De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2010 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 23: Het AV-AA-model Economie,

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2010 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 23: Het AV-AA-model Economie,"— Transcript van de presentatie:

1 1 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 23: Het AV-AA-model Economie, een Inleiding

2 2 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model  Hoofdstuk 20: l Globale vraag naar goederen en diensten bij constante prijzen (en zonder geldmarkt)  Hoofdstuk 21: l Globale vraag naar goederen en diensten bij constante prijzen + Geldmarkt: IS-LM/TR-model (korte termijn) l Relatie aggregatieve vraag en prijzen: AV-curve (lange termijn)

3 3 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model  Hoofdstuk 22: l Aangezien prijzen en nominale lonen variabel zijn op lange termijn: AA zal AV niet automatisch volgen  LT-AA-curve l Middellange termijn: prijzen van goederen en diensten relatief flexibel en nominale lonen relatief rigide  Toename AV leidt dan tot toename AA en toename algemeen prijspeil  Hoofdstuk 23: l AV-AA-model l Wisselwerking tussen macro-economisch evenwicht op middellange en lange termijn l Inzicht in prijseffecten, inflatie, aanbodschokken, …

4 4 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

5 5 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve aanbodcurve 3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

6 6 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De aggregatieve vraagcurve  AV daalt als algemeen prijspeil stijgt, voorbeeld: l Bij geldaanbodbeleid: stijging van prijsniveau leidt tot toename transactievraag naar geld l Intrestvoet stijgt (vermogensvraag naar geld daalt), investeringen en aggregatieve vraag nemen af

7 7 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve aanbodcurve 3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

8 8 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.2. De aggregatieve aanbodcurve  Aggregatieve aanbodcurve op korte termijn l Outputprijzen en inputprijzen constant l KT-AA-curve verloopt horizontaal  Aggregatieve aanbodcurve op middellange termijn l Outputprijzen flexibel l Nominaal loon relatief rigide  Toename AV  Hogere outputprijs maar afname reëel loon waardoor aggregatief aanbod toeneemt  Aggregatieve aanbodcurve op lange termijn l Outputprijzen en inputprijzen variabel l LT-AA-curve verloopt verticaal

9 9 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve aanbodcurve 3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

10 10 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn  Macro-economisch evenwicht op middellange termijn: l Snijpunt van AV-curve en MT-AA-curve  Macro-economisch evenwicht op lange termijn: l Snijpunt van AV-curve en LT-AA-curve, l Waar feitelijk prijspeil = verwacht prijspeil (verankerd in centrale loonnorm)  Evenwicht? l Evenwicht op goederenmarkt (AV) l Evenwicht op geldmarkt (AV) l Evenwicht op arbeidsmarkt (AA)

11 11 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

12 12 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het evenwicht na een vraagschok  Figuur 23.2.: l Permanente schok van AV 0 naar AV 1  Toename in globale vraag naar goederen en diensten l Toename productie en prijs op middellange termijn l Op langere termijn verschuift ook MT-AA-curve naar boven  Want: Vakbonden passen verwachtingen aan en stellen hogere nominale looneisen om koopkracht te vrijwaren  Productiekosten stijgen en MT-AA-curve verschuift naar boven

13 13 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

14 14 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het evenwicht na een vraagschok  Mate waarin MT-AA-curve naar boven of links verschuift: afhankelijk van wijze waarop prijsver- wachtingen worden gevormd l Verwachtingen:  ‘Adaptief’ of ‘rationeel’ of combinatie  Op lange termijn slagen vakbonden erin reëel loon constant te houden l MT-AA-curve verschuift tot MT-AA waar reëel loon w 2 /P 2 = w 0 /P 0

15 15 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het evenwicht na een vraagschok  Wanneer is evenwicht op middellange termijn ook evenwicht op lange termijn? l Voor P e = P 2  Proces van hogere prijzen en hogere nominale lonen blijft voortgaan tot hogere prijspeil vraagoverschot heeft weggewerkt en punt wordt bereikt waar w 2 /P 2 = w 0 /P 0

16 16 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het evenwicht na een aanbodschok  Figuur 23.3.: l Permanente positieve aanbodschok (voorbeeld lagere productiekosten, exogeen) l Toename AA (overaanbod goederen en diensten) l Afname outputprijs en intrestvoet l Toename AV l Punt B is tevens langetermijnevenwicht  Verwacht prijspeil (loonnorm) = feitelijk prijspeil l Reële lonen zijn finaal wel gestegen

