De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Psychologische noden van zorgvragende ouderen en hun zorgverleners Provinciehuis Antwerpen 14 maart 2005.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Psychologische noden van zorgvragende ouderen en hun zorgverleners Provinciehuis Antwerpen 14 maart 2005."— Transcript van de presentatie:

1 Psychologische noden van zorgvragende ouderen en hun zorgverleners Provinciehuis Antwerpen 14 maart 2005

2 KHK Inhoud  Probleemstelling  Onderzoeksmethode  Resultaten  Beleidsvoorstellen  Tot besluit

3 KHK Probleemstelling  Oud worden in de 21 ste eeuw Welke visie op ouderdom? Welke visie op ouderdom? In welke omstandigheden? In welke omstandigheden? Met welke ondersteuning ? Met welke ondersteuning ?  Vragen Welke zijn behoeften van oudere zorgvragers en zorgverleners? Welke zijn behoeften van oudere zorgvragers en zorgverleners? In welke mate wordt aan behoeften tegemoet gekomen? In welke mate wordt aan behoeften tegemoet gekomen? Wie en met welke profiel is het best geplaatst om de zorg te verlenen? Wie en met welke profiel is het best geplaatst om de zorg te verlenen? Welk is de rol van de overheid? Welk is de rol van de overheid?

4 KHK Onderzoeksmethode  2.1 Focusgroepmethode Dieptegesprekken in homogene groepenDieptegesprekken in homogene groepen Groepen: Zorgvragende ouderen en zorgverlenersGroepen: Zorgvragende ouderen en zorgverleners Nauwkeurige beschrijving van noden en van de beleving van de eigen situatieNauwkeurige beschrijving van noden en van de beleving van de eigen situatie  2.2 Survey Vragenlijst ( voor zorgvragende ouderen en voor zorgverleners)Vragenlijst ( voor zorgvragende ouderen en voor zorgverleners) Onderdelen ( Problemen, Gewenste hulp bij die problemen, Hulpverlener, Profiel van de hulpverlenerOnderdelen ( Problemen, Gewenste hulp bij die problemen, Hulpverlener, Profiel van de hulpverlener Factoren ( Leeftijd – woonsituatie – burgerlijke staat –frequentie hulp- statuut – ervaring)Factoren ( Leeftijd – woonsituatie – burgerlijke staat –frequentie hulp- statuut – ervaring)  2.3 Expertgroepen Werkvelddeskundigen, academici, ….Werkvelddeskundigen, academici, …. Bespreking over de resultatenBespreking over de resultaten Formulering van aanbevelingenFormulering van aanbevelingen

5 KHK Resultaten

6 KHK Problemen Aantallen zorgvragende ouderen Aantallen zorgvragende ouderen % Zorgbehoeftig77.3 Afhankelijkheid73.8 Verlies partner71.5 Ziekte68.4 Verlies vrienden48.8 Alleen zijn41.4 Eenzaamheid35.5 Dood33.2 Angst31.6 Bijleren26.6 Onveiligheid23.8 Gebrek aan respect15.2

7 KHK Beleving van de problemen  3 vormen van beleving Positief : verwondering, hoop, genietenPositief : verwondering, hoop, genieten Neutraal: loutere aanvaardingNeutraal: loutere aanvaarding Negatief: alleen maar verliesNegatief: alleen maar verlies  Factoren Zingeving – toekomstZingeving – toekomst PersoonlijkheidPersoonlijkheid Micro situatie ( kinderen, partner, familie..)Micro situatie ( kinderen, partner, familie..) Aard van zorgAard van zorg

8 KHK Factoren  Woonsituatie Alleen of met partnerAlleen of met partner Thuis of in woon- en zorgcentrumThuis of in woon- en zorgcentrum  Vergelijking met inschatting door zorgverleners Zelfde top 3: zorgbehoeftig – afhankelijkheid – verlies - zelfde minste vermelde problemenZelfde top 3: zorgbehoeftig – afhankelijkheid – verlies - zelfde minste vermelde problemen

9 KHK Problemen van Zorgverleners  Aantallen WerkgebondenWerkgebonden Stress op werk55,7 Problemen werk47,8 Conflict met ouderen41,2 Conflict met familie van ouderen40,8 Conflict met collega's35,1

10 KHK Confrontatie Confrontatie Ouderen die afhankelijk zijn83,3 Ouderen die alleen zijn82,5 Eenzame ouderen79,8 Angstige ouderen72,8 Onveiligheidsgevoel van ouderen64,0 Ouderen die gebrek aan respect ervaren45,6 Ouderen die willen bijleren 34,6

