De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies."— Transcript van de presentatie:

1 Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies

2 Elementen EU COST-onderzoeksnetwerk Çities Regrowing Smaller (CIRES): Marco Bontje, Sako Musterd, Josje Hoekveld Bijdragen van Jan Latten, Len de Klerk, Femke Verwest, Tialda Haartsen, Leo van Wissen Rooilijn special najaar 2010 Eigen onderzoek in Nederland en Vlaanderen:  Pensioenmigratie  Zeeuws-Vlaanderen, Sas van Gent  Ontwikkelingen in grensgebieden  Vergelijking Nederland – Vlaanderen: migratie oriëntatie van scholieren Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 2

3 Achtergronden van krimp in Europa Verwoesting, verlies, verplaatsing, verandering Economie, demografie, politiek De (veranderende) ruimtelijke schaal De Tweede Demografische Transitie: vergrijzing en ontgroening  Immigratie vertraagd maar stopt de ontwikkeling niet Selectieve migratiestromen:  Kenniseconomie: nieuwe fase van verstedelijking, grotere contrasten tussen groeiers en krimpers  Braindrain perifere regio’s / regio’s met de-industrialisatie  Pensioenmigratie en Deeltijd wonen Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 3

4 Krimpende steden in Noordwest Europa BDKFinFIerNLUK Krimp geschiedenis Perceptie van krimp Strategieën Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 4

5 Verschillen binnen Europa Nationale en regionale verschillen Regiospecifieke ontwikkelingen  Oost-Duitsland  Oost-Europa  Ierland en Spanje  Grensgebieden:  Nationaal perifeer  Grensoverschrijdende effecten Leren van krimppioniers: Parkstad Limburg kan leren van stedelijke regio’s in West-Duitsland, Noordoost- Frankrijk, Noordoost-Engeland Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 5

6 Krimp NL eo Indicatoren krimp  Aantal inwoners  Aantal huishoudens  Vraaguitval op woningmarkt Verandering bevolkingssamenstelling  Meer (oudste) ouderen  Meer alleenstaanden (oud en jong)  Meer ‘anderen’ Beleid (provincie Zeeland)  Regionale samenwerking  Kiezen van toekomstgericht perspectief  Nastreven kwaliteit en versterken sociaal kapitaal Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa

7 7

8 8

9 9

10 Sterfteoverschot Zeeland Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 10 Bron: Provincie Zeeland

11 Binnenlandse migratie jaar ( ) Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 11

12 Pensioenmigratie / terugkerende ouderen Pensioenmigratie is nog steeds een beperkt verschijnsel, maar :  De groep ouderen neemt sterk toe en verandert van karakter  Bepaalde gebieden zijn succesvoller in terughalen van oorspronkelijke bewoners (grote lokale verschillen)  Mogelijke pluspunten: veiligheid, geborgenheid, comfort, duurzaamheid Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 12

13 De groeiende betekenis van opleidingsmigratie Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 13 Ontwikkeling aantal inwoners Aandeel hoger opgeleiden

14 Braindrain Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 14 Kanttekeningen: 1.Jongeren oriënteren zich steeds langer op stedelijke centra (migratiebalans voor dertigers?) 2.Steeds meer relaties reiken over de grenzen van de Westhoek (Kortrijk, Gent)

15 Relatie streek en jongeren: twee perspectieven Streek / woonplaats: Centraal staat de economische ontwikkeling van de streek en de sociale kwaliteit van de woonplaats Jongeren worden verondersteld een start te maken in de streek en hun identiteit te vormen in eigen streek en woonplaats Probleemdefinitie streek: Vertrek van jongeren uit de streek Jongeren: Centraal staat de sociale mobiliteit van jongeren (sociale mobiliteit = geografische mobiliteit) Jongeren zijn steeds meer georiënteerd op hoger onderwijs en werkgelegenheid buiten de eigen streek Probleemdefinitie streek: Streek en woonplaats zijn niet in staat bewoners met ‘kapitaal’ aan te trekken Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 15

16 Jongeren: blijven of vertrekken? Structurele factoren  Opleiding, werk Culturele factoren:  (Lokale) binding Nationale en regionale verschillen? Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 16

17 Jongeren: blijven of vertrekken? Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 17

18 Van een oude naar een nieuwe verscheidenheid Traditionele dorpen In dorp geboren en getogen bewoners (leefpaden) Activiteiten in het eigen dorp (dagpaden) Traditioneel referentiekader: Uitgedragen door bepaalde bewoners en bestuurders Somber perspectief op leefbaarheid en sociale cohesie Woondorpen Bewoners die zich ooit in dorp hebben gevestigd (leefpaden) Activiteiten buiten het dorp waar men woont (dagpaden) Opkomend referentiekader: Uitgedragen door bepaalde bewoners Beter en reëler perspectief op leefbaarheid en sociale cohesie Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 18

19 Traditionele benadering leefbaarheid: de spiraal omlaag Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 19 Ontwikkeling aantal inwoners Ontwikkeling aantal voorzieningen Ontwikkeling Leefbaarheid Relatie wordt steeds losser: 1.Schaalvergroting van veel voorzieningen is autonoom 2.Gedrag van bewoners regionaliseert Relatie wordt steeds losser: 1.Schaalvergroting van veel voorzieningen is autonoom 2.Gedrag van bewoners regionaliseert Bewoners baseren hun oordeel steeds vaker op kwaliteit woonfunctie Aantal inwonersneemt vooral af doorkleinerehuishoudens

20 Andere benadering van leefbaarheid: de spiraal omhoog Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa 20 Ontwikkeling Leefbaarheid Ontwikkeling gemeenschaps- initiatieven (voorzieningen) Ontwikkeling woonfunctie binnen de streek Regiovorming Voorzieningen zijnresultaat van leefbaarheid Krimp heeft pas effect als woonfunctie wordt aangetast Dorpen gaan verschillen in de aanwezigheid van sociaal kapitaal

21 Omgaan met krimp (Zeeland) Onverkende paden  Krimp is realiteit, maar er is sprake van aanzienlijke regionale en lokale verschillen  Vooral sprake van verandering van bevolkingssamenstelling Op pad!  Van traditionele reflexen naar nieuwe uitgangspunten Verschillen in perceptie bij lokale overheden Komen de oplossingen van over de grens? Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa

22 Open Sas: Belvedere gebiedsvisie Vitaliteit van de woonkern: 1. De kwaliteit van de woonfunctie 2. Vernieuwend sociaal kapitaal: actief, open, betrokken 3. Regionale samenhang 4. Kwaliteit publiek domein en rol van ontmoetingsplekken 5. Tegengaan van overlast Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa

23 Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies


Download ppt "Demografische verandering: Nieuwe kansen in krimpend Europa Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies."

Verwante presentaties


Ads door Google