De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 25 – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 25:

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 25 – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 25:"— Transcript van de presentatie:

1 1 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 25: Globalisering: Internationale Handel Economie, een Inleiding

2 2 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel  Globalisering l Toename van internationale stromen  Van goederen en diensten  Van diverse vormen van kapitaal  Van arbeidskrachten l Dalende kosten van transport en communicatie

3 3 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

4 4 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

5 5 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1. Enkele gegevens over internationale handel  Globaliseringgolf van tweede helft negentiende eeuw l Twee technologische innovaties:  Stoomtrein  Suezkanaal  Globaliseringgolf na Tweede Wereldoorlog l Verdere technologische veranderingen:  Roll-on Roll-off schepen  Gestandaardiseerde containers

6 6 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

7 7 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1. Enkele gegevens over internationale handel  Beschouw Figuur l Recente evolutie van wereldhandel  Belang internationale handel in wereldeconomie sinds 1996 duidelijk gestegen  Internationale handel neemt sneller toe dan output  Omgekeerd: in crisissen valt internationale handel sterker terug dan totale productie Eerste olieschok (1973) Crisis (2001) Grote Recessie (2009)

8 8 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

9 9 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1. Enkele gegevens over internationale handel  Beschouw Tabel l Hoge-inkomenslanden  Belangrijkste exporteurs en importeurs  Echter: belang in wereldhandel is gedaald l Ontwikkelingslanden  Belang in wereldhandel gestegen

10 10 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

11 11 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1. Enkele gegevens over internationale handel  Beschouw Tabel l Europese Unie blijkt grootste handelsblok ter wereld l Aandeel van China in wereldhandel is pijlsnel gestegen sinds begin van economische liberalisatie (1978) in China

12 12 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

13 13 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2. Comparatieve kostenvoordelen  Internationale specialisatie en arbeidsverdeling l Elk land legt zich toe op productieprocessen die dat land best liggen l Verruimt consumptiemogelijkheden, zelfs voor iemand die minder efficiënt is in eender welke activiteit l Comparatieve kostenvoordelen  Niet noodzakelijk absolute kostenvoordelen

14 14 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2. Comparatieve kostenvoordelen  Cijfervoorbeeld: l Twee landen: Europa en Amerika l Twee goederen: graan en kledij l Arbeid als enige productiefactor l Constante schaalopbrengsten l Afwezigheid van transportkosten

15 15 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2. Comparatieve kostenvoordelen  Tabel 25.3.: l Amerika: absoluut kostenvoordeel in productie van zowel graan als kleding

16 16 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2. Comparatieve kostenvoordelen  Veronderstel eerst situatie zonder handel l Voorbeeld prohibitieve invoerrechten in Amerika l Amerikaanse consumptie = Amerikaanse output l Dergelijke situatie noemt men autarkie l Hetzelfde geldt voor Europa l Productievoorwaarden bepalen bijgevolg ruilverhouding l Verhouding tussen hoeveelheid arbeid nodig voor één eenheid graan en hoeveelheid arbeid nodig voor één eenheid kledij =

17 17 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2. Comparatieve kostenvoordelen  Veronderstel eerst situatie zonder handel l Relatieve prijs van graan ten opzichte van kledij is 1/2, of kleding is dubbel zo duur als graan (in Amerika)

18 18 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2. Comparatieve kostenvoordelen  Veronderstel eerst situatie zonder handel l Zelfde berekening voor Europa  Verschillende prijsverhouding in Amerika en Europa l Graan blijkt comparatief (relatief, uitgedrukt in kledij) goedkoper in Amerika dan in Europa  Amerika: comparatief kostenvoordeel in graan l Kleding blijkt comparatief (relatief, uitgedrukt in graan) goedkoper in Europa dan in Amerika  Europa: comparatief kostenvoordeel in kledij

19 19 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2. Comparatieve kostenvoordelen  Veronderstel vervolgens situatie met handel l Voorbeeld prohibitieve invoerrechten opgeheven l Verschillende relatieve productiekosten  Ruilvoordelen  internationale handel, specialisatie  Elk land specialiseert zich in productie van dat goed waarvoor het over een comparatief kostenvoordeel beschikt  Dat goed wordt vervolgens ook uitgevoerd  Amerika kan 1,25 eenheden kledij kopen voor 1 eenheid graan in Europa  In Amerika kosten 1,25 eenheden kledij 2,5 eenheden graan

