De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Bewegen en Sport Fietsen Invloed en impact van lichaamsbeweging en sport op de diabetesregeling Michiel Van Damme diabetesverpleegkundige AZ Groeninge.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Bewegen en Sport Fietsen Invloed en impact van lichaamsbeweging en sport op de diabetesregeling Michiel Van Damme diabetesverpleegkundige AZ Groeninge."— Transcript van de presentatie:

1 Bewegen en Sport Fietsen Invloed en impact van lichaamsbeweging en sport op de diabetesregeling Michiel Van Damme diabetesverpleegkundige AZ Groeninge – Kortrijk O.C. De Vonke te Heule om 20 uur

2

3

4 Het menselijk lichaam bestaat uit miljoenen cellen, die allemaal bij elkaar zorgen dat we leven en bewegen. Die cellen hebben allerlei voedingsstoffen nodig om hun werk te kunnen doen. Die voedingsstoffen worden onttrokken aan het voedsel dat we eten en de lucht die we inademen. Ons lichaam heeft het vermogen om dat voedsel en die zuurstof automatisch te verwerken tot stoffen die de cellen nodig hebben. Die verwerking gaat dag en nacht door via een groot aantal ingewikkelde processen, die we stofwisseling noemen. Hoe ontstaat diabetes

5 Voedsel  Stofwisseling  Voedingsstoffen  Naar de cellen

6 Vertering en resorptie van koolhydraten

7 Nu is het onder andere de verwerking van koolhydraten die bij diabetici niet meer helemaal goed verloopt. Koolhydraten worden tijdens de spijsvertering omgezet in glucose, een soort suiker. Glucose dient als brandstof, die binnen de cellen in energie wordt omgezet. Glucose in de cellen is in zekere zin te vergelijken met benzine in een auto.

8 Glucose kan niet zo maar op eigen kracht de cellen binnenkomen Glucose wordt, net als de andere (verwerkte) voedingsstoffen, door het bloed naar de cellen gebracht. De meeste stoffen kunnen zonder moeite binnendringen door de wand van de cellen waar ze nodig zijn. Maar glucose is een bijzonder geval.

9 Insuline wordt door de alvleesklier geproduceerd en in de bloedstroom gebracht. De insuline begeleidt daar als het ware de glucose en zorgt dus dat deze in de cellen wordt opgenomen. Als er geen insuline wordt geproduceerd of te weinig, dan kunnen de lichaamscellen geen glucose opnemen, of te weinig.

10

11 Pathogenese van diabetes Hoe verloopt de normale stofwisseling KH worden na vertering omgezet in glucose of enkelvoudige suikers Glucose wordt opgenomen in de bloedbaan en vervoerd naar de cellen Glucose is de energieleverancier van onze cellen Insuline (hormoon gemaakt door de pancreas) vormt de sleutel om glucose te laten toetreden tot de cel

12 Diabetes herkent u aan de volgende signalen vermageren alhoewel men even veel blijft eten dikwijls en overvloedig wateren (ook ’s nachts) een voortdurende dorst een plakkerige of droge mond een voortdurende vermoeidheid zonder aanwijsbare oorzaak jeuk en ontstekingen aan de geslachtsorganen moeilijk geneesbare wonden een verminderd gezichtsvermogen krampen of tintelingen in de benen

13

14 Even herinneren Goals HbA1c lager dan 6.5% (anders slecht nieuwsgesprek) Bloeddruk lager dan 130/80 mm Hg Lipiden LDL cholesterol onder de 100 mg/dl HDL cholesterol hoger dan 40/50 (vrouwen) mg/dl triglyceriden lager dan 150 mg/dl Aspirine (bij mannen > 40j en vrouwen > 50j) BMI < 25 kg/m² ROOKSTOP !!!! LICHAAMSBEWEGING!!!!DIEET!!!!

