De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Agressie, een modern verschijnsel? Praten in vertrouwen 13 october 2008 WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Agressie, een modern verschijnsel? Praten in vertrouwen 13 october 2008 WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL."— Transcript van de presentatie:

1 Agressie, een modern verschijnsel? Praten in vertrouwen 13 october 2008

2 Inhoud & onderwerpen Verandering? Agressie Individualisering Culturen De mens Hulp en Professionalisering Conclusies

3 Een belangrijk modern probleem? Ik waarschouw nog een keer! O ja? Kom maar op!

4 © 2006 JP van de Sande RuG Toch niet zo modern

5 © 2006 JP van de Sande RuG Wat is agressie? Letterlijk: toenaderen (in plaats van vluchten) Alle dieren kennen een Fight/Flight mechanisme Onbewuste en omkeerbare beslissing ogv schatting Twee soorten Agressie: Binnen Soort (affectief) en Tussen Soorten (prooi) Affectief Systeem kent vele remmen en controlemechanismen –instinctief: Niet te ver gaan, Dominantie, Schattigheid –Cultureel: normen, formele aspecten, wetten en practische bezwaren (cf Elias) Prooi systeem veel minder. (cf ontmenselijking)

6 Agressie als ‘normaal’ verschijnsel, een historisch overzicht MARTELING DUELS DOODSTRAF VUURWAPENGEBRUIK VUURWAPENBEZIT VERKRACHTING VROUWEN SLAAN KOLONIALISME VECHTERIJ KINDEREN SLAAN VERZET TEGEN OVERHEID

7 Figuratiesociologie: Norbert Elias Elias, Norbert. (1939). Uber den Prozess der Zivilisation, Frankfurt, Suhrkamp. Twee onderwerpen: Tafelmanieren en Agressie Maatschappij is hiërarchisch gelaagd Hogeren willen zich van lageren onderscheiden (=snobisme) Hogere klassen hebben sterkere impulscontrole (=gentilhuomo. Castiglione, 1528) Lagere trachten dit ook te bereiken (social climbing), en de hogeren gaan zich daardoor nog verder civiliseren (Dik Trom effect) Zo schrijdt beschaving voort

8 © 2006 JP van de Sande RuG Intergroeps conflict versterkt A. VRIEND VIJAND MENS ROBOT VERZETSSTRIJDER TERRORIST HELD GEK of ROEKELOZE goed slecht dapper laf sterk zwak MAAR GEVAARLIJK taai koppig WIJZIJ

9 © 2006 JP van de Sande RuG De mens reist langs twee sporen NATUUR Niets dierlijks is ons vreemd ‘Instincten’ Gedragsmechanismen Samenleving: Gemeinschaft Behoefte aan erbij horen Groepsdoelen Plicht; Eer; Traditie Conservatief; Stabiliteit Religie; Magie STRONG TIES Specifieke reacties op crisis IMPROVISATIE Fight-Flight Arousal Cohesie CULTUUR Ratio beïnvloedt gedrag Normen & Waarden Kosten-Baten analyse Samenleving: Gesellschaft Behoefte aan vrijheid Individualistische doelen Vrijheid; Geld; Vernieuwing Progressief; Schijn verandering Ideologie; Techniek WEAK TIES Specifieke reacties op crisis PLANNING Prioriteiten stellen Professionaliteit Organisatie

