De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar www.cahag.nl.

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar www.cahag.nl."— Transcript van de presentatie:

1 1 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar

2 2 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Feiten, (bijna) fouten en oorzaken. Comorbiditeit bij COPD Feiten, (bijna) fouten en oorzaken. Ivo Smeel en Barend van Duin, kaderhuisartsen Bas Janssen, praktijkondersteuner en nurse practitioner

3 3 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Opzet en tijdspad workshop l Introductie en leerdoelen 0-5 l Casus in tweetallen 5-15 l Brainstorm & inventarisatie comorbiditeit l Presentatie : feiten en oorzaken comorbiditeit l Bijna missers en waar dat door kwam,eigen casuïstiek l Overige vragen/Afsluiting 85-90

4 4 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Leerdoelen Na het volgen van deze workshop is de Huisarts/PV/POH in staat:  De belangrijkste comorbiditeiten bij COPD te beschrijven  Uitleggen waarom comorbiditeiten bij COPD vaak voorkomen  Bewust van valkuilen en knelpunten die co-morbiditeit bij COPD kunnen geven  Toelichten hoe in de eigen praktijk de consultatiefunctie van de huisarts georganiseerd is

5 5 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Inventarisatie vragen Hebben deelnemers casuistiek die ze willen inbrengen?

6 6 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Fases (en doelen) in COPD zorg l Diagnostische fase Doel: juiste diagnose l Intensieve fase Doel: optimaliseren / personal best l Controle fase Doel: patiënt aan de gang houden l Palliatieve fase Doel: lijden verlichten

7 7 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeit en diagnostische fase Bv. Dhr de Lange, 71 jaar. Bij ha met klachten van kortademigheid. Roker ++. Sinds 6 weken kortademigheid duidelijk toegenomen. Dhr moet op adem komen als hij in zijn eigen tempo loopt. Brengt krantje rond. Wijk groter geworden, daarom nu met de brommer (voorheen fiets). HA vermoeden COPD  vraagt spirometrie + bijbehorende anamnese. Uitkomst spirometrie: FEV1FVCFER Pre1.34 (44%)3.06 (79%)44 Post1.54 (51%)3.49 (90%)44 Vraag: l Wat wil je weten van deze man? l Wil je nog nader onderzoek? l Wat is je voorlopige conclusie? l Wat bespreek je met de huisarts?

8 8 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Vervolg casus 1 l Attributie klachten aan COPD l Diagnostisch consult HA l Na 2 weken gaat patiënt weer naar HA -Pufjes helpen niet -Klachten zijn toegenomen -Huisarts beluistert de longen > afwijkend -X-thorax

9 9 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Conclusie?

10 10 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Leerpunt uit deze casus l Altijd lichamelijk onderzoek door HA! l En…klachten kunnen ook passen bij andere aandoeningen!

11 11 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeit en follow up fase bv. Mevrouw van Utrecht l 79 jaar l Bij de huisarts bekend met: -COPD -Osteoporose -Artrose -Diabetes mellitus type II -Hypertensie

12 12 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Mevrouw van Utrecht: evidence based medische behandeling l 12 verschillende medicamenten in 19 doses op 5 tijdstippen op de dag l 14 verschillende niet-medicamenteuze adviezen (rust, bewegen, oefeningen, schoeisel, prikkels vermijden) l Voedingsadviezen: beperking van de inname van Na, K, Mg, Ca, vet, cholesterol, kcal en alcohol l Tenminste 5 praktijkbezoeken per jaar

13 13 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Leerpunt uit deze casus l Wat zouden de behandeldoelen van deze patient zijn? l Staat COPD centraal? l Afstemming en tegenstrijdigheden

14 14 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Brainstorm (huisartsen en POH apart). Met je buurvrouw/buurman of plenair 1.Waar denk je aan bij comorbiditeit bij COPD? 2.In welke fase van zorg is deze co-morbiditeit van belang/treedt deze op? Fases: diagnostische fase, intensieve fase, controle fase, palliatieve fase Tijdsduur:5 minuten Plenaire inventarisatie:5 minuten

