De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 Het ligt hem aan de hebzucht van de bankiers... (mentale concepten)

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 Het ligt hem aan de hebzucht van de bankiers... (mentale concepten)"— Transcript van de presentatie:

1 1 Het ligt hem aan de hebzucht van de bankiers... (mentale concepten)

2 1. Allesoverheersende en doorslaggevende drijfveer is winstmaximalisering voor kapitaalaccumulatie 2. Dwang van de concurrentie verplicht iedere kapitalist tot dit streven naar maximale rendement en maximale accumultatie 3. Dit is niet op de eerste plaats kwestie van hebzucht, onkunde of psychologie, maar wel een noodzakelijk gevolg van het kapitalistisch economisch systeem. Wie daar niet aan beantwoordt wordt zelf geëlimineerd. Wetten van de economie worden niet bepaald door de moraal, de moraal wordt eerder bepaald door deze economische wetten. ‘Heersende moraal is de moraal van de heersende klasse’, aldus Marx. 4. ‘De crisis is een irrationele rationalisatie van een irrationeel systeem’.(Harvey) De irrationaliteit is een weerspiegeling van de onoplosbare tegenstellingen die in het kapitalistische systeem zitten ingebakken.

3 In De Morgen van 29 januari 2000 titelt hoofdredacteur Yves Desmet zijn « State of the Union ”: “Nee tegen de marktsamenleving”. “Ja aan de markteconomie: zij is het doeltreffendste economische systeem dat we tot hiertoe hebben kunnen bedenken. Het is dan ook geen kwestie meer van -voor of tegen zo’n markt te zijn…. De markteconomie is het systeem dat de hoogste prestaties levert, punt uit. Ik wil hier dan ook niet pleiten tegen een markteconomie, maar wel tegen een marktsamenleving. (…) De vrije markt heeft geen enkele intrinsieke reden om zich te bekommeren om moraal of rechtvaardigheid. De markt is een amoreel systeem dat goed draait. (…) De economie volstaat niet, daarom hebben we de politiek nodig, die volstaat ook niet, en daarom hebben we de moraal nodig, maar ook die volstaat niet en daarom hebben we liefde nodig, kunst, zingeving, spiritualiteit.”

4 Friedrich Engels, Uit “Het Woningvraagstuk” (1887)) “De burgerlijke socialist leidt ons van de economie naar de moraal, en niets lijkt natuurlijker. Wie de kapitalistische productiewijze voor onaantastbaar verklaart en toch haar onplezierige, maar noodzakelijke gevolgen wil afschaffen, kan niets anders doen dan moraliserende preken tot de kapitalisten houden, preken waarvan de ontroerende uitwerking onder invloed van het privé-belang, het winstbejag en zonodig van de concurrentie, weer als sneeuw voor de zon verdwijnt. 'Er is geen plaats voor sentiment als het over geld gaat', zei de oude Hansemann al.”

5 Engels in 'Ontwikkeling van het socialisme van utopie tot wetenschap', "Op grond hiervan moeten de uiteindelijke oorzaken van alle maatschappelijke veranderingen en politieke omwentelingen niet gezocht worden in de hoofden der mensen, in hun 'dieper wordend inzicht in de eeuwige waarheid en gerechtigheid', maar in veranderingen in de wijze van productie en ruil; zij moeten gezocht worden niet in de filosofie, maar in de economie van het desbetreffende tijdperk"

6 Karl Marx in Voorwoord tot 'Zur Kritik der politischen ökonomie' "Met de verandering van de economische grondslag ondergaat de gehele reusachtige bovenbouw een in mindere of meerder mate snelle ingrijpende verandering. Wanneer men dergelijke omwentelingen beoordeelt, moet men steeds een onderscheid maken tussen de materiële, natuurwetenschappelijk nauwkeurig te constateren omwenteling in de economische productievoorwaarden en de juridische, politieke, religieuze, artistieke of filosofische, kortom, ideologische vormen waarin de mensen zich van dit conflict bewust worden en het uitvechten. Zo min als men datgene, wat een individu is, beoordeelt naar datgene, wat hij van zichzelf denkt, kan men een dergelijk tijdperk van omwentelingen beoordelen uit zijn bewustzijn, maar moet men dit bewustzijn veeleer verklaren vanuit de tegenstellingen van het materiële leven, uit het bestaande conflict tussen maatschappelijke productiekrachten en productieverhoudingen."