10 Verandering? Agressie Individualisering Culturen De mens Hulp en Professionalisering Conclusies

11 Basis waarderings- en gedrags-patronen Voortplanting (Hofmaken, Paring, Stalking, Porno, SEXINDUSTRIE) Kinderzorg (Temperatuur, Voedsel, Veiligheid, WOONERF, KINDERINDUSTRIE) Erbij horen (Kudde, School, Zwerm, Familie, Stam, Groep, COMMUNITY) Status (Dominantiehierarchie, RESPECT, RECLAME, STATUSINDUSTRIE) Agressie (Dreigen, Vecht/vlucht, Jagen, Doden, ZINLOOS GEWELD, VECHTINDUSTRIE) Communicatie (Signaalsystemen, Taal, Media, , CHAT, GSM) Verkennen (Omgeving, Sociale netwerk, Wacht houden, INTERNET, TV, NIEUWSINDUSTRIE) Fourageren (Zoeken, Eten, Delen, Herkauwen, Cantine, CONSUMEREN, McDONALDS) Voorraad maken (Eikeltjes, Hamsteren, Postzegels, RIJK WORDEN, FINANCIELE IND.) Territorium maken (Gebied, Gebouw, Persoonlijke ruimte, Eigen plek, WOONINDUSTRIE) Bouwen (Hol, Nest, Val, Dam, Kantoor, Stadion, SCHOENENDOZEN, BOUWINDUSTRIE) Ruilen (Quid pro quo, oog om oog, geschenken, ruilhandel, HANDEL) Lichaamsverzorging (Gladstrijken, Wassen, Vlooien, COSMETICA & MODE INDUSTRIE) Afwachten (Pauzeren,Wachten, Uitrusten, Zonnen, LEKKER LUIEREN, GEMAKSINDUSTRIE) Migratie (Trek, Nomadisme, Auto's, UITGAAN, MIGRATIE, VACANTIEINDUSTRIE ) Spel (Sociaal, Vecht/vlucht, Prooi, Paintball, Status, Pokeren, Poppen, COMPUTERSPELLETJES, SPEELINDUSTRIE CONTROLEMECHANISMENCONTROLEMECHANISMEN

12 Escalatiemodel van gedrag (Chaos model) STERKTEREACTIESTERKTEREACTIE STERKTE STIMULUS

13 © 2006 JP van de Sande RuG REVERSAL THEORIE (Apter, 2002) Mens en dier functioneren niet altijd op dezelfde manier: STATES i.p.v. TRAITS States zijn Bi-stabiel (het een of het ander) en variëren langs verschillende dimensies Bijv. TELISCH----PARATELISCH (van  doel) –Soms zijn we doelgericht, serieus –Soms zijn we op zoek naar nieuw doel, speels Afwisseling tussen toestanden kan snel of langzaam zijn en wordt bepaald door: –Satiatie : je wil wat anders –Situatie : de omgeving roept bepaald gedrag op –Frustratie : het lukt niet of het wordt gevaarlijk –Imitatie : anderen zijn besmettelijk

14 © 2006 JP van de Sande RuG Reversal Theory (Apter, 2002) SPEELSCONFORMHEERSEN EGO SERIEUSREBELSYMPAALTER DOELEN REGELS TRANSACTIE RELATIE

15 © 2006 JP van de Sande RuG Is dit veranderbaar? Ja: Afwisseling tussen toestanden wordt bepaald door: –Satiatie : je wil wat anders –Situatie : de omgeving roept bepaald gedrag op –Frustratie : het lukt niet of het wordt gevaarlijk –Imitatie : anderen zijn besmettelijk Maar ook: Nee –Agressie is logische reactie op frustratie –Veel mensen hebben slechts geringe affectbeheersing –Modelling zorgt voor idee dat gedrag ‘normaal’ is

16 Verandering? Agressie Individualisering Culturen De mens Hulp en Professionalisering Conclusies

17 Goed Bezig

18 Wie is goed bezig? Antwoord: de professional is goed bezig Hoe is dat zo gekomen? Professioneel: van Professio (Lat) openlijke verklaring, officiële aangifte, aangegeven beroep Dus: Professioneel duidt niet zozeer op kwaliteit, maar op inbedding in systeem en verantwoordingsplicht (borging) Maar: Uit Roget’s thesaurus: –expert, connoisseur, master, prima donna, first fiddle, cordon bleu, specialist Dus: in Angelsaksische cultuur haast synoniem met goed WORDEN KWALITEIT EN BORGING IDENTIEK?