15 15 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Prevalentie van comorbiditeit (1) Nederlands onderzoek bij 1145 COPD patiënten: l 50% heeft 1-2 co-morbiditeiten l 16% heeft 3-4 co-morbiditeiten l 7% heeft 5 of meer co-morbiditeiten l Slechts 6% heeft géén andere chronische medische aandoening! l In alle verschillende fases van COPD behandeling komt comorbiditeit voor! CAHAG netwerkdag /CBO richtlijn palliatieve zorg COPD

16 16 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeit Feiten (2)  Comorbiditeit bij COPD leidt tot langere ziekenhuisopnames!  Gemiddelde duur ziekenhuisopname COPD patiënten: Zonder comorbiditeit:7.7 dagen Met comorbiditeit:10.5 dagen

17 17 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeit Feiten (2) Opnames en duur exacerbaties langer bij meer co-morbiditeit (CHZ) No IHD (n=191)IHD (n=43) Mean Age (SD)68.8 (8.9)71.2 (8.8)p=0.172 FEV1 % predicted47.0 ( )48.0 ( )p=0.582 Exacerbation Recovery (days) 12.0 ( )17.2 ( )p=0.028 Relationships between exacerbation symptoms, recovery and ischaemic heart disease in COPD. Anant R.C. Patel, ERS 2010

18 18 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeit Feiten(1) Waaraan sterven COPD patiënten?  COPD: 43-60%  Cardiovasculaire aandoeningen 26-38%  Longcarcinoom: 6% CBO Richtlijn palliatieve zorg bij COPD

19 19 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Comorbiditeit Feiten (3) Verminderde QoL (t.o.v. algemene bevolking) l Werk en financiën l Problemen in de relatie l Seksuele problemen -25% bij COPD versus 3% in algemene bevolking -21% onder totale groep chronisch zieken Monitor zorg en leefsituatieAstma en COPD (Nivel 2005)

20 20 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeit Feiten (4) Zorggebruik. l 78% COPD-ers bezoekt specialist (tov 40% algemene bevolking) l 25% COPD-ers ziekenhuis opname (tov 6% algemene bevolking) l Thuiszorg gebruik: 17% versus 6% Monitor zorg en leefsituatie Astma en COPD (Nivel 2005)

21 21 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar COPD comorbiditeit top 5 COPD (prevalentie 2,2%) 1.Astma 25,6% 2.Eczeem 20,2% 3.CHZ 15,7% 4.Diabetes 12,7% 5.Hartfalen 12,1% Nationaal kompas volksgezondheid LINH 2003 – 2007

22 22 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar NIVEL: Alle COPD-patiënten 1.Hypertensie30% 2.Cystitis23% 3.Eczeem 20% 4.Dermatomycose19% 5.Hartfalen18% 6.Slaapproblemen18% 7.Obstipatie17% 8.Depressie10% Nivel Nationele studie

23 23 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeiten, meer in detail l Cardiovasculair l Pneumonie/longembolie l Longkanker, l Diabetes l Osteoporose l Ondergewicht en overgewicht l Angst/depressie

24 24 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeiten CVZ (1) R 95, hartfalen en leeftijd in de 1 e lijn LeeftijdHartfalen (n=262)18 % > 75 (n=143)24 % Rutten e.a. European Heart Journal (18):

25 25 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeiten (CVZ) Abnormal resting ECG is highly prevalent (24 %) in COPD patients entering pulmonary rehabilitation, even in patients without known cardiovascular co-morbidity. Systematic evaluation of resting electrocardiogram in patients with COPD. Lowie Vanfleteren, ERS 2010

26 26 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeiten (CVZ) l Hartfalen: kortademigheid en moeheid -Boven 70 jaar: % van de COPD-ers! -Vragen: Ooit hartinfarct gehad? Hoge bloeddruk? Snel aangekomen? Dikke voeten? Vaker s’nachts eruit om te plassen? -Lichamelijk onderzoek door huisarts! -Bij twijfel BNP bepalen

27 27 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeiten (2) l Pneumonie: koorts! (maar niet altijd) (2007: 707 opgenomen patiënten met pneumonie: 19% COPD! (langere opname) l Longembolie (2006: 211 vanwege exacerbatie opgenomen COPD patiënten: 25% longembolie! ; 14% patiënten met een longembolie diagnose COPD)