15 Insuline Resistentie Syndroom + Obesitas + Insulineresistentie + Hyperinsulinemie + Type 2 diabetes of gestoorde glucosetolerantie + Dyslipidemie +   Bloeddruk + Atherosclerose DeFronzo, Ferrannini. Diabetes Care 1991; 14 (3):

16 Gebrek aan lichaamsbeweging Gebrek aan lichaamsbeweging als oorzaak van overgewicht calorie-inname ↑ niet in jaren 80 Ö gewicht ↑ gem energieverbruik in UK laatste 20 met 800 kcal/d  dagelijks bericht aan collega: via Ö 2 min wandelen  ∆ 5,5 kg / 10 jaar

17 LICHAAMSBEWEGING

18 Energiebehoefte Caloriën Koolhydraten, vetten, eiwitten en alcohol uit onze voeding worden door het lichaam opgenomen en leveren zo de nodige energie (gemeten in caloriën of kilojoule, 1 kcalorie is ongeveer 4,2 kilojoule). hier vind je calorie rekenmachinehttp://www.afvallen-voeding.nl/energiebehoefte.htm Persoon van 1.69 m en 68 kg die 55 jaar is en lichte arbeid verricht heeft 2603 kilocalorieën nodig

19 Energiebehoefte Mannen afhankelijk van de arbeid2500 – 3600 leeftijd 60 – 74 jaar2200 leeftijd > 75 jaar 1900 Vrouwen afhankelijk van de arbeid2000 – 3400 leeftijd 60 – 74 jaar2050 leeftijd > 75 jaar 2000

20 Energiebronnen (vb man 70kg, nuchtere toestand) BRONGewicht in gramKcal Leverglycogeen75300 Spierglycogeen Bloedglucose2080 Vetweefsel Eiwit

21 Gebruikte energiebronnen tijdens fysieke inspanningen

22 Normale situatie : energieregulatie Korte inspanningen: energiebron = spierglycogeen Inspanningen meer dan 10 min : energiebron via bloedbaan : - giucoseproductie in lever - vrije vetzuurproductie in vetweefsel Inspanningen meer dan min : energiebron via bloedbaan : - voornamelijk vrije vetzuren

23

24 Hormonale aanpassing TIJDENS inspanning : bevorderen glycogenolyse, gluconeogenese en lipolyse Daling van: Stijging van: - Insuline- Glucagon - Cortisol - Groeihormoon - Adrenaling - Noradrenaline

25 Hormonale aanpassing NA sportinspanning : Normalisatie insulinemie, terug daling contraregulerende hormonen. Lipolyse houdt op, glycogeenvoorraden worden aangevuld. Aanhoudende verhoging glucoseopname door de spieren, verhoogde gevoeligheid aan insuline.

26 Fysiologie spierarbeid: type 1 diabetes mellitus Enkel exogeen toegediende insuline Metabool effect inspanningen bepaald door insulinespiegels - Insulinetekort: lage insulineconcentratie versterkt inspannings- geinduceerde gluconeogenese, lipolyse en ketosevorming. - Insuline-exces: inhibitie van hepatische gluconeogenese leidt tot hypoglycemie

27 Fysiopathologie spierarbeid: type 2 Diabetes Meeste patienten obees Hyperglycemie onder meer gevolg van perifere insulineresistentie Endogene insulinespiegels meestal hoog Matige inspanning doet glycemie dalen Risico op hypoglycemie beperkt Regelmatige fysieke aktiviteit reduceert insulineresistentie

28 Gezondheidseffecten van regelmatige lichaamsbeweging Goed voor hart en bloedvaten (gunstig effect op cholesterol, RR) Maakt het lichaam gevoeliger voor insuline Calorieverbruik stijgt Fitheid stijgt: spierkracht, flexibiliteit, gunstig psychisch effect Levenskwaliteit stijgt

