De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Het Schoolvak Nederlands 1 15 november 2003 Literaire ontwikkeling Theo Witte UCLO

Verwante presentaties


Presentatie over: "Het Schoolvak Nederlands 1 15 november 2003 Literaire ontwikkeling Theo Witte UCLO"— Transcript van de presentatie:

1 Het Schoolvak Nederlands 1 15 november 2003 Literaire ontwikkeling Theo Witte UCLO

2 Het Schoolvak Nederlands 2 15 november 2003 Inhoud onderzoek naar literaire ontwikkeling complicerende factoren van boeken en (verwerkings)opdrachten literaire ontwikkelingsstadia in het studiehuis en de derde graad ontwikkelingsprincipes

3 Het Schoolvak Nederlands 3 15 november 2003 Recht doen aan verschillen Differentiatie …. leerlingen competentieniveaus boeken verwerkingspdrachten lessen docenten programma’s

4 Het Schoolvak Nederlands 4 15 november 2003 literaire compe- tentie MOTIVATIE / BEKWAAMHEID + willen + kunnen - willen + kunnen + willen - kunnen - willen - kunnen literaire ontwik- keling niveau 1 niveau 2 niveau 3 niveau 4 niveau 5 niveau 6 Welke boeken? Welke opdrachten? ?. Wat zijn significante verschillen tussen de niveaus? Hoeveel fasen kunnen er worden onderscheiden? h4 – en v6 + Welke gedrags- verschillen? Onderzoeksvragen Hoe de ontwikkeling stimuleren?

5 Het Schoolvak Nederlands 5 15 november 2003 literatuuronderwijs ontrafelen Afhankelijk van de legenda kan kortom alles een kaart zijn: handpalmen, oogirissen, moedervlekken en de vertakkingen in de plooien van een opengewoeld bed. K. Michel (Waterstudies)

6 Het Schoolvak Nederlands 6 15 november 2003 medeonderzoekers: Ilse Bolscher – Nijmegen Joop Dirksen - Eindhoven Josje Hamel - Groningen Godfried Hüttenberger - Utrecht Monique Metzemaekers - Warffum Tom Oud - Veendam

7 Het Schoolvak Nederlands 7 15 november 2003 literaire ontwikkeling van leerlingen evalueren en stimuleren selectie van vijf h4- of v4-leerlingen (oplopend van zwakke naar sterke startcompetentie) dertig leerlingen (3 x 5 havo, 3 x 5 vwo) havo , vwo

8 STARTCOMPETENTIE 8 Inleiding Erwin Af en toe koop ik een tijdschrift want gewoon boeken lezen in mijn vrije tijd vindt ik niet veel aan en dat zal nog wel een tijdje zo blijven. Ik heb niet echt een voorkeur voor bepaalde soorten boeken, als het maar een beetje snel leest, dan vind ik het wel best omdat ik toch geen lezer ben.

9 Het Schoolvak Nederlands 9 15 november 2003 Derk ‘Oorlogswinter’ van Jan Terlouw vind ik een van de mooiste en beste boeken die ik heb gelezen, omdat Jan Terlouw de spanning zo goed beschrijft, je staat geen moment stil. Dit boek heeft daardoor vele verrassende wendingen en een verrassend eind. Het meest houd ik van oorlogsboeken, waarbij je meestal in de hoofdpersoon kruipt en achter hun gedachten komt. Voorwaarde is dan ook dat het meestal vaart inzit en heel spannend is.

10 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Alex De boeken die het meeste indruk op mij maakten zijn: ‘It’ van Stephen King, ‘De Celestijnse Belofte’ van James Redfield, ‘Duin’ van Frank Herbert en ‘Insomnia’ van Stephen King. Ik vind het absoluut niet leuk dat we boeken moeten lezen voor Nederlands, want dat betekent dat het van een Nederlandse schrijver moet zijn, en geen een schrijft goede boeken (vind ik).

11 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Cécile Vorig jaar heb ik alle boeken van Grunberg gelezen. Zijn schrijfstijl vind ik erg goed. Op sommige punten doet hij mij denken aan de manier waarop ik zelf schrijf en denk. Giphart las ik op aanraden van mijn vriendinnen, maar dat vind ik stom gekwul. In de afgelopen zomer wilde ik meer en andere boeken lezen. Ik kreeg een stapel ‘aanraders voor beginners’ van mijn ouders en broer, en ik heb boeken gelezen van o.a. Françoise Sagan en Willem Frederik Hermans. Ik ben toen ook nog begonnen in ‘Wat is literatuur?’ van J.P Satre. Grunberg, Hermans en Mulisch zijn op dit moment favoriet.