17 17 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

18 18 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie van Een toename in de olieprijs 3. Technologische vooruitgang 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

19 19 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.1. De recessie van 2009  Figuur 23.4.: l Groeiende vraag naar woningen tot 2006  Versterkt door goedkoop hypothecair krediet  Stijgende woningprijzen  Daarom nog meer hypothecair krediet aangeboden  ‘Zeepbel’ l Zomer 2007: financiële crisis (hypothecaire kredieten)  Reden: risico op wanbetaling door gezinnen met laag of variabel inkomen werd te laag ingeschat  Crisis: negatieve invloed op activiteit en prijzen in woningsector

20 20 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

21 21 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.1. De recessie van 2009  Figuur 23.5.: l Illustreert negatieve economische groei in laatste twee kwartalen 2008 en eerste twee kwartalen 2009 l Volgens IMF: ruim 70% van alle landen in 2009 in recessie  Figuur 23.6.: l Sterke daling in Amerikaanse aggregatieve vraag naar buitenlandse goederen en diensten belangrijk trans- missiekanaal voor wereldwijde crisis l Van september 2008 tot mei 2009: internationaal verhandeld volume zowat 20% verminderd

22 22 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

23 23 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

24 24 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.1. De recessie van 2009  Effecten van ineenstorting mondiale AV op Europese economie? l Negatief effect op Europese uitvoer l Negatief effect op AV naar Europese goederen en diensten (Figuur 23.7.)  Figuur 23.7.: l AV-curve verschuift naar links  Afname productie en prijspeil l Bij loononderhandelingen eisen ondernemingen neer- waartse aanpassing van verwacht prijspeil l Dit komt pas tot rust in punt (P 2, Q n )  Langetermijnevenwicht

25 25 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

26 26 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.1. De recessie van 2009  Conclusie Europa: l Afname aggregatieve vraag  Voornamelijk investeringen en netto-uitvoer l Afname productie op middellange termijn l Heropleving tweede kwartaal 2009  Heropleving uitvoer (China)  Expansief monetair beleid

27 27 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie van Een toename in de olieprijs 3. Technologische vooruitgang 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

28 28 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.2. Een toename in de olieprijs  Figuur 23.8.: l Toename olieprijs jaren 1970 l Opnieuw prijsstijging tussen 2000 en midden 2008  Vraag naar olie vanuit opkomende landen l Afname prijs ruwe aardolie in tweede helft 2008  Wereldwijde recessie  Appreciatie Amerikaanse dollar

29 29 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN FIGUUR – PRIJZEN VOOR RUWE AARDOLIE ( )

30 30 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.2. Een toename in de olieprijs  Figuur 23.9.: l Invloed van stijging olieprijs op macro-economisch evenwicht?  Verschuiving MT-AA-curve (en LT-AA-curve) naar links  Vraagoverschot  Stijging outputprijs en intrestvoet  Beweging langs AV-curve naar boven  Evenwicht (P 1,Q 1 ) is langetermijnevenwicht

31 31 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

32 32 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.2. Een toename in de olieprijs  Figuur : l 1973, na : stagflatie  Stagnering of zelfs teruggang economische activiteit en stijging algemeen prijspeil  Stagnerende economie en inflatie  Oorzaak: aanbodschok

33 33 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.2. Een toename in de olieprijs  Figuur : l Sinds 2000: sterke stijging olieprijs, leidde echter niet tot stagnatie Amerikaanse en Europese economie  Stijging olieprijs vooral te wijten aan sterke economische groei van Aziatische landen  Ook extra besteedbaar inkomen in V.S. en Europa  Verminderde afhankelijkheid van olie  Gedrag centrale banken: minder sterk anti-inflatoir beleid

34 34 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

35 35 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie van Een toename in de olieprijs 3. Technologische vooruitgang 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

36 36 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.3. Technologische vooruitgang  Figuur : linkerpaneel l Recessie kan ook groeipotentieel op LT beïnvloeden via drie voornaamste determinanten:  Effectieve beschikbare kapitaalvoorraad  Beschikbare arbeidskrachten  Totale factorproductiviteit  Figuur : rechterpaneel l TFP-groei draagt jaarlijks 0,5 tot 1 procentpunt bij aan groei in Belgisch potentieel BBP