11 KHK Gewenste hulp- zorgvragende ouderen  In feitelijkheid: copinggedrag Nieuwe kansen aangrijpen; eigen mogelijkheden Nieuwe kansen aangrijpen; eigen mogelijkheden Zich neerleggen, passief ondergaan,… Zich neerleggen, passief ondergaan,… Verzet, rebellie, agressiviteit Verzet, rebellie, agressiviteit  Wensen Praten Praten Verlichting eenzaamheid – ontladingVerlichting eenzaamheid – ontlading Zelf oplossen Zelf oplossen Onderschat door zorgverlenersOnderschat door zorgverleners Leren betekenis geven aan eigen situatie: weg voor ondersteuningLeren betekenis geven aan eigen situatie: weg voor ondersteuning Informatie en praktische tips Informatie en praktische tips

12 KHK  Minst gevraagd Vorming – hulplijnVorming – hulplijn Onbekend onbemind? Onbekend onbemind?  Woonsituatie Thuiswonenden meer behoefte:Thuiswonenden meer behoefte: om te praten ( over angst, alleen zijn en onveiligheid) om te praten ( over angst, alleen zijn en onveiligheid) aan praktische tips en informatie aan praktische tips en informatie

13 KHK  Zorgverleners Feitelijk copinggedragFeitelijk copinggedrag Gewenste hulpGewenste hulp Voor werkgerelateerde problemen:Voor werkgerelateerde problemen: Praten - zelf oplossen – tips krijgen Praten - zelf oplossen – tips krijgen Soms groepsgesprek (vb. conflict met collega’s en stress) Soms groepsgesprek (vb. conflict met collega’s en stress) Voor confrontatie met problemen van de ouderenVoor confrontatie met problemen van de ouderen Praten – tips – informatie Praten – tips – informatie Professionelen : praten en vorming Professionelen : praten en vorming Mantelzorgers: praten over conflicten in familie Mantelzorgers: praten over conflicten in familie Oudere zorgverleners minder praten dan jongere Oudere zorgverleners minder praten dan jongere

14 KHK Steun en toeverlaat  Zorgvragende ouderen Niemand ( 15/30% bij psychosociale problemen)Niemand ( 15/30% bij psychosociale problemen) Familie: voor alle problemen ( behalve fysieke)Familie: voor alle problemen ( behalve fysieke) Medici en paramedici: voor allesMedici en paramedici: voor alles Geestelijke hulp: enkel bij dood ( 25%)Geestelijke hulp: enkel bij dood ( 25%) Psychologen en mtsch. assistent: nauwelijksPsychologen en mtsch. assistent: nauwelijks Enkel in wzc, als ze beschikbaar zijn Enkel in wzc, als ze beschikbaar zijn

15 KHK  Zorgverleners Werkgerelateerde problemenWerkgerelateerde problemen Collega’s en leidinggevenden - familie Collega’s en leidinggevenden - familie Stress: 13 % niemand Stress: 13 % niemand Confrontatie met problemen zorgvragende ouderenConfrontatie met problemen zorgvragende ouderen Ook collega’s en leidinggevenden Ook collega’s en leidinggevenden Geen steun bij psychosociale hulpverleners Geen steun bij psychosociale hulpverleners Gemis aan professionele ondersteuning Gemis aan professionele ondersteuning Jongeren doen meer beroep op ondersteuning dan oudere zorgverleners Jongeren doen meer beroep op ondersteuning dan oudere zorgverleners

16 KHK Profiel hulpverlener Algemeen menselijke competenties Algemeen menselijke competenties In staat zijn praktische oplossingen aan te reikenIn staat zijn praktische oplossingen aan te reiken Ruimte geven waarin mensen hart kunnen luchtenRuimte geven waarin mensen hart kunnen luchten Begrip tonen voor gevoelens en problemenBegrip tonen voor gevoelens en problemen Een vertrouwelijke relatie kunnen aangaanEen vertrouwelijke relatie kunnen aangaan Beroepsspecifieke competenties Beroepsspecifieke competenties MotiverenMotiveren UitlegUitleg DoorverwijzenDoorverwijzen Geen hooggespecialiseerde competenties verwacht Geen hooggespecialiseerde competenties verwacht Sterke overeenstemming met inschatting door zorgverleners Sterke overeenstemming met inschatting door zorgverleners Zorgverleners hebben zelfde profiel voor ogen Zorgverleners hebben zelfde profiel voor ogen