29 Fysieke inspanning heeft een aantal gunstige effecten, zowel voor de type 1- en type 2-diabetespatiënt * lichaamsbeweging verbetert de cardiovasculaire conditie (uithoudingsvermogen, maximaal zuurstofvermogen, …); lichaamsbeweging verbetert de cholesterolspiegels van het bloed: een verhoging van het HDL-cholesterol (de “goede” cholesterol) en vermindering van het LDL-cholesterol (de “slechte” cholesterol); lichaamsbeweging verhoogt de gevoeligheid voor insuline waardoor de behoefte aan insuline vermindert; lichaamsbeweging verbetert het bloedglucoseniveau; lichaamsbeweging heeft een gunstig effect op de nierfunctie wat voor diabetespatiënten, die vaak nierproblemen krijgen, zeer belangrijk is; lichaamsbeweging kan een gunstig effect hebben op het lichaamsgewicht.

30 Positieve effecten van regelmatige lichaamsbeweging of training * ‘Het aantal energiecentrales (mitochondrieën) in de spiervezels neemt toe. Daarmee gaat een verhoging van het aërobe prestatievermogen gepaard. Het gehalte aan rode spierkleurstof (myoglobine) dat zuurstof van het celmembraan naar de mitochondrie transporteert, neemt ook toe. De zuurstoftoevoer naar de cellen verbetert daardoor. De glycogeendepots in de spiercellen, de opslagplaatsen van de energieleverende koolhydraten, neemt eveneens toe. Het aantal haarvaatjes (capillaire vaten) in de spieren wordt groter en maakt de aan- en afvoer van voedingsstoffen resp. afvalstoffen gemakkelijker.

31 Positieve effecten van regelmatige lichaamsbeweging of training * De gunstige uitwerking van getrainde skeletspieren op de conditie van het hart kan gemakkelijk worden vastgesteld (…) Na een paar weken training kan men al concluderen dat de hartslag duidelijk lager wordt. Bij een wat langduriger training neemt de hoeveelheid bloed in het hart, die met elke hartslag in de bloedbaan wordt gepompt (slagvolume) toe. De training heeft ook een goede uitwerking op het bloed. Het bloedvolume neemt toe. Eerst is er een toename van het bloedplasma, daarna van het aantal rode bloedlichaampjes, gevolgd door een toename van de hoeveelheid hemoglobine, dat zuurstof kan binden tot de samenstelling van het bloed weer normaal is. Door conditietraining is men in staat de hoeveelheid HDL- cholesterol aanzienlijk te verhogen en LDL-cholesterol te verlagen. Conditietraining kan dus arteriosclerotische veranderingen tegengaan.’

32 De voordelen van meer bewegen op een rijtje: insulinegevoeligheid neemt toe complicaties kunnen worden voorkomen of worden uitgesteld versterkt het hart werkt bloeddrukverlagend werkt cholesterolverlagend het is leuk het is ontspannend het heeft een positieve invloed op het lichaamsgewicht het gaat botontkalking (osteoporose) tegen het bevordert het zelfvertrouwen houdt spieren en gewrichten soepel vergroot de lichamelijke conditie maakt dat u zich goed voelt.

33 Gunstig effect van sport op: glycemiecontrole tijdens en na sportinspanning (lager HBA1 c) Insulineresistentie Preventie diabetes mellitus 2 Lipidenprofiel Milde tot matige hypertensie Lichaamssamenstelling: - gewichtsreductie met behoud van lean body mass Cardiovasculaire fitheid Persoonlijk welbevinden en levenskwaliteit

34

35 Risico's van sport Kwetsuren Hypoglycemie bij insuline of SU behandeling: - Tijdens inspanning - Late onset na inspanning Hyperglycemie en ketosis bij insulinedeficientie Uitlokken of verergering van CV problemen: - Angor pectoris en akuut myocardinfarct - Hartritmestoornissen - Plotse dood Verergering van complicaties diabetes mellitus