12 Het Schoolvak Nederlands november 2003 De legenda voor literaire ontwikkeling (voorlopig) zes ijkpunten, niveaus zie p.1 van zeer beperkte tot zeer uitgebreide literare competentie

13 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Cécile Vorig jaar heb ik alle boeken van Grunberg gelezen. Zijn schrijfstijl vind ik erg goed. Op sommige punten doet hij mij denken aan de manier waarop ik zelf schrijf en denk. Giphart las ik op aanraden van mijn vriendinnen, maar dat vind ik stom gekwul. In de afgelopen zomer wilde ik meer en andere boeken lezen. Ik kreeg een stapel ‘aanraders voor beginners’ van mijn ouders en broer, en ik heb boeken gelezen van o.a. Françoise Sagan en Willem Frederik Hermans. Ik ben toen ook nog begonnen in ‘Wat is literatuur?’ van J.P Satre. Grunberg, Hermans en Mulisch zijn op dit moment favoriet.

14 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Alex De boeken die het meeste indruk op mij maakten zijn: ‘It’ van Stephen King, ‘De Celestijnse Belofte’ van James Redfield, ‘Duin’ van Frank Herbert en ‘Insomnia’ van Stephen King. Ik vind het absoluut niet leuk dat we boeken moeten lezen voor Nederlands, want dat betekent dat het van een Nederlandse schrijver moet zijn, en geen een schrijft goede boeken (vind ik).

15 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Derk ‘Oorlogswinter’ van Jan Terlouw vind ik een van de mooiste en beste boeken die ik heb gelezen, omdat Jan Terlouw de spanning zo goed beschrijft, je staat geen moment stil. Dit boek heeft daardoor vele verrassende wendingen en een verrassend eind. Het meest houd ik van oorlogsboeken, waarbij je meestal in de hoofdpersoon kruipt en achter hun gedachten komt. Voorwaarde is dan ook dat het meestal vaart inzit en heel spannend is.

16 STARTCOMPETENTIE 16 Inleiding Erwin Af en toe koop ik een tijdschrift want gewoon boeken lezen in mijn vrije tijd vindt ik niet veel aan en dat zal nog wel een tijdje zo blijven. Ik heb niet echt een voorkeur voor bepaalde soorten boeken, als het maar een beetje snel leest, dan vind ik het wel best omdat ik toch geen lezer ben.

17 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Haalbaarheid N1N2N3N4N5N6 Keuls, Het verrotte leven van Floortje Bloem2,82,7 1,81,511 Oberski, Kinderjaren3,53 2,31,51,3 Ruyslinck, Wierrook en tranen 3,7 2,8 2,31,51,3 Krabbé, Het gouden ei 4,5 3,52,8 2,21,3 ’t Hart, De kroontgetuige 4,54 3 2,21,71,3 Vandeloo, De vijand 4,54 3,32,5 1,71,5 Grunberg, Blauwe maandagen 4,84,33,8 3 21,5 Hermans, De donkere kamer van Damokles 54,84,2 3,2 2,32 Claus, De Metsiers 54,84,3 3,52,5 2,2 anoniem, Mariken van Nieumeghen ,5 Mulisch, De ontdekking van de hemel 554,74 32,7 Multatuli, Max Havelaar 554,74,5 3,22,5 2,5 ≤ optimum ≤ 3,5

18 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Literaire leesschaal: complicerende factoren voor de lezer Wat heeft de lezer nodig om een literaire tekst met begrip te kunnen lezen? 1.tijd 2.vertrouwdheid met literatuur –literair taalgebruik, –literaire procédés –literaire personages 3.algemene kennis en levenservaring 4.culturele en literaire kennis

19 Het Schoolvak Nederlands november 2003 literaire competent ie type leergedrag + willen + kunnen - willen + kunnen + willen - kunnen - willen - kunnen literaire ontwik- keling niveau 1 niveau 2 niveau 3 niveau 4 niveau 5 niveau 6 Welke boeken? Welke opdrachten? ?. Wat zijn significante verschillen tussen de niveaus? Hoeveel fasen kunnen er worden onderscheiden? h4 – en v6 + Welke gedrags- verschillen? Waar zijn we gebleven? Hoe de ontwikkeling stimuleren?

