De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

FHV2009 / Cxx55 1+2 / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 1 Anatomie / fysiologie Nieren 1 Eliminatie en regulatie.

Verwante presentaties


Presentatie over: "FHV2009 / Cxx55 1+2 / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 1 Anatomie / fysiologie Nieren 1 Eliminatie en regulatie."— Transcript van de presentatie:

1 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 1 Anatomie / fysiologie Nieren 1 Eliminatie en regulatie

2 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 2 Eliminatie van afvalstoffen Lever Darmen Huid Longen Nieren

3 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 3 Ligging nieren 1 diafragma (middenrif) 2 vena cava inferior (onderste holle ader) 3 crista (bekkenbeenkam) 4 uterus (baarmoeder) 5 cystis (urineblaas) 6 glandula suprarenalis (bijnier) 7 ren (nier) 9 aorta (grote lichaamslagader) 10 ureter (urineleider) 11 snijrand peritoneum (buikvlies)

4 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 4 Ligging nieren van achteren gezien 1 ribben 2 nier 3 wervelkolom 4 bekken

5 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 5 Nieren ren (Latijn) b.v –Peri-renaal steunvet –Arteria renalis / vena renalis nefros (Grieks) –Nefrologie / nefrectomie nefron is functionele niereenheid

6 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 6 Macroscopische bouw Nierschors (cortex), gespikkeld door lichaampjes van Malpighi Niermerg,streperig door verzamelbuizen in piramiden, nierkelken Nierbekken (pyelum), aantal nierkelken naar nierbekken, naar ureter nierkapsel nierkelk nierbekken ureter piramiden schors merg Naar blaas

7 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 7 Nier Doorsnede

8 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 8 Functies nieren Uitscheiding van afvalstoffen Regulatie water en zouthuishouding Regulatie osmotische waarde Regulatie van de pH (zuur-base- huishouding) Regulatie van de bloeddruk Calcium – fosfor huishouding Stimulatie aanmaak van erytrocyten

9 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren interlobulaire arterie 2 vas efferens 3 glomerulus 4 kapsel van Bowman 5 tubulus contortus I 6 lis van Henle 7 interlobulaire vene 8 juxtaglomeru- laire cellen 9 vas afferens 10 tubulus contortus II 11 verzamelbuis 12 nierbekken nefron Juxta glomerulaire cellen en macula densa

10 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 10 nefron Functionele eenheid, die zelfstandig een druppel urine kan produceren elke nier heeft er 1 miljoen. opbouw nefronen: –Kapsel van Bowman –tubulus contortus I of proximale tubulus –lis van Henle –tubulus contortus II of distale tubulus –verzamelbuisjes

11 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 11 Filtratie T.b.v. filtratie een bijzondere bloedcirculatie Aanvoer arteria renalis Afvoer vena renalis 1,2 liter doorstroom per minuut = 1700 l/dag concentrerend en verdunnend vermogen, doel: osmotische waarde constant houden

12 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 12 Kapsel van Bowman en glomerulus Vas afferens Vas efferens TC II Proximale tubulus (TC I) Glomerulaire capillair Kapsel van Bowman Macula densa Juxtaglomerulaire cellen

13 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 13 Macula densa en na de nier Meting osmolariteit van de urine aanwezig aan begin van de tubulus contortus II Vanuit de nier => ureter (urineleider) => cyste (blaas) => urethra (urinebuis)

14 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 14 Filtratie (Ultra) filtraat (voorurine) o.i.v. de bloeddruk in het Kapsel van Bowman Ultrafiltraat = plasma zonder eiwitten Bloeddruk in de glomerulus = +50 mm Hg COD van plasma-eiwitten= - 25 mm Hg Druk in het kapsel zelf= - 15 mm Hg ______________ Druk verschil (filtratiedruk)= +10 mm Hg

15 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 15 Bloedaanvoer naar de nieren Cardiac output in rust 5 ltr/min 20 % daarvan naar nieren = 1 ltr/min 1 liter voor beide nieren –625 ml plasma en 375 ml cellen –filtratiefractie = 0,2 => 125 ml per minuut wordt gefilterd. (Glomerulaire Filtratie Snelheid) –125 ml x 60 min x 24 uur = 180 liter filtraat

16 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 16 Autoregulatie bij stijgende GFR verzamelbuis TC I Lis van Henle TC II Macula densa JG cellen Vas afferens Vas efferens Kapsel v. Bowman glomerulus GFR stijgt Tubulus flow Flow Macula densa Stimulatie JG cellen Vasoconstrictie vas afferens Weerstand vas afferens Bloeddruk in glomerulus Resultaat GFR

17 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 17 Bloeddruk en concentratieverschillen Meeste processen draaien om druk en concentratie verschillen: –Filtratie in glomerulus (drukverschillen) –Osmose in Lis van Henle (concentratieverschillen) –Actief transport in Lis van Henle en tubulus contortus II –Bloeddruk in de glomerulus = mm Hg, normaal in een capillair 35 mm Hg

18 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 18 Nefron processen/ terugresorptie Ultrafiltraat = bloedplasma zonder eiwitten Van de 180 liter voorurine of ultrafiltraat wordt 99% geresorbeerd, grootste gedeelte van de opgeloste stoffen (80%) al in de tubulus contortus I (terugresorptie) Urineproductie per dag 0.5 – 1 ml/kg/uur is de norm (volwassenen) –75 kg => 0,9 – 1,8 l valt binnen de norm

19 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 19 Voorurine of (ultra)filtraat Voorurine ontstaat uit bloed waarvan het plasma onder invloed van de bloeddruk in het kapsel van Bowman wordt geperst. Deze vloeistof bevat geen rode bloedcellen en grote eiwitten, daar deze niet erdoor. De voorurine bevat dus bij gezonde personen geen grote eiwitten of rode bloedcellen, maar wel water met alle opgeloste stoffen die zich in het bloed bevinden.