36 Lichaamsbeweging bij diabetes Veel meer voordelen dan nadelen!!!

37 CV problematiek: indicatie tot inspanningstest voor starten Leeftijd > 40 jaar sport Leeftijd > 35 jaar en : - diabetesduur > 10 jaar - hypertensie - roken - aanwezigheid van diabetescomplicaties Onafhankelijk van leeftijd bij: - gekend of vermoeden vasculair lijden -of ‑ - autonome neuropathie -of ‑ - nierfalen

38 Proliferatieve Retinopathie Evaluatie: oogfundus Mogelijk sportrisico: - retinaloslating, glasvocht- of retinabloeding, bloeddrukstijging Af te raden sporten : - schokken in of tegen hoofd mogelijk, valsalva maneuvers. Vb joggen, gewichtheffen,aerobic, racketsporten, trompetspelen. Te verkiezen sporten: - Low impact aktiviteiten : wandelen, zwemmen, low impact aerobics, stationair fietsen

39 Perifere neuropathie en vasculaire insufficientie 1 Evaluatie: - navragen claudicatio intermittens, nazicht koude voeten of atrofie subcutaan weefsel, pulsaties,bij twijfel doppler onderzoek. - monofilamenttest Mogelijk risico van sport: - door verlies van pijnsensatie onstaan van voetwonden. - door vasculaire problematiek: niet genezen van voetwonden.

40 Perifere neuropathie en vasculaire insufficientie 2 Af te raden aktiviteiten : - langdurige gewicht belasting, high impact aktiviteiten : vb. lange wandelingen of joggen, steppen Aan te raden sporten : - non weight bearing aktiviteiten; fietsen, zwemmen, turnoefeningen in zittoestand, yoga, tai-chi

41 Perifere neuropathie en vasculaire insufficientie 3 Preventieve maatregelen : - nauwkeurige inspectie van voeten voor en na inspanning - gebruik maken van schoen met zool van lucht-en siliconengel - gebruik maken van katoenen-polyester / polyester kousen: drooghouden van voeten

42

43 Dagelijkse voethygiëne kort baden ( 5 min.) in lauw water; temperatuur nagaan door middel van een badthermometer of de elleboog; zachte (vette) zeep; voeten grondig drogen, niet wrijven, maar deppen tussen de tenen; nadien eventueel een voedende crème aanbrengen; goede nagelverzorging, nagels recht knippen (wanneer de vijl op de teen ligt moet de nagel even lang zijn). Nagelriem nooit wegduwen. Knip nooit de hoeken van de nagels.

44 Nefropathie Evaluatie : microalbuminurie, proteinurie, creatinine Mogelijke risico's door sport : - belangrijke bloeddrukstijging leidt tot progressie nefropathie Af te raden sporten : - intensieve sport die bloeddrukverhoging induceert Aan te raden sporten: - lichte tot matige dagelijkse aktiviteiten, lage intensiteit aerobe aktiviteit

45 Intensiteit moet niet groot zijn –Iedere dag ½ uur –Om de twee dagen 1 uur –Aërobe activiteit lichte kortademigheid( moet nog kunnen praten) matige polsversnelling –Haalbare zaken afspreken goed: flink doorstappen, fietsen, hometrainer –Best in dagelijks leven inbouwen (te voet ipv wagen, trap ipv lift, tv beperken)

46 Keuze van de soort sport Wat je graag doet Beperkt door de complicaties De nadruk op duursport met lege intensiteit Hometrainer  Huurprijs bij de Thuiszorgwinkel – 056/ Vermeiren3.75 €/mnd15 €/mnd Keppler8 €/mnd32 €/mnd

47 Na de sessie STRETCHEN De Engelse term 'stretchen' betekent letterlijk rekken en strekken. Het is een methode om lenigheid te bevorderen of te onder-houden. Samengevat kunnen we stellen dat er gestretcht wordt met verschillende bedoelingen:  voorkomen van spierpijn na een belangrijke inspanning  spierrelaxatie  blessurepreventie  Revalidatie  prestatieverbetering Hoe lang stretchen? Statische rekken gedurende 8 à 15 seconden is voldoende om het beoogde effect te bereiken.