28 28 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeiten (3) l Longkanker: data 2003: 7-10% sterfgevallen COPD gerelateerd aan longkanker. l Chronisch hoesten, rookhistorie, afvallen. l Behandelingsmogelijkheden sterk toegenomen l Advies: X-thorax bij verandering + bij pneumonie eventueel iedere 2-3 jaar bij chronisch hoesten en relevante rookhistorie

29 29 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeiten (4) l Diabetes: in ,5-16% prevalentie van DM bj COPD l Bij exacerbatiebehandeling ontregeling DM l Osteoporose in 2007: onderzoek onder 62 patiënten 2-3 e lijn: 68% Osteoporose, 24% niet eerder gediagnosticeerde fracturen

30 30 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar COPD en osteoporose Poliklinische COPD patienten (DEXA + X-WK) Graat e.a. High prevalence of osteoporosis in COPD patients independent of GOLD stage. ERS 2010 Open populatie: Prevalentie > 55 jaar 10 %; >70 jr 14 % Nat. Kompas VG 2005

31 31 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar COPD en osteoporose l Osteoporotische fracturen dragen bij aan beperking fysieke aktiviteit -Verminderen mobiliteit -Veroorzaken pijn -Veroorzaken thoracale kyphose en verminderde rib mobiliteit  dragen bij aan restrictieve component  Ziektelast groter

32 32 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar COPD en osteoporose Risico factoren voor osteoporose en fracturen l Fysieke inactiviteit (A) l Valneiging (A) l Hoge alcoholconsumptie (B) l Roken (A) l Te weinig zonexpositie (B) l Voeding deficient – lage Ca, vitamine D (A) l Lage BMI (A) l Gewichtsverlies (>10%) (B) l (Orale) steroiden gebruik

33 33 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar COPD en osteoporose l Continue orale CS  verhoogd risico ++ l Stootkuren -> 3 kuren pred. 30 mgr/dag – cumulatief > 1 gr/yr. = schadelijker dan 10 mgr continue l Inhalatie steroiden -Langdurig gebruik inhalatiecorticosteroïden niet geassocieerd met significante veranderingen in de botmineraaldichtheid (BMD) of met osteoporotische fracturen. CBO Keten zorg COPD 2010

34 34 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Copenhagen Heart Study (follow-up 14 years) Landbo AJRCCM, 1999 COPD en ondergewicht/depletie

35 35 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Celli BR, et al. N Engl J Med 2004; 350(10): Marquis et al. AJRCCM 2002 Co-morbiditeit Feiten Systemische effecten beinvloeden prognose/overleving bij (zeer) ernstig COPD

36 36 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar L Steuten et al. Prim Care Resp J 2005 BMI < 21 kg/m 2 BMI > 30 COPD en ondergewicht/depletie en overgewicht

37 37 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar COPD en ondergewicht/depletie Ondergewicht en COPD en de praktijk: l Met name aandacht hiervoor bij meer ernstig COPD l COPD + revalidatieprogramma + ongewenst gewichtsverlies  dieetinterventie overwegen. l Geïsoleerde dieetinterventie bij COPD (GOLD III-IV) en verminderde voedingstoestand  geen effect op: -lichaamsgewicht, de longfunctie (FEV 1 ), de kracht van de ademhalingsspieren (o.a. maximale inspiratoire monddruk, PIMax), conditie (6 min looptest) of kwaliteit van leven. l Geen plaats voor geïsoleerde prescriptie voedingssupplementen. CBO Richtlijn Ketenzorg COPD 2010 A1

38 38 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Co-morbiditeiten (depressie) l Tussen de 15 % (licht tot matig COPD) en 25 % (ernstig-zeer ernstig COPD) (controlegroep 6 %) l “Jongeren” > ouderen l Opsporing: bij COPD-diagnostiek/controles altijd de kwaliteit van leven nagaan l Hogere CCQ score (bv. ≥ 3) denk aan angst en depressie. l Neem dan 4-DKL af CAHAG bulletin Protocollaire COPD zorg 2010

39 39 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Brainstorm (mogelijke)oorzaken. Met je buurvrouw/buurman: 1.Aan welke mogelijke oorzaken denk je bij de getoonde co-morbiditeiten? Tijdsduur:5 minuten Plenaire inventarisatie:5 minuten

40 40 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Wat zijn oorzaken Combinatie van mogelijke oorzaken: -Gezamenlijke risicofactor (roken!): bijv. hart- en vaatziekten -Gevolg van ziekte (inactiviteit): bijv. osteoporose -Leeftijd -COPD meer dan longziekte alleen?