20 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 20 Nefron processen/ terugresorptie Van de 180 liter voorurine of ultrafiltraat wordt > 99% geresorbeerd Terugresorptie is selectief, nuttige stoffen terug naar bloed, schadelijke stoffen naar urine glucose -> terug ureum = afvalstof eiwitstofwisseling naar urine Zout (NaCl) slechts 10 gram naar urine (1%), terugresorptie van ruim 1 kilo zout

21 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 21 Nefron processen/ terugresorptie T Contortus I 80% terugresorptie van: glucose, Na en water (alleen water met name in lis van Henle en verzamelbuis) T Contortus II circa 6% terugresorptie (selectief vooral Na +  K +  o.i.v. aldosteron) Verzamelbuis 0 – 13% terugresorptie van water o.i.v. Anti Diuretisch Hormoon (ADH)

22 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 22 Lis van Henle Selectieve resorptie –Concentrerend vermogen –In stand houden vocht, elektrolytenbalans en pH van het bloed –Osmose –Actief transport Carrier-eiwitten Natrium pomp

23 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 23 Concentreren - tegenstroomprincipe A A B B

24 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 24 Concentrerend vermogen Figuur

25 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 25 Natriumpomp

26 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 26 Globaal overzicht Glomerulus: –Filtratie van bloedplasma –Vorming voorurine TC I: –ionen, organische stoffen, vitaminen en water (80%) Lis: –Dalend; water –Stijgend; ionen TC II: –Uitwisseling natrium / kalium o.i.v. aldosteron en selectieve stoffen Verzamelbuis: –Water o.i.v. ADH

27 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 27 Urine hoeveelheid.. Afhankelijk van de opname –Drinken –Vocht in het eten Uitscheiding –Zweten (ook onmerkbaar zweet) –Vocht via uitademing –Diarree Fysische beïnvloeding –Alcohol –Bloeddruk –Medicijnen

28 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 28 Vochtverlies per dag Onmerkbare afgifte via de huid, is meer de uitdroging van de huid. Vochtverlies middels transpiratie gaat via de zweetklieren

29 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 29 Vochtbalans

30 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 30 Regulatie urine vervolg ADH (anti-diuretisch hormoon) of vasopressine bepaalt hoeveel vocht in de urine Elektrolyten onder invloed van aldosteron Na +  en K +  –(ADH en aldosteron worden geproduceerd door prikkeling van de JG-cellen zie bloeddruk) Diuretica of plastabletten zorgen ervoor dat de nier minder zout resorbeert dus… ook minder water!!!!

31 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 31 ADH

32 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 32 Diurese Hoeveelheid door de nieren geproduceerde urine Goede maat voor de circulatie: verminderde diurese bij……? Urineproductie per uur meten

33 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 33 Klaring of clearance (van een stof) Aantal ml. bloedplasma dat per minuut volledig van een bepaalde stof wordt gezuiverd; gedaan op 24-uurs urine (virtueel, bloed wordt deels gezuiverd en komt vaker langs de nier) plasmaconcentratie X hoeveelheid = urineconcentratie X hoeveelheid Is een goede of nauwkeurige maat voor de nierfunctie?

34 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 34 Creatinine bepaling Creatinine plasmaconcentratie lijkt een goede maat voor het bepalen van nierfunctie, dus NIET pas bij 50% nierfunctie verlies treedt er stijging op van plasma-creatinine waarde reserve functie van de nieren (donor, je kunt met 1 nier leven)

35 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 35 Glomerulaire Filtration Rate (GFR ) Norm = 125 ml plasma/minuut Te meten met inuline-infuus –wel filtratie –volledige excretie –geen terugresorptie meestal creatinine klaring als maat voor GFR. Creatinine bij 1 persoon vrij constant

36 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 36 Urinebestanddelen normale abnormale water, helder (doorzichtig) 95% ureum afvalproduct eiwit urinezuur afvalproduct eiwit creatinine afvalproduct spieren zouten (o.a. NaCl) lichtgeel van kleur urobiline minimaal geconcentreerd =oranje geel vitamine C (teveel) hormonen (zwangerschap) vormelementen (cellen) bloed (pas op menstruatiebloed) eiwit (glomerulonefritis) glucose (diabetes) ketonen (ernstige diabetes) bilirubine (galkleurstof) ery’s (hematurie) leuko’s (ontsteking blaas nieren) bacteriën (ontsteking) afbraakproducten medicijnen


Download ppt "FHV2009 / Cxx55 1+2 / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 1 Anatomie / fysiologie Nieren 1 Eliminatie en regulatie."

Verwante presentaties


Ads door Google