48 Algemene aanbevelingen 1 Bij afwezigheid van contraindicaties en goede CV fitheid: - aerobe training min /sessie min / week - intensiteit : 55-79% v Max hartfrekwentie - opbouw : 5 10 min warm up en 5 10 min cool down ( tot hartritme lager dan 100)

49 Algemene aanbevelingen 2 Bij aanwezigheid van contraindicaties of vraag naar specifieke sporten: - geindividualiseerd voorschrift - rekening houdend met contraindicaties o.a. complicaties CV fitheid gewenste sportinspanning behandelingswijze diabetes mellitus

50 Algemene veiligheidsvoorschriften 1 Dragen van diabetesidentificatie Sporten met geïnformeerde partner Pre-exercise glucosemeting - glycemie < 100 mg%: KH snack voor inspanning - glycemie > 250 mg%: als ketonen positief, eerst behandelen en sport uitstellen tot na normalisatie. - glycemie > 300 mg%: behandelen hyperglycemie en uitstellen sportinspanningen.

51 Algemene veiligheidsvoorschriften 2 Zorg voor voldoende hydratatie tijdens en na sporten Visuele en tactiele inspectie voeten voor en na sporten Aangepaste kousen, schoenen en kleding Vermijd inspanningen in extreme koude, warmte of vochtigheid.

52 Veiligheidsvoorschriften om hypoglycemie te voorkomen Regelmatige controle glycemie tijdens langdurige inspanning en erna Waakzaamheid voor tekens van hypoglycemie tijdens en na sporten. Vermijd sporten tijdens piek insuline-aktie Vermijd insulineinjectie op plaats van spierbelasting (vb bovenarm bij tennis) Overweeg reductie insulinedosis Steeds snel-resorbeerbare KH bij de hand hebben.

53 Voedingsaanpassing Niet behandeld met sulfonylurea of insuline: geen specifieke aanpassing nodig. Goed geregelde DM (glycemie voor sport <150 mg%) : KH voor en na inspanningen. Matige diabetes regulatie (glycemie voor sport >200 mg%) enkel KH na inspanning Korte, niet vooraf geplande aktiviteit: zeker extra KH als glycemie < 100 mg% Langdurigere of intensieve fysieke aktiviteit: g snelwerkende KH voor en tijdens elke min aktiviteit. Extra KH inname postexercise g traag resorbeerbare KH reduceren laattijdig hypoglycemierisico.

54 Snacks bij sport kcalkoolhydraten 1 klontje suiker (5 g)205 1 tabletje druivensuiker (2 g)82 1 glas sinaasappelsap (200 ml) blik frisdrank (geen light!) (330 ml) snede volkoren brood - (15 g) jam snede wit brood - (15 g) honing Grany (33 g) Evergreens (2 x 20 g) banaan (± 100 g) appel, peer (± 150 g) reep melkchocolade (± 45 g) Mars (58 g) Snicker (60 g)29532

55 Insulineaanpassing Goed geregelde diabetes : glycemie voor sport < 150 mg% : dosisreductie Matig geregelde diabetes: glycemie voor sport mg% :geen dosisreductie voor korte inspanningen. Zeker dosisreductie als inspanning van > 30 minuten. Matige sportinspanning: 20-30% reductie insulinecomponent meest aktief tijdens periode van inspanning. Zware en/of langdurige sportinspanning (vb lange afstand lopen): reductie 50-80%.

56 Aanbevelingen voor sporters 1 1 uur voor de inspanning eten. juist voor de inspanning naar toilet gaan. 250 ml drinken voor het starten (prehydreren) tijdens de inspanning drinken volgens een vast schema (125 á 250 ml elke 30 minuten en niet omdat men dorst heeft. na de inspanning recupereren: verloren vocht- en koolhydraatreserves weer aanvullen.