20 20 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

21 21 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3. Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen  Verklaring voor internationale handel: l Relatieve kostenverschillen, verschillen in comparatieve kosten  Verklaringen voor relatieve kostenverschillen: l Verschillen in technologie (David Ricardo) l Verschillen in relatieve beschikbaarheid van bepaalde productiefactoren  Aantal arbeidskrachten, hoeveelheid land, kwaliteit van productiefactoren  Hoge- versus lage-inkomenslanden l Toenemende schaalopbrengsten

22 22 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3. Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen  Toenemende schaalopbrengsten l Concurrentie tussen vele landen die gelijkaardige, maar gediversifieerde producten produceren l Krugman: in economie waar alle variëteiten van product geproduceerd worden aan toenemende schaalvoordelen zal elk land zich specialiseren in bepaalde variëteit  andere variëteiten invoeren  internationale handel l Verklaart aanzienlijke handel tussen (hoge-inkomens-) landen met gelijkaardige productiefactoren

23 23 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

24 24 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Internationale handel breidt deconsumptiemogelijkheden uit  Voordeel 1: Uitbreiding consumptiemogelijkheden l Wereldproductie stijgt l Autarkie  Consumptiemogelijkheden = Productiemogelijkheden l Handel met comparatieve kostenvoordelen  Consumptiemogelijkheden > Productiemogelijkheden l Beschouw Figuur 25.2.:  Helling productiemogelijkhedencurve = relatieve prijs graan/kledij  verschillend voor Europa en Amerika  Helling consumptiemogelijkhedencurve = ruilverhou- ding  Europa minder productief voor graan en kledij

25 25 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

26 26 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Internationale handel breidt de consumptiemogelijkheden uit  Voordeel 1: Uitbreiding consumptiemogelijkheden l Opdat beide ruilende partijen voordeel zouden hebben bij internationale handel: l Verdeling van voordelen van internationale handel  Hangt af van prijsverhouding die tot stand komt  Hoe dichter die ligt bij binnenlandse prijsratio van land, hoe kleiner voordelen ten opzichte van autarkie

27 27 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Internationale handel breidt de consumptiemogelijkheden uit  Voordeel 2: Ruimer productenassortiment  Voordeel 3: Toename van concurrentie l Efficiëntie en innovatie l  Splendid isolation  Voordeel 4: Nieuwe technologieën en knowhow

28 28 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Internationale handel breidt de consumptiemogelijkheden uit  Tegenover deze voordelen staan overgangskosten l Kosten bij overgang van autarkie naar internationale handel met specialisatie l Verhoogde concurrentie:  Bepaalde agenten en groepen moeten inboeten aan inkomen, … l Specialisatie:  Werknemers moeten herscholen, soms moeizaam  Conclusie: participatie aan internationale handel lijkt ondanks alles beste strategie op lange termijn

29 29 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

30 30 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5. Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt  Protectie l Douanerechten: belastingen geheven op handelsverkeer over grenzen  Percentage van ingevoerde waarde  Forfaitair bedrag per ingevoerde eenheid l Invoerquota’s: kwantitatieve beperkingen l Niet-tarifaire handelsbelemmeringen: maatregelen die invoer bemoeilijken (hoewel niet steeds uitdrukkelijk protectionistisch)  Wettelijke en reglementaire voorschriften

31 31 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5. Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt  Protectie l Invoervergunningen: invoerder mag slechts invoeren na voorafgaandelijke toelating van overheid

32 32 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5. Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt  Argumenten voor protectie: l Specifieke objectieven  Bescherming van specifieke goederen  Diversificatie van productie  Nationale onafhankelijkheid en strategische zelfvoor- ziening l Minder aanvaardbare argumenten  Bescherming tegen concurrentie van landen met lage lonen  Bescherming van werkgelegenheid l Objectieven gericht op verhoging van welvaart  Bescherming van jonge nijverheden  Handelspolitiek op strategische markten  Beïnvloeding van ruilvoet

33 33 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 1. Bescherming van specifieke groepen 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