17 KHK Aanbevelingen

18 KHK Informatie Belangrijkste behoefte – paradox! Belangrijkste behoefte – paradox! Kanalen Kanalen Manier : vb internetManier : vb internet Moment: als het nog niet relevant isMoment: als het nog niet relevant is Info plus kans erover te praten (tijdsgebrek)Info plus kans erover te praten (tijdsgebrek) Cfr individuele begeleiding bij zorgvragen (CAW De Terp) Cfr individuele begeleiding bij zorgvragen (CAW De Terp) Bereikbaarheid Bereikbaarheid Vaak moeilijk te vinden voor de doelgroepVaak moeilijk te vinden voor de doelgroep Centraal punt bvb één-loket-functieCentraal punt bvb één-loket-functie LaagdrempeligLaagdrempelig Cf informatieverstrekking voor mantelzorgers van personen met dementie (St Baptist ) Cf informatieverstrekking voor mantelzorgers van personen met dementie (St Baptist ) Zorgbemiddelaar: alle aspecten aan bod brengenZorgbemiddelaar: alle aspecten aan bod brengen

19 KHK Omvattendheid Omvattendheid Inzicht in eigen probleem – meestal nietInzicht in eigen probleem – meestal niet Veel problemen als vanzelfsprekend aanvaard ‘hoort erbij’Veel problemen als vanzelfsprekend aanvaard ‘hoort erbij’ Herkenning van problemen door zorgverleners is noodzakelijkHerkenning van problemen door zorgverleners is noodzakelijk Praten: moet zinvolle communicatie zijnPraten: moet zinvolle communicatie zijn is meer dan ontlading! is meer dan ontlading! constructief : bijdragen aan herkenning en positieve hantering van problemen constructief : bijdragen aan herkenning en positieve hantering van problemen Cfr omgaan met gevoelens bij dementerenden (Huis Perrekes)Cfr omgaan met gevoelens bij dementerenden (Huis Perrekes)

20 KHK Constructieve visie  Noodzaak van een ruime visie op ouderenzorg Gesteund op een integraal mensbeeld Gesteund op een integraal mensbeeld Fysiek – psychosociaal – spiritueelFysiek – psychosociaal – spiritueel Positieve visie op ontwikkeling Positieve visie op ontwikkeling Naast fysieke neergang ook innerlijke psychische en spirituele opgang-bewegingNaast fysieke neergang ook innerlijke psychische en spirituele opgang-beweging Oudere mensen moeten zelf ook constructief leren omgaan met verlies en eindigheid Oudere mensen moeten zelf ook constructief leren omgaan met verlies en eindigheid Moet ook in management en coaching van medewerkers een plaats krijgen Moet ook in management en coaching van medewerkers een plaats krijgen Ook verantwoordelijkheid van overheid: sensibilisering Ook verantwoordelijkheid van overheid: sensibilisering cfr psychologische opvang PGNcfr psychologische opvang PGN

21 KHK Praktische tips Vraag naar tips heeft te maken met communicatie Vraag naar tips heeft te maken met communicatie Vaak geen ruimte daarvoor wegens tijdsgebrek Vaak geen ruimte daarvoor wegens tijdsgebrek Erkenning in nomenclatuur van RIZIV Erkenning in nomenclatuur van RIZIV Plaats voor vrijwilligers Plaats voor vrijwilligers

22 KHK Zelfredzaamheid “Ouderen willen problemen zelf oplossen” Zelfredzaamheid geeft gevoel van identiteit en zingeving! Houding van zorgverleners: teveel verzorgend en nadruk op hulpeloosheid Houding van zorgverleners: teveel verzorgend en nadruk op hulpeloosheid Nog te eenzijdig gericht op fysieke verzorging Nog te eenzijdig gericht op fysieke verzorging Rol van de opleidingen?Rol van de opleidingen? Instelling meer beloond als bewoners meer zorgbehoevend zijn Instelling meer beloond als bewoners meer zorgbehoevend zijn

23 KHK Preventie Moeten verankerd worden in het zorgsysteem – nu te vrijblijvend Moeten verankerd worden in het zorgsysteem – nu te vrijblijvend Senioren zelf in schakelen in preventie Senioren zelf in schakelen in preventie Behoedt hen zelf voor vereenzamingBehoedt hen zelf voor vereenzaming

24 KHK Autonomie  Erkenning van autonomie van zorgvrager moet centraal staan in zorgverlening Breed gamma van woonvoorzieningen is nodig om hen autonoom te laten blijven Breed gamma van woonvoorzieningen is nodig om hen autonoom te laten blijven Belang van realistische verwachtingen Belang van realistische verwachtingen Zelfbeschikkingrecht Zelfbeschikkingrecht Maatschappelijke haalbaarheid: inzicht in gevolgen Maatschappelijke haalbaarheid: inzicht in gevolgen Leren autonoom blijven Leren autonoom blijven Expliciet aandachtspunt in opleiding van verzorgenden Expliciet aandachtspunt in opleiding van verzorgenden

