erger dan werkelijkheid Levendige fantasie – belang van eerlijke, concrete en volledige informatie want fantasie is vaak erger dan werkelijkheid

13 13 Lagere schoolkinderen Magisch denken – verklaringen zoeken Magisch denken – verklaringen zoeken Soms: oorzaak bij zichzelf zoeken waardoor mogelijk: schuldgevoelens (vb. ook bij echtscheiding) Soms: oorzaak bij zichzelf zoeken waardoor mogelijk: schuldgevoelens (vb. ook bij echtscheiding) Naspelen – betrekken vriendjes Naspelen – betrekken vriendjes Mogelijk: gedragsproblemen, verminderde schoolprestaties, concentratie, slecht slapen, ander eetpatroon, psycho-somatische klachten Mogelijk: gedragsproblemen, verminderde schoolprestaties, concentratie, slecht slapen, ander eetpatroon, psycho-somatische klachten

14 14 Lagere schoolkinderen - doodsconcept Dood is onomkeerbaar Dood is onomkeerbaar Kan hen ook treffen - angst Kan hen ook treffen - angst Praten Praten Leren van volwassenen hoe met gevoelens om te gaan Leren van volwassenen hoe met gevoelens om te gaan Vragen kunnen volwassenen afschrikken Vragen kunnen volwassenen afschrikken Niet altijd een antwoord Niet altijd een antwoord Afscheid nemen Afscheid nemen

15 15 Hoe anders reageren kinderen op een schokkende gebeurtenis? Wet van duale gevoelens – kwaliteit om pijn niet in volle intensiteit toe te laten. Is alsof de ernst niet doordringt. Beschermingsmechanisme. Wet van duale gevoelens – kwaliteit om pijn niet in volle intensiteit toe te laten. Is alsof de ernst niet doordringt. Beschermingsmechanisme. Uitstel van verwerking – veiligheid en ruimte in gezin Uitstel van verwerking – veiligheid en ruimte in gezin Hevige gevoelens – uitingsmogelijkheden vs grenzen stellen Hevige gevoelens – uitingsmogelijkheden vs grenzen stellen Fantasie – positief en negatief – info is ! Fantasie – positief en negatief – info is !

16 16 Regressie – bedplassen, duimzuigen, … verdwijnt vaak vanzelf Regressie – bedplassen, duimzuigen, … verdwijnt vaak vanzelf Kinderen beschermen anderen – gevoelens,… niet delen - uitstel van verwerking is mogelijk Kinderen beschermen anderen – gevoelens,… niet delen - uitstel van verwerking is mogelijk Kinderen willen graag voor anderen zorgen – opnemen van taken – ouders mogen niet ‘leunen’ op hun kinderen. Kinderen willen graag voor anderen zorgen – opnemen van taken – ouders mogen niet ‘leunen’ op hun kinderen. Kinderen willen niet bijzonder zijn – consulteer het kind Kinderen willen niet bijzonder zijn – consulteer het kind

17 Kinderen willen graag iets doen – concrete uiting van gevoelens en gedachten - belang van rituelen. Kinderen willen graag iets doen – concrete uiting van gevoelens en gedachten - belang van rituelen. 100 x x 100 A-specifieke klachten: psycho-somatische klachten en concentratiemoeilijkheden A-specifieke klachten: psycho-somatische klachten en concentratiemoeilijkheden Uitleven via actie en spel – samen of alleen Uitleven via actie en spel – samen of alleen Schuldgevoelens – rechtmatige en onrechtmatige (magisch denken) Schuldgevoelens – rechtmatige en onrechtmatige (magisch denken) Schuldig voelen vs schuld hebben aan … 17

18 18 Verwerkingsproces Opgelet: is geen lineair proces. Proces met ups en downs. Schokfase (moment zelf): denken-voelen-doen Schokfase (moment zelf): denken-voelen-doen soms ‘tunnel’effect - details Naschokfase (van enkele uren tot dagen) – geen voorbode voor verdere verwerking Naschokfase (van enkele uren tot dagen) – geen voorbode voor verdere verwerking Eigenlijke verwerking: afwisseling van vermijding & herbeleving (triggers, spel, nachtmerries,…) Eigenlijke verwerking: afwisseling van vermijding & herbeleving (triggers, spel, nachtmerries,…)

19 Opmerkingen De intensiteit van de gevoelens dient te verminderen. Enkel herbeleven of vermijden is niet ok. Opgepast met berichtgeving in de pers! 19

20 20 Verwerkingstaken Opgelet: is geen lineair proces. 1. Realiseren wat er is gebeurd Belang van juiste, volledige informatie en bij een overlijden: afscheid nemen Belang van juiste, volledige informatie en bij een overlijden: afscheid nemen

21 2. Voelen van de pijn/emoties Belang van het bespreekbaar stellen en leren uiten van gevoelens, herkenning en erkenning geven, … Voorwaarde: veilige omgeving en zelf durven tonen van je emoties als volwassene 21

22 22 3.Zich opnieuw aanpassen aan de omgeving Verder leven met het gemis en de herinneringen Herverdeling taken en functies ‘Herstel’ wereld- en mensbeeld Belangrijk: rituelen, positieve ervaringen en luisteren/praten

23 23 4.Verdergaan met je leven/het verlies een plaats geven. Angst om de overledene/andere ouder onrecht aan te doen en om andere dierbaren te verliezen. Pas in deze fase kan het kind investeren in nieuwe relaties en de toekomst (bv echtscheidingen – aanvaarden ‘stief’ouder. Besef dat ze de overledene niet zullen vergeten.