34 34 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.1. Bescherming van specifieke groepen  Douanerechten en contingenten verhogen prijs van producten en genereren zo verborgen transfer  Werkgevers en werknemers kunnen nu immers hun inkomen verhogen  Kost wordt gespreid over samenleving en lijkt zo beperkt

35 35 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 2. Diversificatie van de productie 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

36 36 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.2. Diversificatie van de productie  Doorgedreven specialisatie in export van één of beperkt aantal producten l Korte termijn  Grote afhankelijkheid van schommelingen in prijs en vraag naar deze producten op wereldmarkt  Risicovol l Lange termijn  Kans op problemen wanneer afzetperspectieven voor deze producten verslechteren

37 37 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.2. Diversificatie van de productie  Importsubstitutie: binnenlandse productie komt weer in plaats van import (grotere diversificatie) l Handelsbelemmeringen l Alternatief: subsidies aan binnenlandse bedrijven?

38 38 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 3. Nationale onafhankelijkheid en strategische zelfvoorziening 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

39 39 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.3. Nationale onafhankelijkheid en strategische zelfvoorziening  Uitgangspunt: land mag voor vitale goederen en technologieën niet op eerste plaats afhankelijk zijn van invoer l Kwetsbaarheid beperken l Landbouw, wapenindustrie, energievoorziening  Dergelijke argumentatie vaak misbruikt

40 40 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 4.Bescherming tegen de concurrentie van landen met lage lonen 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

41 41 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.4. Bescherming tegen de concurrentie van landen met lage lonen  Twee versies: l “Rijke landen kunnen gewoonweg niet concurreren met landen met veel lagere lonen” l Sociale dumping: “Uitvoer van landen met gebrekkige arbeidswetgeving en onderontwikkeld stelsel sociale zekerheid bedreigen werknemers in landen met degelijke arbeidswetgeving”

42 42 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.4. Bescherming tegen de concurrentie van landen met lage lonen  Visie staat haaks op internationale handel en zijn vaak achterhaald l Rijke landen exporteren zelf ook naar lageloonlanden l Rijke landen scoren doorgaans veel beter op vlak van:  Infrastructuur  Beschikbare bedrijfsuitrusting  Kwaliteit van overheidsdiensten, Deze zijn ook determinerend voor kostenvoordelen l Sociale clausules ook via andere wegen afdwingbaar

43 43 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 5. Bescherming van de werkgelegenheid 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

44 44 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.5. Bescherming van de werkgelegenheid  Veelal in periodes met hoge werkloosheid  Probleem: l Als alle landen invoer beperken,  Neemt werkgelegenheid nergens toe  Neemt welvaart overal af

45 45 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.5. Bescherming van de werkgelegenheid  Veelal voor sectoren met moeilijkheden l Bepaalde sectoren groeien slechts traag of stagneren l Vrees voor ‘sociaal bloedbad’ l Geslaagde herstructurering vraagt tijd  Probleem: l Tewerkstelling rechtvaardigt nooit permanente protectie  Omschakeling van productieproces slechts succesvol indien voldoende concurrentiële druk aanwezig

46 46 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptiemogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6. Bescherming van jonge nijverheden 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

47 47 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.6. Bescherming van jonge nijverheden  Bescherming van ‘infant industries’ l Levenskansen waarborgen in beginfase l Jonge nijverheden groeien op (kostenbesparingen) l Aanvankelijke bescherming uiteindelijk niet meer nodig  Aanvankelijke bescherming mag weliswaar niet té sterk zijn in beginfase l Het is belangrijk dat nodige stimuli blijven bestaan, opdat kostenbesparingen effectief worden doorgevoerd

48 48 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 7. Handelspolitiek op strategische markten 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

49 49 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.7. Handelspolitiek op strategische markten  Strategische sectoren l Sectoren met monopolistische of oligopolistische tendenzen  mogelijke winsten l Toenemende schaalvoordelen ten gevolge van hoge vaste kosten l Mogelijk vruchtbare samenwerking tussen bedrijfs- wereld en overheid  Protectie l Subsidies, overheidsbestellingen, … l Groter deel van winst die op dergelijke markten te rapen is naar eigen land versluizen

50 50 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 8. Beïnvloeding van de ruilvoet 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