20 Het Schoolvak Nederlands november 2003 ontwikkeling VAN beperkt repertoire eenvoudige verwerking onzelfstandig leren NAAR uitgebreid repertoire complexe verwerking zelfstandig leren

21 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Ontwikkelingsstadia voor de literair-esthetische verwerking zie p.5 criteria = dominante waardeoordelen van leerlingen opvatting = literatuuropvatting duidt op = kenmerken van verwerking

22 Het Schoolvak Nederlands november 2003 ontwikkelingsstadia (in ontwikkeling) 0 – schools nihil / pragmatisch schools (omdat het moet) 1 – belevend 2 – toetsend 3 – identificerend 4 – analyserend 5 – letterkundig verdiepend 6 – academisch beschouwend

23 Het Schoolvak Nederlands november 2003 ‘In der Beschränkung zeigt sich der Meister’

24 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Welke boeken?w Hoe begeleiden? literaire competent ie type leergedrag + willen + kunnen - willen + kunnen + willen - kunnen - willen - kunnen literaire ontwikk eling niveau 1 niveau 2 niveau 3 niveau 4 niveau 5 niveau 6 Welke boeken? ?. Welke opdrachten? ?. Wat zijn significante verschillen tussen de niveaus? Hoeveel fasen kunnen worden onderscheiden? h4 – en v6 + Welke gedrags- verschillen? Waar zijn we gebleven? Hoe de ontwikkeling stimuleren?

25 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Verwerkingsopdrachten zie werkblad p.2 literaire competentie: met en over literaire boeken kunnen communiceren 17 zeer beknopt geformuleerde activiteiten (verwerkingsopdrachten) gewijzigde opdracht: welke activiteiten zijn stimulerend voor de ontwikkeling bij het aan u toegewezen niveau (boeken)?

26 Het Schoolvak Nederlands november 2003 literaire activiteitenschaal (p.6) onvolledig ! ‘labels’ van de rijen (zie ook p.2): taal inhoud personages persoonlijke leeservaring met anderen toegevoegd: presentatievormen

27 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Hoe verloopt de literaire ontwikkeling? Ontwikkelingsprincipes (p.7) elke stadium heeft een belangrijke functie in de ontwikkeling eerder verworven competenties (stadia) blijven meedoen (repertoire!) ongeveer één stadium per (school)jaar goed gedoseerde activiteiten in de ‘zone van nabije ontwikkeling’ stimuleren de literaire ontwikkeling

28 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Welke boeken?w Welke opdrachten ?. Hoe begeleiden? literaire competent ie type leergedrag + willen + kunnen - willen + kunnen + willen - kunnen - willen - kunnen literaire ontwikk eling niveau 1 niveau 2 niveau 3 niveau 4 niveau 5 niveau 6 Welke boeken? ?. Welke opdrachten? ?. Wat zijn significante verschillen tussen de niveaus? Hoeveel fasen kunnen worden onderscheiden? h4 – en v6 + Welke gedrags- verschillen? samenvattend … Hoe de ontwikkeling stimuleren?

29 Het Schoolvak Nederlands november 2003 Het differentiatiemodel is een kaart … maar niet het gebied! wordt vervolgd (HSN 2004)

30 Het Schoolvak Nederlands november 2003 contact

31 Het Schoolvak Nederlands november 2003 ontwikkeling - literair VAN egocentrisch (gesloten) subjectief beleven ongereflecteerde ervaringen (‘kreten’) concreet eenduidig docentgestuurd NAAR empathisch (open) objectief beschouwen ‘sophisticated’ ervaringen abstract ambigu leerlinggestuurd

32 Het Schoolvak Nederlands november 2003 leesinspanning & leesplezier Hoe minder mentale inspanning men nodig heeft om tot een basisbegrip van de tekst te komen, des te meer verwerkingscapaciteit er over blijft om de tekst te verrijken. Er bestaat een wisselwerking tussen tekstbegrip en tekstverrijking, tussen leesinspanning en leesplezier. (activeringstheorie Daniel Berlyne, 1974; trance-theorie, Nell 1988)

33 Het Schoolvak Nederlands november 2003 mentale inspanning gevoelens van welbehagen geringe complexiteit (of een arme leeservaring) tekstbegrip stressverveling

34 Het Schoolvak Nederlands november 2003 mentale inspanning gevoelens van welbehagen enigszins moeizame leeservaring tekstbegrip stressverveling tekstverrijking zone van nabije ontwikkeling

35 Het Schoolvak Nederlands november 2003 mentale inspanning gevoelens van welbehagen grote complexiteit (of een ‘gespannen’ leeservaring) tekstbegrip stressverveling

36 Het Schoolvak Nederlands november 2003 mentale inspanning gevoelens van welbehagen rijke leeservaring (trance, flow) tekstbegrip stressverveling tekstverrijking zone van nabije ontwikkeling


Download ppt "Het Schoolvak Nederlands 1 15 november 2003 Literaire ontwikkeling Theo Witte UCLO"

Verwante presentaties


Ads door Google