57 Aanbevelingen voor sporters 2 goede insuline-aanpassingen om hypo's te voorkomen de insuline in de buik inspuiten i.p.v. in het sportieve lidmaat. steeds suiker en snacks bijhebben. een volle maag sport niet graag. tijdens langdurige inspanning koolhydraten gebruiken. voldoende vocht innemen. niet sporten bij een sterk verhoogde bloedsuiker of bij aceton. de bloedsuiker altijd voor en na het sporten controleren.

58 Aanbevelingen voor sporters 3 zorg ervoor dat je nooit alleen bent tijdens het beoefenen van sporten als zwemmen.. Licht medesporters in hoe ze een hypoglycemie kunnen herkennen en behandelen. draag steeds een herkenningsteken (diabetespaspoort, armband, halssnoer, GSM), waarop staat dat u diabetes hebt. vermijd sporten die een verhoogde druk aan de ogen kunnen veroorzaken, zoals body-building, gewichtsheffen, kogelstoten, sprinten, hoogspringen; zeker wanneer je retinopathie (netvliesaantasting door diabetes) hebt. gebruik alle regeltjes met gezond verstand en laat u leiden door zelfcontrole en vroegere ervaringen.

59 De ideale sportdrank bevat: 6 á 7 % koolhydraten (saccharose en glucose) 40 á 80 mg% natrium geen cafeïne, koolzuurgas of alcohol smaakt lekker

60 Koolhydraatruilwaarden voor sportdranken (1 portie = 15 g koolhydraten) = 300 ml Extran dorstlesser = 250 ml Gatorade, Aquarius = 200 ml Extran sportdrink citroen, Isostar, AA-drink isotone = 100 ml Extran sportdrink orange, Isostar long energy, AA-drink high energy = 85 ml Extran recuperatiedrank = 30 ml Extran energiedrank = 25 ml Champ energie

61

62

63

64 Voedings en insulineaanpassing Trial and error Patienten moeten zichzelf leren kennen met behulp van regelmatige zelfcontrole Op basis van resultaten van zelfcontrole dient advies aangepast verfijnd en geïndividualiseerd te worden.

65 Een bezoek een de diëtiste is dus sterk aan te raden

66 Pauze Gewicht Kcal Bier alcoholvrij20045 Bier light20055 Bier oud bruin20070 Bier pils20080 Bier zwaar > 7%,1 glas Citroenjenever,1 glas 35 ml. 65 Tomatensap10015 Koffie met melk klein pakje friet 300 g700 1 Mars230

67 Gemiddeld extra energieverbruuik per uur en per kg. lichaamsgewicht Rustig wandelen2 kcal Stevig wandelen3 kcal Fietsen3 kcal Dansen3,5 kcal Tennissen5,5 kcal Zwemmen7 kcal Voetballen7 kcal Hardlopen15 kcal

68 Bij een stevige wandeling van 1 uur (6 km) verbruikt iemand van 60 kg dus 180 kcal extra 125 gr appel is 50 kcal 30 gram brood is 50 kcal –afwassen30kcal /10 min –badkamer schoonmaken36 kcal /10min –bed opmaken38 kcal /10 min –een koken32 kcal /10 min –strijken42 kcal /10min –was ophangen45 kcal /10 min

69 Redenen om niet te bewegen Het is altijd tegenwind als ik fiets wegens tijdgebrek het is tijdverlies ik vind wandelen onnozel te slecht weer te koud te warm te donker buiten ik doe graag handwerk ik ben moe van het werken overdag

70 Ik fiets niet omdat ik –bang ben om te vallen –kan niet meer over de frame van mijn fiets –fiets is kapot –ik heb geen fiets meer –ik niet goed meer zie –te traag ben in mijn handelingen

