De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Dynamiek en stagnatie in de Republiek Hoofdvraag: Hoe kwam het dat de Republiek in de 17 e en 18 e eeuw een zo lange periode van welvaart meemaakte?

Verwante presentaties


Presentatie over: "Dynamiek en stagnatie in de Republiek Hoofdvraag: Hoe kwam het dat de Republiek in de 17 e en 18 e eeuw een zo lange periode van welvaart meemaakte?"— Transcript van de presentatie:

1 Dynamiek en stagnatie in de Republiek Hoofdvraag: Hoe kwam het dat de Republiek in de 17 e en 18 e eeuw een zo lange periode van welvaart meemaakte?

2 Algemene beschouwingen 2006: Minister- president Balkenende

3 VOC-mentaliteit

4 Onderwerpen: H1Holland in de 15 e en 16 e eeuw H2De economie in de Gouden Eeuw H3De Republiek in de Gouden Eeuw H4De economie in de Zilveren Eeuw H5De Republiek in de Zilveren Eeuw Het gaat dus om de periode

5 Hoofdstuk 1 Voorspel van de Gouden Eeuw Holland in de 15 e en 16 e eeuw Hoe valt de opkomst van Holland in de 15 e en 16 e eeuw te verklaren?

6 Ontwikkelingen

7

8 Holland in de 16 e eeuw

9 Wat valt je op als je de kaart uit 1570 vergelijkt met nu?

10 Holland Holland grotendeels onbewoonbaar door vele water en moerassen → ontginningen moerassen → ontginningen 1300 ontginningen bijna voltooid → vruchtbaar 1300 ontginningen bijna voltooid → vruchtbaar akkerland en ontstaan steden. akkerland en ontstaan steden.Probleem? veenbodem: is zacht dus bodem zakt naar beneden (inklinken) en wordt te nat voor akkerbouw + last van overstromingen → bewoners vluchten naar steden (urbanisatie) % van de inwoners van Holland woont in steden Holland Canon van Amsterdam

11 Bewoners Holland zoeken nieuwe middelen van bestaan

12 Urbanisatie Groei binnenlandse vraag Groei internationale handel Holland en Zeeland liggen gunstig op knooppunt van handelswegen Ontwikkeling stapelmarkt Bodem Holland drassig dus niet geschikt voor graan Graan importeren uit Oostzee Hollandse handelaren ontwikkelen groot handels- netwerk in Oostzeegebied Groei handel ook gunstig voor scheepsbouw en aanverwante nijverheidsbedrijven

13 Stapelmarkt is een plaats waar goederen uit allerlei landen in pakhuizen worden opgeslagen en vandaar verder worden verhandeld

14 Nijverheid Door toenemende handel ook groei daarmee verbonden nijverheidsbedrijven Maar ook trafieken; bedrijven die grondstoffen veredelen → suikerraffinaderij, houtzagerij, zoutziederij

15 Malthusiaanse spanningen: Ongeremde bevolkingsgroei leidt tot ellende; Als bevolking sneller groeit dan voedselproductie, ontstaan er spanningen zoals voedseltekorten en politieke spanningen Gevolg: oorlog, ziekten, hongersnoden

16 Europa 16 e eeuw Groei bevolking Groei vraag naar voedsel Koopkracht daalt Prijzen graan stijgen Godsdienstoorlogen Prijzen graan stijgen Holland 16 e eeuw Groei bevolking → (1500) (1580) Groei vraag naar voedsel Import graan uit Oostzee Prijzen graan stijgen minder hard dan in rest van Europa

17 1.2 Opkomst Holland

18 Landbouw: Graan werd ingevoerd dus boeren schakelen over op:

19 Ontstaan commerciële landbouw: Boeren produceerden niet alleen voor zich Boeren produceerden niet alleen voor zich zelf maar ook voor de steden, reageerden zelf maar ook voor de steden, reageerden op de markt en konden investeringen terug op de markt en konden investeringen terug verdienen met hoge inkomsten verdienen met hoge inkomsten Boeren samen verantwoordelijk voor Boeren samen verantwoordelijk voor waterbeheer in waterschappen waterbeheer in waterschappen Positie adel in Holland zwak, bezit weinig Positie adel in Holland zwak, bezit weinig grond en hebben dus weinig zeggenschap over grond en hebben dus weinig zeggenschap over boeren boeren

20 16 e eeuw Holland in opmars maar nog minder groot dan concurrent Vlaanderen (Brugge en Antwerpen) Holland in opmars maar nog minder groot dan concurrent Vlaanderen (Brugge en Antwerpen) Geen last van Malthusiaanse spanningen: Geen last van Malthusiaanse spanningen: in rest van Europa groeide bevolking maar bleef de hoeveelheid voedsel gelijk → hongersnood, epidemieën, oorlogen Opbouw groot handelsnetwerk Opbouw groot handelsnetwerkhandelsnetwerk

21

22 Verklaring opkomst Holland Hollanders en Zeeuwen bouwden veel schepen; rond 1530 Hollandse een Zeeuwse handelsvloot groter dan die van Frankrijk en Engeland samen En ze bouwden betere schepen → fluitschip Deze schepen konden veel meer vracht vervoeren dan concurrenten