37 37 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

38 38 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.3. Technologische vooruitgang  Figuur : l Productiviteitsstijging van inputfactoren  Verschuiving MT-AA-curve (en LT-AA-curve) naar rechts  Aanbodoverschot  Beweging langs AV-curve naar beneden  Evenwicht (P 1,Q 1 ) is langetermijnevenwicht  Reëel loon is toegenomen  Let wel: stijging van productiviteit kan ook AV doen toenemen Tijdelijk (extra) gevolg van effect op AV: van Q n 1 naar Q 2 Lange termijnevenwicht blijft Q n 1 maar P stijgt (P 1  P 3 )

39 39 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

40 40 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

41 41 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid  Hoofdstuk 21: l Vraagbeleid van overheid op korte termijn  Vanaf hier: l Vraagbeleid op middellange en lange termijn l Aanbodbeleid

42 42 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 1. Het aggregatieve vraagbeleid 2. Het aggregatieve aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

43 43 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. Het aggregatieve vraagbeleid  Budgettair-fiscaal beleid l Overheidsuitgaven en belastingen  Monetair beleid l Geldhoeveelheid of autonome intrestvoet aanpassen  Op korte termijn leidt dergelijk beleid tot: l Verschuiving AV-curve l Wijziging in output (voor gegeven nominale output- en inputprijzen)

44 44 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. Het aggregatieve vraagbeleid  Waarom niet voortdurend fiscaal of monetair beleid? l Wijziging prijspeil op middellange termijn  Signaalfunctie geldprijzen in gevaar  Geld als ruil- of beleggingsmiddel in gevaar  Beschouw Figuur : l Overheden en centrale banken kunnen werkloosheid op middellange doen dalen, ten koste van toename van prijspeil (en omgekeerd) l Negatief verband tussen prijspeil en werkloosheid

45 45 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. Het aggregatieve vraagbeleid  Figuur : l Beperkte stijging AV:  Verschuiving van AV 0 tot AV 1  Inflatie bedraagt (P 1 -P 0 )/P 0 l Sterkere stijging AV:  Verschuiving van AV 0 tot AV 2  Inflatie bedraagt (P 2 -P 0 )/P 0 l Conclusie:  Sterke stijging AV geeft relatief hogere inflatie maar relatief lagere werkloosheidsgraad

46 46 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

47 47 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. Het aggregatieve vraagbeleid  Phillips-curve (rechterpaneel Figuur ) l Negatief verband tussen veranderingen in prijspeil en werkloosheidsgraad  Beschouw Figuur : l Empirische Phillips-curve in eurozone  Duidelijk negatief verband  Opmerkelijke ‘afkoeling’ economie van 2008 naar 2009: forse toename werkloosheid met ongezien laag inflatiepercentage

48 48 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

49 49 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. Het aggregatieve vraagbeleid  Economie wordt bijgestuurd langsheen Phillips-curve in rechterpaneel van Figuur (ML termijn) l Keynesiaans ‘demand management’ l Macro-economisch ‘finetuning’  Eerste aanval op keynesiaanse visie: l Monetaristen in jaren 1970  Monetair beleid doeltreffender dan budgettair beleid  Onduidelijkheid omtrent type schokken  Vaak slechte timing

50 50 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. Het aggregatieve vraagbeleid  Tweede aanval op keynesiaanse visie: l Nieuw-klassieken in jaren 1970 en 1980  Rationele verwachtingen  AA-curves verticaal  Vraagbeleid geen invloed op output  Toch ‘revival’ van keynesiaanse analyse tijdens recessie l Recessie 2009: zware negatieve vraagschok

51 51 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 1. Het aggregatieve vraagbeleid 2. Het aggregatieve aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

52 52 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Aanbodbeleid op de middellange termijn: prijs- en inkomensbeleid  Aanbodbeleid op middellange termijn: prijsbeleid: l Overheid bepaalt maximumprijzen of beperkt stijging van prijzen  Overheid werkt verschuivingen MT-AA-curve naar links tegen (economische activiteit op peil houden) l Probleem om prijsbeleid effectief toe te passen  Uitgebreid controleapparaat vereist  Principiële bezwaren

53 53 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Aanbodbeleid op de middellange termijn: prijs- en inkomensbeleid  Aanbodbeleid op middellange termijn: inkomens-beleid: l Overheid beheerst lonen en andere inkomens  Overheid werkt verschuivingen MT-AA-curve naar links tegen (economische activiteit op peil houden) l Voorbeeld: Wet 26 juli 1996:  Gematigd loonbeleid  Dubbel effect: kostenstijging beperken (opwaartse verschuiving MT-AA-curve tegengaan) en daling netto- uitvoer voorkomen (concurrentiepositie)