71 Ik kan niet meer (ver) wandelen –ik sta wankel op mijn benen –ik heb evenwichtsstoornissen –ik wandel niet graag alleen –ik heb ademnood –ik heb pijn als ik (te) ver wandel

72 Inadequate zelfzorg ten aanzien van voedselopname Gevaar voor gebrekkige zelfzorg ten aanzien van vochtopname Inadequate zelfzorg ten aanzien van lichaamsbeweging Inadequate zelfzorg ten aanzien van verwondingpreventie Inadequate zelfzorg ten aanzien van symptoomherkenning Inadequate zelfzorg ten aanzien van behandelingscontrole Inadequate zelfzorg ten aanzien van therapietrouw Inadequate zelfzorg ten aanzien van medische consumptie Inadequate zelfzorg ten aanzien van zelfbeeldwijziging

73 Inadequate zelfzorg ten aanzien van Iichaamsbeweging Keto ‑ acidose tijdens en na lichamelijke inspanning Hypoglycemie na lichamelijke inspanning Onvoldoende controle bloedglucosewaarden tijdens verschillende omstandigheden Geen planningtijdstippen van lichaamsbeweging en insuline of voedselopname Geen extra inname koolhydraten bij inspanning met hoge intensiteit Veel belasting onderste ledematen bij perifere neuropathie Nauwelijks lichaamsbeweging

74 Inadequate zelfzorg ten aanzien van Iichaamsbeweging gebrekkig beoordelingsvermogen van belang lichaamsbeweging voor preventie van chronische complicaties gebrekkig beoordelingsvermogen van energieverbruik van beweging door onvoldoende kennis van voeding met lage en hoge absorptiesnelheid, insulinesecretie, respons van voedingsstoffen, energieverbruik van bewegingen, sporten gebrekkig uitvoeringsvermogen van inname extra koolhydraten en/of vermindering insuline

75

76 Voordelen van beweging en sport Lagere glucosespiegel in het bloed tijdens en na Lagere basale en postprandiale (na eten) insulinewaarden (type 2I!) Verhoogde insulinegevoeligheid Verbeterd vetprofiel  verminderde triglyceriden  lichte daling LDL ("slechte" cholesterol)  verhoogde HDL ("goede" cholesterol) Bijkomende therapie voor lichte hypertensie

77 Voordelen van beweging en sport Verhoogd energieverbruik  hulp bij gewichtsreductie  verhoogd vetverlies  verhoging spiermassa Verbeterde werking van hart en bloedvatenstelsel Verhoogde kracht en flexibiliteit Verbeterde levenskwaliteit, zelfbeeld en verminderde psychologische stress

78 Risico's van beweging en sport Hypoglycemie (als diabetes behandeld wordt met insuline of orale medicatie)  tijdens inspanning  na inspanning Hyperglycemie na zeer krachtige inspanning Hyperglycemie en ketosis (type 1) Verslechtering van lange termijn-complicaties  Retinopathie - lossen van de retina  Nefropathie - verhoogd eiwitgehalte in urine  Perifere neuropathie –orthopedische kwetsuren en voetblessures  Autonome neuropathie - verminderde maximale aerobe capaciteit

79 Checklist bij sporten voor type 1 Controleer ketonen in de urine  indien negatief: OK  Indien positief: neem insuline, doe geen inspanning tot ketonen geëlimineerd zijn Houd steeds een duidelijke identificatie bij dat je diabetespatiënt bent Neem steeds koolhydraten mee die snel opgenomen worden

80 Checklist bij sporten voor type 1 Inspanningsplan:  Duur en intensiteit?  Gewone of bijzonder inspanning?  Verhouding inspanning tot conditie?  Verwacht energie(calorie) verbruik? Insulineschema:  wat is normaal insulineschema? moet dit verlaagd worden?  tijd tussen insuline-injectie en start inspanning?  plaats van injectie: zelfde of wijzigen?