23

24 Financiering schepen

25 Concurrentie De Hanze= samenwerking van handelssteden rond de Noord- en de Oostzee in de middeleeuwen, begonnen vanaf de 12 e eeuw en eindigde in de 15 eeuw door de toenemende concurrentie van Hollandse en Engelse handelaren. Tussen 1438 en 1544 werden vier Sontoorlogen uitgevochten

26 Concurrentie Brugge (tot laatste kwart 15 e eeuw) Brugge (tot laatste kwart 15 e eeuw) Antwerpen; Antwerpen; Rond % van export uit de Nederlandse gewesten in handen Financiële hart van de wereldhandel

27 1.3 De val van Antwerpen Portugezen laten Antwerpen links liggen en verplaatsen handel naar Sevilla Portugezen laten Antwerpen links liggen en verplaatsen handel naar Sevilla Spaanse koning grote leningen in Antwerpen afgesloten →1557 Spanje gaat failliet door de vele oorlogen die het voerde→ koning kan leningen niet terug betalen→ veel handelaren ten onder Spaanse koning grote leningen in Antwerpen afgesloten →1557 Spanje gaat failliet door de vele oorlogen die het voerde→ koning kan leningen niet terug betalen→ veel handelaren ten onder 1575; Spanje opnieuw failliet→ 1575; Spanje opnieuw failliet→ soldaten krijgen geen soldij meer, gaan muiten en plunderen→ Spaanse Furie

28 1576 Antwerpen sluit zich aan bij de Opstand 1576 Antwerpen sluit zich aan bij de Opstand 1585 verovering door de Spanjaarden →Hollanders en Zeeuwen sluiten Schelde af→ tienduizenden kooplieden en handwerkslieden vluchten naar het noorden 1585 verovering door de Spanjaarden →Hollanders en Zeeuwen sluiten Schelde af→ tienduizenden kooplieden en handwerkslieden vluchten naar het noorden

29 Na 1593 wordt er in Holland en Zeeland niet meer gevochten. De oorlog speelt zich voornamelijk in de zuidelijke Nederlanden af

30 Gevolgen val van Antwerpen voor Holland Vlaamse en Brabantse kooplieden en handwerkslieden nemen kapitaal en kennis mee → stimulans Hollandse nijverheid en handel Vlaamse en Brabantse kooplieden en handwerkslieden nemen kapitaal en kennis mee → stimulans Hollandse nijverheid en handel In Holland en Zeeland wordt nauwelijks meer gevochten In Holland en Zeeland wordt nauwelijks meer gevochten Holland wordt nieuwe centrum handelkapitalisme; Amsterdam wordt belangrijkste stapelmarkt en nieuwe financiële en commerciële centrum van Europa Holland wordt nieuwe centrum handelkapitalisme; Amsterdam wordt belangrijkste stapelmarkt en nieuwe financiële en commerciële centrum van Europa

31 De Dam

32 Landvoogd(es), bestuurt land namens koning Landvoogd(es), bestuurt land namens koning Stadhouder (bestuurt gewest namens koning) Staten Generaal (vertegenwoordigers adel, geestelijkheid en burgerij uit alle gewesten) Het bestuur van de Nederlanden in de 16e eeuw Filips II Koning

33 Landvoogd(es) Landvoogd(es) Stadhouder Staten Generaal (vertegenwoordigers adel, geestelijkheid en burgerij uit alle gewesten) Het bestuur van de Republiek 1588 raadspensionaris gewesten Opperbevelhebber leger en het recht om bepaalde functionarissen te benoemen Gemeenschappelijk buitenlands beleid en defensie Koning

34 Kenmerken Republiek Belasting stelsel uit Habsburgse tijd overgenomen; elke gewest betaalde een bedrag aan de gemeenschappelijke pot. Inkomsten gewesten vooral uit accijnzen (belasting op levensmiddelen en gebruiksgoederen) Belasting stelsel uit Habsburgse tijd overgenomen; elke gewest betaalde een bedrag aan de gemeenschappelijke pot. Inkomsten gewesten vooral uit accijnzen (belasting op levensmiddelen en gebruiksgoederen) Gewesten en steden behouden privileges Gewesten en steden behouden privileges Geen gemeenschappelijke economie; elk gewest, regio of stad eigen munt- en belastingstelsel, in- en uitvoerrechten Geen gemeenschappelijke economie; elk gewest, regio of stad eigen munt- en belastingstelsel, in- en uitvoerrechten Gilden in de steden die lokale ambachten beschermden tegen concurrentie Gilden in de steden die lokale ambachten beschermden tegen concurrentie Ontbreken centraal gezag, niet één stad die alle macht had → zorgde er voor dat er overlegd moest worden Ontbreken centraal gezag, niet één stad die alle macht had → zorgde er voor dat er overlegd moest worden

35


Download ppt "Dynamiek en stagnatie in de Republiek Hoofdvraag: Hoe kwam het dat de Republiek in de 17 e en 18 e eeuw een zo lange periode van welvaart meemaakte?"

Verwante presentaties


Ads door Google