54 54 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Aanbodbeleid op de lange termijn  Aanbodbeleid op lange termijn: l Structurele maatregelen die productieproces beïnvloeden  Nieuw-klassieken (Kydland en Prescott)  ‘Real Business Cycle’ of RBC-theorie  d.w.z. interventie overheid of centrale bank moet gericht zijn op structurele verbeteringen productie- proces l Nieuw-keynesiaanse modellen  Rationele verwachtingen combineren met ruimte voor vraagbeleid op korte of middellange termijn  Recent hernieuwde interesse in ‘animal spirits’ en gebrek aan coördinatie (Keynes)

55 55 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei

56 56 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. AV-AA, inflatie en groei  Redenering in niveaus vertalen naar veranderingen l Trendgroei  Waarvan feitelijke groei kan afwijken (outputkloof) l Inflatie (veranderingen algemeen prijspeil)  Figuur : l Prijsdalingen vroeger courant l Sinds 1950 constante toename prijspeil

57 57 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

58 58 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn 2. Het AV-AA-schema herbekeken 3. Hyperinflatie en deflatie

59 59 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4.1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn  Kwantiteitstheorie van geld: l Veronderstel V (omloopsnelheid geld) constant: l Verband tussen inflatie, groei in geldhoeveelheid en economische groei  Benadert werkelijkheid vooral op lange termijn

60 60 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4.1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn  Inflatie op LT wordt dus verklaard doordat centrale banken voortdurend geld creëren  Waarom drukken centrale banken continu geld bij? l Nominale intrestvoet verhogen  Krachtig instrument in recessie l Geldcreatie: vorm van financiering (inflatiebelasting)

61 61 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De verstorende effecten van inflatie  Inflatie kan verstorend effect hebben op economie l Bemoeilijkt signaalfunctie geldprijzen l Geld als ruilmiddel in gevaar (vooral bij hyperinflatie) l Bemoeilijkt gebruik van geld als beleggingsmiddel  Inflatie veroorzaakt reële ontwaarding van belegging  Gevolg: nominale intrestvoet i bestaat uit l Reële intrestvoet r l Inflatiepremie (op basis van verwachte inflatie)  Reële ontwaarding vermijden  Intrestvoetvergelijking van Fisher

62 62 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De verstorende effecten van inflatie  Reële intrestvoet is prijs van lening, maar uitgedrukt in koopkracht l Werkelijke inflatie kan echter verschillen van verwachte inflatie l Reële intrestvoet ex post  Herverdeling van schuldeisers naar schuldenaars l Indien werkelijke inflatie > geanticipeerde inflatie l Reële intrestvoet ex post kan zelfs negatief uitvallen

63 63 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn 2. Het AV-AA-schema herbekeken 3. Hyperinflatie en deflatie

64 64 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4.2. Het AV-AA-schema herbekeken  AV-AA-schema: l Getekend in (P,Q)-ruimte  Deze paragraaf: l Hertekenen om rekening te houden met continue inflatie en economische groei

65 65 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De aggregatieve aanbodcurve herbekeken  Veronderstel opnieuw: l Arbeidsmarkt waar vakbonden en werkgevers periodiek onderhandelen over nominale lonen l Hierbij wordt rekening gehouden met economische groei en inflatie op lange termijn l Procentuele verandering in nominaal loon:

66 66 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De aggregatieve aanbodcurve herbekeken  Procentuele verandering nominaal loon wordt dus beïnvloed door: l Verwachte procentuele verandering in reëel loon  Reflecteert reële groei op lange termijn  Bijvoorbeeld door technologische vooruitgang l Verwachte inflatie

67 67 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De aggregatieve aanbodcurve herbekeken  Figuur : l Outputgap op horizontale as, inflatie op verticale as l MT-AA-curve conditioneel op verwacht inflatieniveau (i.p.v. verwacht prijspeil) l Langetermijnevenwicht:  Waar verwachte inflatie = feitelijke inflatie  Outputgap = 0, economie groeit aan trendgroei  (Situatie van natuurlijke werkloosheid)

68 68 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

69 69 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De aggregatieve aanbodcurve herbekeken  Figuur : l Stel: schok zodat inflatie > verwachte inflatie  Hoger inflatiecijfer wordt opgenomen in volgende loononderhandelingen  MT-AA-curve verschuift naar boven  Nieuw evenwicht waar verwachte inflatie (∏ e = ∏ 1 ) = feitelijke inflatie (∏ 1 ) is langetermijnevenwicht en komt overeen met outputkloof = 0  Conclusie: l Inflatie zal niet meer versnellen bij natuurlijk werkloosheids- niveau en hiermee gepaard gaande trendgroei l Vandaar: natuurlijke werkloosheidsgraad is NAIRU  Non Accelerating Inflation Rate of Unemployment

