De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Psychotherapie bij persoonlijkheidsstoornissen: bewezen effectief? Roel Verheul Viersprong Institute for Studies on Personality Disorders (VISPD) PTC De.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Psychotherapie bij persoonlijkheidsstoornissen: bewezen effectief? Roel Verheul Viersprong Institute for Studies on Personality Disorders (VISPD) PTC De."— Transcript van de presentatie:

1 Psychotherapie bij persoonlijkheidsstoornissen: bewezen effectief? Roel Verheul Viersprong Institute for Studies on Personality Disorders (VISPD) PTC De Viersprong Programmagroep Klinische Psychologie UvA

2

3 Inhoud 1.Bewezen effectief? 2.Indien ja: a.Wat werkt er dan? b.Hoe werkt het dan? c.Voor wie (niet)? d.Wat voor wie?

4 Wat is ‘bewezen effectief’? (1) Werkzaamheid –De mate waarin gezondheidswinst wordt geboekt als gevolg van de behandeling onder experimentele omstandigheden –Voorkeur voor dubbelblinde, placebo- gecontroleerde gerandomiseerde klinische trial (RCT)

5 RCT Toepasbaarheid RCT bij psychotherapie: –Nieuwe > bestaande behandelingen –Moeilijk bij dosisvergelijkingen (bijv. klinisch – ambulant) Nadelen RCT bij psychotherapie: –Beperkte externe validiteit Geen placebo, cross-overs, zorgconsumptie tijdens follow-up –Beperkte externe validiteit Exclusie, weigering

6 Wat is ‘bewezen effectief’? (2) Werkzaamheid Doeltreffendheid (effectiviteit) –De mate waarin de behandeling (ook) in de klinische praktijk tot gezondheidswinst leidt –Meestal o.b.v. open trial na RCT –Als RCT niet mogelijk is: gecontroleerde, observationele studie waarbij (1) initiële verschillen tussen patiënten en (2) therapiedosis onder statistische controle staan

7 Observationele studies & RCT’s Concato et al. New Engl J Med (2000) RCT ° Observationeel

8 Criteria voor ‘bewezen effectiviteit’? 1.Doeltreffendheid > natuurlijk herstel (netto effectsize > 0.5) 2.Niet alleen symptomatische maar ook structurele en functionele verbetering 3.Behandelresultaat is duurzaam (> 1 jaar)

9 Criterium 1: Doeltreffendheid

10 Overzicht psychotherapiestudies 2001 Een meta-analyse en zes reviews: –34 ongecontroleerde cohortstudies –23 gecontroleerde effectstudies (10 RCTs) 14 vergelijkende trials 5 studies met wachtlijstcontrole of geen behandeling 4 studies met ‘treatment-as-usual’ als controle 8 x borderline PS, 8 x ontwijkende PS, 7 x breed spectrum As II

11 Resultaten meta-analyse: effectsize Perry e.a. American Journal of Psychiatry 1999; 156:  ES=0.8

12 Natuurlijk herstel bij BPS Perry. J Pers Disord 1993;7suppl:63-85 % Correlatie tussen lengte follow-up & remissie = 0.89!  4 % remissie per jaar

13 Natuurlijk herstel vs. remissie na behandeling Perry et al. Am J Psychiatry 1999;156: Behandeling is geassocieerd met 7-8 keer zo snel herstel als het natuurlijk beloop %

14 Criterium 2: Ook structurele en functionele verbetering

15 Effectiviteit van psychodynamische therapie Leichsenring & Leibing. Am J Psychiatry 2003;160: Klein effect Medium effect Groot effect Effectsize

16 Psychosociaal functioneren bij BPS % goed overall psychosociaal functioneren

17 Criterium 3: Duurzaamheid

18 Zelfbeschadigend gedrag Bateman & Fonagy. Am J Psychiatry 2001;158:36-42 ** *** * p<.05 ** p<.03 *** p<.001 Behandeling 18 maanden *

19 Suïcidepogingen Bateman & Fonagy. Am J Psychiatry 2001;158:36-42 *** ** *** * p<.05 ** p<.03 *** p<.001 Behandeling 18 maanden * *

20 p <.0001 Angstsymptomen Bateman & Fonagy. Am J Psychiatry 2001;158:36-42 Behandeling 18 maanden

21 p <.0001 Depressieve symptomen Bateman & Fonagy. Am J Psychiatry 2001;158:36-42 Behandeling 18 maanden

22 Conclusies ‘bewezen effectief’? 1.Netto effectsize > Niet alleen symptomatische maar ook structurele en functionele verbetering 3.Behandelresultaat is duurzaam of verdiept zich na behandeling

23 a. Wat werkt er dan? Bateman & Fonagy. Br J Psychiatry 2000;177: Dosering –Relatief hoge dosering of lange behandelduur –Nabehandeling totdat voldoende herstel

24 Relatie tussen # zittingen & verbetering Howard et al. Am Psychol 1986;41: %

25 Relatie tussen # zittingen & herstel Perry e.a. American Journal of Psychiatry 1999; 156: Herstelpercentage per ambulante sessie: Cluster B 0.33%, Cluster C 1.9%

26 Wat werkt er dan? Bateman & Fonagy. Br J Psychiatry 2000;177: Dosering Structuur –Duidelijke kaders en afspraken –Expliciete behandeldoelen & monitoring –Integratie met andere zorgelementen

27 Wat werkt er dan? Bateman & Fonagy. Br J Psychiatry 2000;177: Dosering Structuur Werkzame elementen –Universeel Aandacht voor therapeutische alliantie & therapietrouw Actieve houding van therapeut –Specifiek Consistent toepassen coherent theoretisch kader

28 Relatie tussen referentiekader & effectsize Leichsenring & Leibing. Am J Psychiatry 2003; 160:

29 b. Hoe werkt het dan? Psychotherapie Interventies: -  Zelfbescherming - Correctieve ervaringen - Destabilisatie maladaptieve patronen & ontdekken van meer adaptieve patronen Psychologische  : -  Zelfregulatie -  Identiteitsintegratie - Meer adaptieve cognitieve schemata -  Mentaliserend vermogen Lijdensdruk , functioneren 

30 Goldapple et al. Arch Gen Psychiatry 2004;61:34-41 Toegenomen Hersenactiviteit Afgenomen hersenactiviteit

31 c. Voor wie niet? Classificatie exclusiecriteria in de praktijk

32 d. Wat voor wie? Tentatieve relaties indicatievariabelen & dosering Setting –Rigiditeit afweer, type persoonlijkheidsstoornis, behandelgeschiedenis Duur –Egosterkte, vermogen tot psychologisch denken, motivatie, focaliteit Intensiteit –Rigiditeit afweer, egosterkte

33 Type persoonlijkheidsstoornis * setting (72 verwijzers, 6 klinische vignetten) %

34 Conclusies Is psychotherapie ‘bewezen effectief’? –Ja, voor sommige persoonlijkheidsstoornissen Wat kenmerkt een werkzame behandeling? –Hoge dosering, veel structuur, universele werkzame elementen, consistente toepassing coherent referentiekader Voor wie niet? –Schizofrenie, psychopathie, organisch-cerebrale aandoeningen, IQ < 85 Mogelijkheden voor matched care? –Ja, maar weinig empirische evidentie


Download ppt "Psychotherapie bij persoonlijkheidsstoornissen: bewezen effectief? Roel Verheul Viersprong Institute for Studies on Personality Disorders (VISPD) PTC De."

Verwante presentaties


Ads door Google