7 2 Het ligt hem aan de financiële uitwassen, het 'casino-kapitalisme'... “De conservatieve ideologie van de vrije markt heeft Europa in crisis gedompeld. Maar deze crisis had vermeden kunnen worden. De gewaagde en buitensporige schuldenpolitiek van de financiële markten is een gevolg van het gebrek aan regulering.” Europese Socialistische Partij:

8 “De belangrijkste oorzaak van de crisis is het gebrek aan moraal” “Het is het kapitalisme in zijn gemondialiseerde en gefinanciariseerde vorm die ter discussie staat en niet de markt – waarvan ik voorstander ben.” ( Michel Rocard, ideoloog Franse sociaal-democratie) “Vermits het om een mondiaal project gaat zie ik maar één kracht die het tot een goed einde kan brengen: de internationale sociaal-democratie. We zullen moeten opkomen voor alles wat produceert tegen alles wat speculeert. Dat is het, de nieuwe klassenstrijd.” (Hendrik Deman, voorzitter BWP voor WOII en collaborateur met nazi’s tijdens WOII)

9 De kapitaalcyclus Fase 1 en 3 = circulatie van geld en waren (financieel en handelskapitaal) Fase 2 = productie (industrieel kapitaal) G - W W' – G'

10 a. De liefde b. De haat c. Het Angelsaksisch model d. Samen naar de crisis Financieel  Industrieel kapitaal

11 a. de liefde = het gezamenlijk belang, maximale winst Alle waarde komt voort uit arbeid De meerwaarde (bron van alle winst) wordt gerealiseerd in de productie en verdeeld in de circulatie 1. Zelfde belang: opdrijven uitbuiting (lager loon, minder bijdragen SZ, harder werken, flexibeler werken, privatiseringen...) 2. Van mekaar afhankelijk. Industrieel heeft kapitaal nodig (aandelen en krediet). Financier zuigt winst uit bedrijven. 3. Met elkaar vervlochten. Financiers controleren industrie en multinationals maken financiële groepen.

12 b. de haat = het gevecht voor de verdeling van de winst 3. Financiarisering 3. Financiarisering als gevolg van: - belastingshervorming tvv rijken - deregulering financieel systeem – nieuwe financiële producten (derivaten) en actoren (pensioenfondsen, hedgefunds...) - stimuleren krediet 1. Context crisis in productie 1973 – winstvoet daalt - overschot kapitaal op zoek naar winstgevende beleggingen 2. Herstel winstvoet 2. Herstel winstvoet door - agressieve antisyndicale politiek - flexibiliteit & hamburgerjobs - uitbuiting derde wereld (globalisering) - militarisering en oorlog

13 Gevolg 1 1. Overvloed aan kapitaal bij rijken, beleggers 2. Financiële investeerders vergroten greep op industrie 3. Investeerders eisen minimum rendement van 15% 4. Nieuwe actoren verdringen banken, banken nemen meer risico Gigantische groei financiële markten Gevolg 2 De bubbeleconomie 1. Groeimarkten hebben kapitaal nodig 2. Speculanten storten zich op groeimarkt 3. Kloof reële en virtuele economie 4. Bubbels barsten Aziatische crisis - Dot.com crisis - Subprime crisis

14 c. VS- model Het meest agressieve kapitalisme wint (Angelsaksisch model) Economisch Minder sociale zekerheid = minder loonlast Langer werken = hoogste productiviteit per werknemer Superflexibile, mobiele en goedkope arbeidskrachten Deregulering, privatisering Militarisering motor O&O Financieel Pensioenfondsen Risicofondsen Deregulering Corporate governance in functie van beurzen Beurswaarde jut bedrijven op Van Europa tegen 2010 « de meest competitieve en dynamische kenniseconomie ter wereld maken »