24 24 Verwerking: Beïnvloedende factoren Aard & duur van de schokkende gebeurtenis Aard & duur van de schokkende gebeurtenis Context waarin de ervaring plaatsvindt vb.thuis Context waarin de ervaring plaatsvindt vb.thuis Rechtstreeks/onrechtstreeks slachtofferschap Rechtstreeks/onrechtstreeks slachtofferschap Ouders al dan niet betrokken bij de schokkende gebeurtenis Ouders al dan niet betrokken bij de schokkende gebeurtenis

25 25 Ontwikkelingsniveau van het kind Ontwikkelingsniveau van het kind Persoonlijkheid van het kind vb. intro- vs extravert Persoonlijkheid van het kind vb. intro- vs extravert Persoonlijke geschiedenis en/of gezinsgeschiedenis Persoonlijke geschiedenis en/of gezinsgeschiedenis Opvang na de gebeurtenis + duur ervan Opvang na de gebeurtenis + duur ervan Aanwezigheid beschermende factoren Aanwezigheid beschermende factoren Culturele & religieuze invloeden Culturele & religieuze invloeden

26 26 Tips voor jezelf als volwassene Als volwassene heb je ook je eigen gevoelens en die mag je benoemen. Als volwassene heb je ook je eigen gevoelens en die mag je benoemen. Neem voor jezelf voldoende tijd en ruimte en vertel je verhaal tegen een vertrouwenspersoon. Neem voor jezelf voldoende tijd en ruimte en vertel je verhaal tegen een vertrouwenspersoon. Aanvaard dat je als volwassene de emoties van een kind niet kan wegnemen. Je kan het kind wel helpen ermee om te gaan. Aanvaard dat je als volwassene de emoties van een kind niet kan wegnemen. Je kan het kind wel helpen ermee om te gaan.

27 27 Tips in de ondersteuning van kinderen Erken het kind als na(ast)bestaande/’getroffene’ Erken het kind als na(ast)bestaande/’getroffene’ Geef kinderen altijd juiste, concrete en duidelijke informatie. Kinderen weten vaak meer dan je denkt! Geef kinderen altijd juiste, concrete en duidelijke informatie. Kinderen weten vaak meer dan je denkt! Pas de informatie aan het begrippenkader en de leeftijd van het kind aan. Pas de informatie aan het begrippenkader en de leeftijd van het kind aan. Nodig het kind uit te vertellen zijn verhaal te doen. Nodig het kind uit te vertellen zijn verhaal te doen. Laat het kind weten dat je er voor hem bent. Laat het kind weten dat je er voor hem bent.

28 28 Aanvaard dat een kind hevige reacties kan hebben. Zoek samen met het kind naar manieren om met hevige gevoelens om te gaan. Aanvaard dat een kind hevige reacties kan hebben. Zoek samen met het kind naar manieren om met hevige gevoelens om te gaan. Tracht de structuur zo snel als mogelijk te herstellen. Tracht de structuur zo snel als mogelijk te herstellen. Zorg dat kinderen altijd bij een volwassene terechtkunnen. Zorg dat kinderen altijd bij een volwassene terechtkunnen. Vraag aan kinderen wat ze nodig hebben. Vraag aan kinderen wat ze nodig hebben. Let op de verbale en non-verbale signalen van kinderen Let op de verbale en non-verbale signalen van kinderen

29 29 Zorg dat een kind kind kan en mag blijven. Zorg dat een kind kind kan en mag blijven. Bereid het kind voor op mogelijke reacties van de omgeving. Bereid het kind voor op mogelijke reacties van de omgeving. Hecht belang aan rituelen. Ze zijn belangrijk bij de verwerking van kinderen. Hecht belang aan rituelen. Ze zijn belangrijk bij de verwerking van kinderen. Durf de overledenen bij naam te noemen. Durf de overledenen bij naam te noemen. Respecteer de visie die kinderen hebben van de dood, afscheid nemen, … Respecteer de visie die kinderen hebben van de dood, afscheid nemen, …

30 30 Heel veel grote mensen zeggen dat het voor kinderen nog niet zo veel uitmaakt. Dat is helemaal niet waar, want kinderen die voelen net zo goed pijn! (Carlos, 11 jaar)


Download ppt "1 Kinderen ondersteunen na een schokkende gebeurtenis Cathia Coekaerts 0479/49.16.83."

Verwante presentaties


Ads door Google