70 70 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

71 71 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De aggregatieve aanbodcurve herbekeken  Verschuiving NAIRU l LT-AA-curve naar rechts l Hogere reële groei op lange termijn  Figuur : l Op eerste gezicht geen verband tussen inflatie en werkloosheid  Maar wel op korte termijn l Op lange termijn: verschuivingen van (in plaats van bewegingen op) Phillips-curve  Voorbeeld : opwaartse verschuiving door hoge olieprijzen (aanbodschok)

72 72 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

73 73 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De aggregatieve vraagcurve herbekeken  Indien centrale bank expansief monetair beleid wil voeren dat groei boven langetermijngroei doet uitstijgen, via geldaanbod: l Centrale bank moet geldaanbod meer dan verwacht laten toenemen l Zodat inflatie > verwachte inflatie en outputgap > 0  Indien centrale bank anti-cyclisch beleid wil voeren, via Taylor-regel: l Centrale bank moet intrestvoet verhogen bij positief outputgap

74 74 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De aggregatieve vraagcurve herbekeken  Aangepaste AV-curve:  Grafische weergave, zie bijvoorbeeld Figuur l AV-curve getekend voor:  Gegeven niveau autonome intrestvoet  Gegeven langetermijninflatie  Gegeven langetermijngroei l Verband tussen inflatie en feitelijke groei is negatief  Beleid centrale bank is anticyclisch (Taylor-regel) l Helling: mate van inflatiegevoeligheid

75 75 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

76 76 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN De aggregatieve vraagcurve herbekeken  Expansief fiscaal-budgettair beleid (Figuur ): l Initieel: reductie werkloosheid l Keerzijde: inflatie > verwachte inflatie l MT-AA-curve verschuift naar boven l…l… l Op lange termijn verkrijgen we opnieuw verticale LT-AA-curve

77 77 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

78 78 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-schema met inflatie en economische groei  Onverwachte toename in inflatie (Figuur ): l MT-AA-curve schuift omhoog en we bewegen omhoog op AV-curve l Maar ook LT-AA-curve schuift omhoog door dergelijke aanbodschok l Natuurlijke werkloosheid is dus toegenomen  Conjuncturele werkloosheid is structureel geworden  Outputgap opnieuw = 0 in punt A l Expansief vraagbeleid brengt geen oplossing l Alternatief? Lagere trendgroei aanvaarden ofwel kosten- besparende technologieën stimuleren

79 79 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

80 80 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-schema met inflatie en economische groei  Restrictief budgettair-fiscaal beleid (Figuur ): l AV-curve verschuift naar links  Inflatie daalt en outputgap wordt negatief l Inflatie < Verwachte inflatie  ML-AA-curves zullen naar rechts verschuiven over AV- curve l Hoe sneller ML-AA-curves naar rechts bewegen, m.a.w. hoe sneller prijsmatiging door productiefactoren  Hoe sneller daling inflatie  Hoe sneller daling reële rente door centrale bank  Hoe sneller natuurlijk outputniveau opnieuw bereikt wordt

81 81 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

82 82 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1.Het AV-AA-schema 2.Vraagschokken en aanbodschokken 3.Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4.AV-AA, inflatie en groei 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn 2. Het AV-AA-schema herbekeken 3. Hyperinflatie en deflatie

83 83 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hyperinflatie  Landen waarin overheid centrale bank kan dwingen om geld te drukken l Inflatie  Inflatiebelasting l Maar ook hyperinflatie  Gevaar: inflatie l Aggregatieve vraag stijgt: prijspeil stijgt l Koopkracht overheid daalt l Overheid laat centrale bank meer geld drukken l Enzoverder…  Hyperinflatie leidt uiteindelijk tot bank run, gezinnen en bedrijven willen geen geld meer aanhouden

84 84 ECONOMIE, EEN INLEIDING – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Deflatie  Deflatie: daling van prijspeil l Deflatie zal aggregatieve vraag doen dalen l Uiteindelijk komt economie tot stilstand  Deflatoire spiraal doorbreken? l Expansief monetair beleid (als nominale intrestvoet ≠ 0)  Nominale intrestvoet = 0: Centrale bank verliest greep op macro-economie l Liquiditeitsval


Download ppt "1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2010 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 23: Het AV-AA-model Economie,"

Verwante presentaties


Ads door Google