15 d. de clash = geen financiële ontsporing maar een crisis van het hele kapitalisme Productie- Capaciteit Consumptie- mogelijkheden Krediet Financiële activa + Overcapaciteit

16 “De uiteindelijke oorzaak van elke echte crisis blijft de armoede en de beperking van de consumptie van de massa, die botst op de tendens van de kapitalistische productie om de productiekrachten zodanig te ontwikkelen alsof er een absoluut consumptievermogen van de maatschappij tegenover staat.” De enige echte regulering onder het kapitalisme is de crisis zélf

17 De crisis zet niet het Rijnlandmodel maar het socialisme terug op de dagorde 'Sociale markteconomie' Rol staat Rol overleg Lange termijn vs korte “Als boutade kunnen we zeggen: niet minder maar meer markt is het doel van het Rijnlandmodel. Misschien kunnen we spreken van het 'Rijnmarktmodel'.”

18 “Het systeem dat de socialisten willen is een gemengde economie, die een dynamische privé- sector combineert met een efficiënte publieke sector, met openbare diensten die voor iedereen toegankelijk zijn en een derde sector van sociale en solidaire economie.” Het Rijnlandmodel is het schaamlapje voor de liberale zwenking van de sociaal-democratie The Third Way: Ja aan de markteconomie, neen aan de marktmaatschappij.

19 Er zijn geen twee soorten kapitalisme 1. Markteconomie = concurrentieoorlog 2. Concurrentieslag = maximum winst maken 3. De staat beschermt spontaan 'de vrije markt' en het algemeen belang van de kapitalisten (cfr duet Obama - Sarkozy) 4. Het overleg is een tweesnijdend zwaard De 'regulering' heeft zijn perken – zie de banken “Sociale markteconomie” is een fictie. Alleen de strijd brengt sociale vooruitgang (rijnland). De crisis stuurt compleet in de andere richting: nog méér afbraak, nog minder welvaart

20 Het alternatief maatschappijmodel is niet het gereguleerd kapitalisme maar het socialisme 1° De grote productiemiddelen moeten in collectief bezit worden gebracht. 2° De productie wordt gepland, de markteconomie wordt vervangen door een planeconomie. 3° Alle burgers zijn gelijk, nemen deel aan de maatschappelijke arbeid en worden vergoed in verhouding tot de geleverde bijdrage.

21 Hervormingen & sociale verworvenheden van onze welvaartstaat: bevrijdend of systeembevestigend? That’s the question 1. Op basis van sociale strijd 2. Aspect: ‘om erger te voorkomen’ 3. Nooit duurzaam, steeds onder druk 4. Criteria voor bevrijdend: 1. Reële sociale verbetering: uitbuiting ↓, M/V↓ 2. Anti-kapitalistische bewustzijn ↑ door SOM (sensibiliseren, organiseren, mobiliseren) 3. Versterking van de partij en haar invloed

22 Hervormingen: Bevrijdend of systeembevestigend 1. Op basis van sociale strijd Robert Vandeputte, vroeger voorzitter van de Nationale Bank en later minister van Financiën over het waarom van de sociale zekerheid: ‘In 1944 waren de bedrijfsleiders beducht voor revolutionaire strekkingen. Het communisme had immers een fantastisch aanzien. Ze vreesden, niet ten onrechte, onteigeningen en nationaliseringen.’ (Trends, 14/10/1993)

23 De meetlat waaraan we alle ontwikkelingen en alternatieven afmeten M (winst) kapitaal V (loon) arbeid = Eerst de mensen, niet de winst Meerwaardevoet Meerwaardevoet - Uitbuitingsgraad mens winst

24

25


Download ppt "1 Het ligt hem aan de hebzucht van de bankiers... (mentale concepten)"

Verwante presentaties


Ads door Google