19 © 2006 JP van de Sande RuG Wat is een amateur? Letterlijk: een liefhebber (nog ernstiger: dilettant) VOORDELEN: Iemand die van zijn werk houdt, die er emotioneel bij betrokken is Die zich met de inhoud van het werk identificeert Die zijn opbrengst vooral uit het werk zelf haalt (intrinsieke motivatie) NADELEN: Iemand die van zijn werk houdt, die er emotioneel bij betrokken is Die zich er mee identificeert Die zijn opbrengst vooral uit het werk zelf haalt (intrinsieke motivatie)

20 © 2006 JP van de Sande RuG Wat is een professional? Letterlijk: een beroepsuitoefenaar met borging VOORDELEN: Iemand die afstand heeft tot zijn werk, die er emotioneel niet bij betrokken is Die zich met zijn positie identificeert Die zijn opbrengst vooral uit de resultaten haalt (extrinsieke motivatie) NADELEN: Iemand die afstand heeft tot zijn werk, die er emotioneel niet bij betrokken is Die zich met zijn positie identificeert Die zijn opbrengst vooral uit de resultaten haalt (extrinsieke motivatie)

21 © 2006 JP van de Sande RuG Enkele voorbeelden van Professioneel

22 © 2006 JP van de Sande RuG PRATEN IN VERTROUWEN WERKT MET VRIJWILLIGERS, dus amateurs? Haalwerk of brengwerk? Voor brengwerk is vertrouwen nodig Hoe ontstaat vertrouwen? 1.Reputatie 2.Gelijkheid (bij ‘WIJ’ horen) 3.Voorspelbaarheid Maar: er is meer In jaren 70 veel onderzoek naar hulp door omstanders In jaren 90 uitgebreid naar interventie bij familiegeweld (Hoefnagels & Zwikkers, 2001)

23 © 2006 JP van de Sande RuG artikel

24 © 2006 JP van de Sande RuG 5 stappen bij hulpverlening 1.Het voorval moet opgemerkt worden 2.Het moet opgevat worden als een noodgeval 1.Persoonlijke opvattingen over wat nood is 2.Reacties van anderen 3.Men moet zich persoonlijk aangesproken voelen 1.Eigenschappen opmerker 2.Eigenschappen slachtoffer 3.Eigenschappen relatie O-S 4.Eigenschappen situatie (aantal en soort getuigen) 4.Men moet idee hebben over hoe hulp geboden moet worden Bijv Direct of indirect 5.Men moet allerlei beslissingen nemen om te helpen Bij slachtoffer kunnen komen Bijv telefoon hebben en nr kennen

25 Amateurs of professionals? Wildawsky: Anticipatie versus Veerkracht –Riskless society: Anticipatie op alles? –Nee, te duur en te ingewikkeld –Juist bij onvoorspelbare voorvallen dient er een evenwicht te zijn tussen Preparatie en Improvisatie –Professionalisering zorgt voor tweedeling: helpers en slachtoffers –Momenteel ligt nadruk te zeer op professionele preparatie –Daardoor neemt de hoeveelheid procedures enorm toe –Dat leidt tot wantrouwen jegens en afwijzing van hulp publiek MAAR: bij rampen vindt 90% van reddingen plaats binnen 1 uur –Bij maatschappelijke misstanden is dat niet anders

26 Verandering? Agressie Individualisering Culturen De mens Hulp en Professionalisering Conclusies

27 © 2006 JP van de Sande RuG conclusies De mensen lijken meer op elkaar dan ze verschillen Veel van ons gedrag en onze voorkeuren heeft een basis in de aanleg, die we delen met de dieren Verschillende culturen hebben verschillende normsystemen Ons Nederlands normsysteem is sterk op affectbeheersing gericht Gedrag van mensen kan plotseling omslaan Professionalisering heeft in een ingewikkelde maatschappij voordelen Professionalisering brengt allerlei onverwachte gevolgen met zich mee: regelsystemen, managerialisme, verantwoordingsplicht, inflexibiliteit Daarom zijn amateurs en vrijwilligers van grote waarde Om mensen te bereiken is vertrouwen nodig Dat zit ingewikkelder in elkaar dan het lijkt

28 © 2006 JP van de Sande RuG slotconclusie Je kunt de mensen niets leren. Maar je kunt ze wel helpen het zelf te ontdekken Gallileo Gallilei (ca 1620)


Download ppt "Agressie, een modern verschijnsel? Praten in vertrouwen 13 october 2008 WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL."

Verwante presentaties


Ads door Google