25 KHK Vorming Bij zorgverleners: sterke behoefte aan opleiding in: Bij zorgverleners: sterke behoefte aan opleiding in: communicatiecommunicatie psychogerontologiepsychogerontologie zelfreflectiezelfreflectie In opleiding: teveel kennis te weinig kunnen In opleiding: teveel kennis te weinig kunnen te weinig aandacht voor zelfreflectiete weinig aandacht voor zelfreflectie Ondersteuning tijdens beroep Ondersteuning tijdens beroep ruimte om te pratenruimte om te praten Cfr intervisie (PNAT) Cfr intervisie (PNAT)

26 KHK Medicalisering van de zorg Ouderen hebben meeste contact met medici en paramedici Ouderen hebben meeste contact met medici en paramedici Focus op fysieke verzorgingFocus op fysieke verzorging Te weinig aandacht voor psychische en spirituele dimensies ( wegens tijdsgebrek)Te weinig aandacht voor psychische en spirituele dimensies ( wegens tijdsgebrek) Naast focus op het curatieve is er ook aandacht nodig voor preventieve en salutogenetische dimensies.Naast focus op het curatieve is er ook aandacht nodig voor preventieve en salutogenetische dimensies.

27 KHK Vrijwilligerswerking Nood aan vrijwilligersbeleid Nood aan vrijwilligersbeleid Blauwdruk - lokaal in te vullen Blauwdruk - lokaal in te vullen Basisvoorwaarden voor werken met vrijwilligersBasisvoorwaarden voor werken met vrijwilligers Aanwerving en begeleiding van vrijwilligersAanwerving en begeleiding van vrijwilligers Ondersteuning van bestaande initiatievenOndersteuning van bestaande initiatieven Cfr begeleiding vrijwilligers (Tele-Onthaal, Aandacht voor Senioren Antwerpen)

28 KHK Mantelzorgers Steeds meer vraag naar mantelzorg Steeds meer vraag naar mantelzorg Anderzijds ontbreekt voldoende ondersteuning en coaching Anderzijds ontbreekt voldoende ondersteuning en coaching Mantelzorgorganisaties hebben onvoldoende mogelijkheden om aan noden te voldoen Mantelzorgorganisaties hebben onvoldoende mogelijkheden om aan noden te voldoen Nood aan voldoende erkende diensten Nood aan voldoende erkende diensten Cf Omgaan met personen met dementie (St Baptist ) Cf Omgaan met personen met dementie (St Baptist )

29 KHK Gespecialiseerde deskundigen Normale zaken van het verouderingsproces moeten aandacht krijgen van elke zorgverleners vb vereenzaming Normale zaken van het verouderingsproces moeten aandacht krijgen van elke zorgverleners vb vereenzaming Wel complexe zorgfuncties vb psycholoog Wel complexe zorgfuncties vb psycholoog Begeleiding van teamsBegeleiding van teams PsychotherapiePsychotherapie Vorming van professionelenVorming van professionelen Training van teamsTraining van teams Onbekend is onbemind Onbekend is onbemind Rol van de huisarts: voldoende geschoold om psychogerontologische problemen te herkennen? Rol van de huisarts: voldoende geschoold om psychogerontologische problemen te herkennen? Opleiding van referentiepersonen Opleiding van referentiepersonen

30 KHK Overheid Ondersteuning van werking van diensten en organisaties Ondersteuning van werking van diensten en organisaties FinancieelFinancieel Beschikbaarheid van diensten (bv transmuraal, ….)Beschikbaarheid van diensten (bv transmuraal, ….) Ondersteuning van vrijwilligersprojecten Ondersteuning van vrijwilligersprojecten (zonder uren van de professionele zorg in te krimpen)(zonder uren van de professionele zorg in te krimpen) VrijwilligersbeleidVrijwilligersbeleid Garantie van structurele inbeddingGarantie van structurele inbedding Stimuli voor bevordering van autonomie Stimuli voor bevordering van autonomie Opvolging van kwaliteit van begeleiding en zorg in WZC Opvolging van kwaliteit van begeleiding en zorg in WZC Sensibilisering in acties en in de opleiding Sensibilisering in acties en in de opleiding Fenomeen van de eenzaamheid Fenomeen van de eenzaamheid

31 KHK Tot besluit “ Het is immers niet aan te nemen dat, in tegenstelling met de overige delen van het leven, die zo goed geordend zijn, het laatste daarentegen, gelijk het slot van een slecht dichtwerk zou verwaarloosd worden” Cicero


Download ppt "Psychologische noden van zorgvragende ouderen en hun zorgverleners Provinciehuis Antwerpen 14 maart 2005."

Verwante presentaties


Ads door Google