81 Checklist bij sporten voor type 1 Voedselinname:  Tijd tussen laatste maaltijd en start inspanning?  Moet er geen snack worden genomen voor inspanning?  Inname koolhydraten tijdens inspanning?  Extra voedsel nodig na inspanning? Zelfcontrole (glucosespiegel):  indien < 100 mg/dl: eet een snack vooraf  indien mg/dl: OK  indien > 250 mg/dl - ketonen!!

82 Checklist bij sporten voor type 2 Patienten op dieet:  Extra voeding voor, tijdens of na inspanning meestal niet nodig, behalve bij uitputtende inspanningen Inspanningsprotocol voor obese patiënten met type 2:  Langzaam opbouwen  Inspanningen gebruiken die de patiënt gewoon is Patiënten met hoge suikerspiegels s'ochtends:  Inspanningen s'avonds na 16u ( avondactiviteit stopt lever om grote hoeveelheden suikers te produceren overnacht) Patiënten met hoge suikerspiegels voor/na maaltijd:  Korte wandeling voor/na eten aan te bevelen

83 Inspanningsprogramma Type: aerobe inspanning Frequentie:3 tot 5 maal per week Duur:30 tot 60 minuten Intensiteit: 50 tot 74% van V02-max Veiligheid: opwarmen - cool-down / zorgvuldig uitkiezen soort inspanning / zelfcontrole / aangepast schoeisel / geen inspanning in extreme warmte of koude / voldoende vochtinname

84 Ontwikkeling van een MATIGE activiteit, gedurende 30 minuten, vijf dagen per week Matige activiteit ‑ lopen met een kwieke tred, fietsen, zwemmen, dansen, zwaar tuinierwerk, trappen opklimmen. Dient de beoefenaar een gevoel van warmte te geven en lichtjes buiten adem te brengen ‑ veroorzaakt een energieverbruik van ongeveer 20 kJ (5 kcal) per minuut (gemiddelde). Korte perioden van activiteit kunnen een goed begin zijn, maar aanhoudende oefeningen leveren de grootste voordelen op; een goed compromis bestaat in 2 x 15 minuten per dag.

85 Ontwikkeling van een KRACHTIGE activiteit, gedurende 20 minuten, drie dagen per week Krachtige activiteit ‑ fitness-oefeningen gelijkend op die welke hierboven zijn vermeld maar die op energieke wijze worden uitgevoerd. Dient de persoon zeer warm en zwetend te maken en flink buiten adem te brengen ‑ veroorzaakt een energieverbruik van meer dan 30 kJ (7,5 kcal) per minuut. Dit type van activiteit levert grotere voordelen voor de gezondheid op maar is niet aan te raden voor gewoonlijk inactieve personen.

86 Samen gaan fietsen

87 Gezinsbond pakt uit met nieuwe brochure "Gezinnen op de fiets" Per provincie werkte de Gezinsbond een fietszoektocht uit waarmee leuke prijzen te winnen zijn. Weverijroute (41 km) Start fietsseizoen om 20 uur - KVLV Oeselgem Fietsen met Evy Gruyaert 01/07/07: Fietsfeest Leiestreek met vzw Mobiel

88 Samen gaan fietsen

89

90 Samen gaan fietsen met de VDV Seniorenfietsweek  van zondag 23 september tem zaterdag 29 september.  in het vakantiecentrum De Linde te Retie. Fietsen met de VDV afd Kortrijk  Om de 14 dagen de maandag  30 à 50 km  Principe: “Samen uit – samen thuis”  12 à 15 km per uur  12 à 15 personen  Start aan de campus OLV hospitaal

91 Vragen Diabetes Infolijn / Michiel Van Damme – 0486/ /


Download ppt "Bewegen en Sport Fietsen Invloed en impact van lichaamsbeweging en sport op de diabetesregeling Michiel Van Damme diabetesverpleegkundige AZ Groeninge."

Verwante presentaties


Ads door Google