51 51 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5.8. Beïnvloeding van de ruilvoet  Voor landen die belangrijke fractie van werelduitvoer of wereldinvoer verzorgen l Afwijking van prijsnemerschap  Belangrijke importeur kan ruilvoet verbeteren door importbeperking in te stellen  Belangrijke exporteur kan ruilvoet verbeteren door uitvoer te beperken l Voorbeeld: OPEC

52 52 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie

53 53 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6. Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie  Na Tweede Wereldoorlog: l Open systemen van internationale handel  Algemene Overeenkomst over Handel en Tarieven (General Agreement on Tariffs and Trade, GATT)  World Trade Organization  Regionale economische integratie Nog stap verder Gemeenschappelijk handelsbeleid of zelfs economisch beleid

54 54 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie 1. Het naoorlogse internationale handelssysteem: GATT en WTO 2. De regionale economische integratie

55 55 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6.1. Het naoorlogse internationale handelssysteem: GATT en WTO  Ontstaan GATT l Grote Depressie van jaren dertig: protectionisme met rampzalige gevolgen l Bretton Woods: Internationaal Monetair Fonds (IMF), Wereldbank en Internationale Handelsorganisatie l Internationale Handelsorganisatie kwam echter nooit van de grond l Algemene Overeenkomst over Handel en Tarieven  Verlaging invoerrechten

56 56 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6.1. Het naoorlogse internationale handelssysteem: GATT en WTO  Doel GATT: l Multilaterale vrijhandel verwezenlijken  Via verlaging douanerechten, …  Belangrijk: multilateraal karakter l Beginsel van niet-discriminatie  Uitzonderingen: vrijhandelszones / douane-unies en preferenties voor ontwikkelingslanden (als groep) l Steunt op clausule van meest begunstigde natie

57 57 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6.1. Het naoorlogse internationale handelssysteem: GATT en WTO  Verdere evoluties: l Afbouw van handelsbelemmeringen gebeurde via aantal onderhandelingsrondes ……  Uruguay-ronde  Doha-ronde (2010) l GATT-secretariaat  Wereldhandelsorganisatie WTO l Ontstaan van Conferentie van de Verenigde Naties voor Handel en Ontwikkeling  UNCTAD: United Nations Conference on Trade and Development  Handelsproblemen van ontwikkelingslanden helpen oplossen

58 58 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Globalisering: Internationale Handel - Inhoudstafel 1.Enkele gegevens over internationale handel 2.Comparatieve kostenvoordelen 3.Verklaringen voor comparatieve kostenvoordelen 4.Internationale handel breidt de consumptie- mogelijkheden uit 5.Argumenten waarmee protectie verdedigd wordt 6.Naoorlogse internationale samenwerking en regionale economische integratie 1. Het naoorlogse internationale handelssysteem: GATT en WTO 2. De regionale economische integratie

59 59 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6.2. De regionale economische integratie  Vrijhandel l Op wereldvlak vooralsnog onhaalbaar l Op regionale basis wel al nagestreefd  Tussen landen met vergelijkbaar ontwikkelingsniveau  Vrijhandelszones en douane-unies  Uitzondering op niet-discriminatie principe

60 60 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6.2. De regionale economische integratie  Vrijhandelszone l Intern: alle handelsbelemmeringen afgeschaft l Extern: elke lidstaat behoudt eigen handelspolitiek  Voorbeelden: l North American Free Trade Agreement (NAFTA)  Tussen Canada en VS l Europese Unie

61 61 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6.2. De regionale economische integratie  Ontstaan Europese Unie l Verdrag van Parijs  Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) l Verdrag van Rome  Europese Economische Gemeenschap (EEG)  Later: Europese Gemeenschap (EG)  Oprichting douane-unie  Gemeenschappelijk stelsel verbruiksbelastingen  Streven naar gemeenschappelijke markt

62 62 ECONOMIE, EEN INLEIDING – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6.2. De regionale economische integratie  Ontstaan Europese Unie l Verdrag van Maastricht (1993)  Europese Gemeenschap  Europese Unie  Voorstel om economische en monetaire unie op te richten  Monetaire unie: vrij kapitaalverkeer, monetair beleid door centrale instelling en onveranderlijke vaste wisselkoersen


Download ppt "1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 25 – GLOBALISERING: INTERNATIONALE HANDEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 25:"

Verwante presentaties


Ads door Google