41 41 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Pathofysiologisch mechanisme Roken/inflammatie  systemische effecten Barnes & Celli, ERJ 2009 “Spill-over theory”

42 42 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar De Martinis et al, Exp Mol Path 2006 ALZHEIMER’S DISEASE DEMENTIA ATHEROSCLEROSIS CONGESTIVE HEART FAILURE ISCHEMIC HEART DISEASES: Angina Pectoris Myocardial Infarction INSULINE RESISTANCE TYPE 2 DIABETES ANOREXIA AUTOIMMUNE DISEASES: Rheumatoid Arthritis OSTEOPOROSIS ARTHROSIS SARCOPENIA DISABILITY THROMBOEMBOLIC MANIFESTATIONS ANAEMIA CEREBROVIASCULAR DISEASES: Stroke Transient Cerebral Ischemia CHRONIC PULMONARY DISEASES: Chronic Bronchitis Asthma Emphysema IL-6 TNF-alfa IL-1 beta TNF-alfa RANTES MCP-i IL-8 1CAM IL-1 beta LTA TNF-alfa IL-1 beta IL-6 IL-18 TNF-alfa IL1 IL-6 TNF-alfa TNF-alfa IL-1 beta IL-6 IL8 MCP-1 IL-6 IL-1RA IL-6 TNF-alfa IGFI TNF-alfa IL-1 IL-6 IL-18 TNF-alfa IFN-gamma IL-6 TNF-alfa IL-1 beta IL-6 TNF-alfa Inflamm- Ageing Leeftijd

43 43 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Pathofysiologisch mechanisme Leefstijl l Roken l Onvoldoende beweging l Insufficiente voeding

44 44 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Pauze l Casuistiek inleven bij docent

45 45 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar (Bijna) fouten en oorzaken, tips en trics Ga eens met je tafelgenoten in gesprek over ervaringen uit de praktijk. l Indien casus in de groep deze bespreken. Wat er van geleerd, welke oplossingen. Indien geen ingebrachte casus. l Is er wel eens iets (bijna) mis gegaan?Wat was daar de oorzaak van? Bv. casus dhr. De Lange l Hoe ga je om met patient als mebvrouw van Utrecht. Ervaringen, tip en trics, welke oplossingen. Onderlinge uitwisseling:10 minuten

46 46 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Bespreken casustiek l Plenaire terugkoppeling:10-15 minuten l Per groepje een persoon naar voren. Inbrengen casus en leerpunten.

47 47 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar “Niet alles is wat het lijkt…” Leerpunten. Benoem 1 leerpunt van deze avond. Leerpunten vanuit de cursus (volgende dia’s)

48 48 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Valkuilen voor de POH (1) l Focus op de aandoening COPD: beneemt soms zicht op de andere ziektes Te snelle patroon herkenning (oogkleppen) l Instinkers liggen op de loer: klachten/verschijnselen soms (ook) door andere aandoeningen

49 49 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Valkuilen voor de POH (2) l POH is geen huisarts; huisarts voldoende beschikbaar voor overleg bij twijfel? Gebrek aan klinische kennis en/of ervaring Ontbrekende werkafspraken l Invulling coördinerende rol huisarts? Routinematig handelen

50 50 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Take work message: l De meeste COPD patiënten mankeren méér l Raadpleeg bij nieuwe klachten de huisarts l Neem je eigen ‘niet-pluis gevoel’ serieus l Niet alles wat behandeld kán worden móet ook behandeld worden

51 51 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar Afsluiting l Evaluatie formulieren l Accreditering l


Download ppt "1 ASTMA COPD ZORG VANUIT HUISARTSGENEESKUNDIGE EXPERTISE 10 jaar 10 jaar www.cahag.nl."

Verwante presentaties


Ads door Google