De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Diabetes is meer dan suiker alleen !. DIABETES IS MEER DAN SUIKER ALLEEN ! Algemeen over diabetes HypertensieRoken Hyper- lipidemie Diabetische Poly-

Verwante presentaties


Presentatie over: "Diabetes is meer dan suiker alleen !. DIABETES IS MEER DAN SUIKER ALLEEN ! Algemeen over diabetes HypertensieRoken Hyper- lipidemie Diabetische Poly-"— Transcript van de presentatie:

1 Diabetes is meer dan suiker alleen !

2 DIABETES IS MEER DAN SUIKER ALLEEN ! Algemeen over diabetes HypertensieRoken Hyper- lipidemie Diabetische Poly- Neuropathie Diabetische Voet Erectiele Dysfunctie

3 ALGEMEEN OVER DIABETES PROBLEEMDEFINITIE ENKELE CIJFERS OPLOSSINGEN DIABETESMEDICATIE MENU

4 PROBLEEMDEFINITIE MENU MENU ALGEMEEN

5 DEFINITIE Diabetes mellitus is een chronische, niet geneesbare aandoening. Bij diabetes produceert het lichaam onvoldoende insuline of is het lichaam ongevoelig voor het effect van insuline. Hierdoor kan suiker vanuit de voeding onvoldoende opgenomen worden in de verschillende cellen om daar als energiebron te dienen. Daardoor ontstaat een verhoging van het bloedsuikergehalte (hyperglycemie). En samen met een hyperglycemie zien we vaak stoornissen in de bloedvetten (cholesterol) en de bloeddruk. Het is een van de meest frequent voorkomende chronische ziekten van onze samenleving. Het gaat gepaard met een verhoogd overlijdensrisico door hart- en vaatlijden, en met een verhoogd risico op blindheid en nieraantasting. Vlaamse Diabetesvereniging vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx maart 08www.diabetes- vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx

6 TYPES Type1Type 2 Insulinedependente diabetes, juveniele diabetes Ouderdomsdiabetes Hierbij wordt onvoldoende insuline aangemaakt door een stoornis ter hoogte van de insuline producerende cellen (betacellen) van de alvleesklier of pancreas. Deze vorm ontstaat meestal op jongere leeftijd (vóór 40 jaar).  externe toediening van insuline onontbeerlijk De insulineproductie is initieel nog wel aanwezig, maar de werking van insuline ter hoogte van de cellen is onvoldoende. In hoofdzaak treft het volwassenen, ouder dan 40 jaar. De laatste jaren zien we echter een spectaculaire stijging van het aantal mensen met type 2 diabetes, ook op jongere leeftijd Voornaamste oorzaken: - toenemend overgewicht - onvoldoende lichaamsbeweging 10% van de diabetici90% van de diabetici Bruusk optredenDe ontwikkeling van type 2 diabetes verloopt meestal langzaam. Daardoor kunnen gedurende meerdere jaren reeds licht verhoogde bloedsuikerwaarden aanwezig zijn en schade aanrichten, zonder dat men zich van enig kwaad bewust is. Men schat dat ongeveer de helft van de mensen met type 2 diabetes niet weet dat ze de ziekte hebben. Vlaamse Diabetesvereniging vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx maart 08www.diabetes- vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx

7 METABOOL SYNDROOM Het metabool syndroom is een stofwisselingsprobleem gekenmerkt door*: -Abdominale obesitas Taille omtrek: man >=94cm, vrouw >=80cm (Kaukasisch ras) Plus 2 bijkomende factoren uit onderstaande lijst: -Gestoorde glycemienuchter >100mg/dl of diagn.diabetes -Hoge bloeddrukSBD >130mmHg of DBD>85mmHg of behandeling -Triglyceriden >=150 mg/dl of behandeling -HDL<40mg/dl of behandeling *The IDF conscensus worldwide definition of te Metabolic Syndrome,

8 ENKELE CIJFERS MENU MENU Algemeen

9 Wereldwijde prevalentie van diabetes volgens leeftijd & geslacht in 2000 Aangepast van Wild S et al. Diabetes Care. 2004;27: Leeftijd (jaren) Mannen Vrouwen PREVALENTIE %

10 Type I + II diabetes (20-79j) % Wereldbevolking 6% 246 miljoen 7,3% 380 miljoen % Europeanen8,4% 53,2 miljoen 9,8% 64,1 miljoen % Belgen7,9% ,7% Diabetes Atlas, 3rd edition, International Diabetes Federation, : aantal nieuwe patiënten per jaar in België: type I : 2070 type II: = 2à3 / jaar/ huisartsenpraktijk = >90% van de nieuwe gevallen zijn type II patiënten Verwachte evolutie:

11 PREVALENTIE 7,9% 9,7% 6,4% 7,3% In 2007 heeft >1 miljoen Belgen te hoge bloedsuikerwaarden en komt dus in aanmerking voor preventie en behandeling van diabetes en gerelateerde complicaties. Diabetes Atlas, 3rd edition, International Diabetes Federation, 2006

12 MORTALITEIT Legende AFRAfrica EMMEEastern Meditteranean and Middle East EUR Europe NANorthern America SACASouth and Central Asia SEASouth East Asia WPWestern Pacific Aantal overlijdens ten gevolge van diabetes (20-79 jaar), gegroepeerd per regio, 2007

13 COMPLICATIES Acute complicaties: –Hypoglycemie (glykemie < 70mg/dl) –Hyperglycemie Chronische complicaties: –Macroangiopathieën (niet-specifiek voor diabetes,maar wel frequenter, vroegtijdiger, ernstiger en diffuser): atherosclerose * hart * hersenen(CVA,TIA) * onderste ledematen (perifeer vasculair lijden) –Microangiopathieën (specifiek): Na 10 à 15 jaar diabetes: Nefropathie Retinopathie Neuropathie Vlaamse Diabetesvereniging vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx maart 08www.diabetes- vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx

14 21% 7% 18% 55% Hospitalisatie Ambulant Anti-diabetica Andere geneesmiddelen KOSTEN TYPE II DIABETES IN EUROPA De totale jaarlijkse rechtstreekse kosten voor diabetes in 8 Europese landen* werden geschat op € 9 miljard (2.834 € per patiënt) Jönsson B. Diabetologia. 2002;45:S5-S12 Ref. in 1999 * België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Nederland, Spanje, Zweden, UK

15 OPLOSSINGEN? MENU MENU Algemeen

16 EEN TIJDIGE DIAGNOSE DIAGNOSTISCHE CRITERIA TYPE II Nuchter (min.8 uur) <100 mg/dlnormaal >= 100mg/dl en <126 mg/dlgestoorde nuchtere glucose >= 126mg/dldiabetes mellitus  2 metingen op verschillende dagen Niet-nuchter >=126mg/dl en <200mg/dlnuchter herhalen >=200mg/dldiabetes mellitus Orale glucose tolerantietest >=140mg/dl en <200mg/dlgestoorde glucosetolerantie >=200mg/dldiabetes mellitus Volgens WVVH, Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering D I A B E T E S M E L L I T U S T Y P E 2 Gevalideerd door CEBAM onder het nummer 2005/02 Auteurs: Johan Wens, Patricia Sunaert, Frank Nobels, Luc Feyen,Paul Van Crombrugge, Hilde Bastiaens, Paul Van Royen

17 BEHANDELINGSDOELEN Doelstelling Rokenrookstop Gewichtsreductie bij obesitas5 à 10% op 1 jaar HbA1C<7 % Nuchtere glykemie<= 125 mg/dl Bloeddruk<130/80 mmHg TC*<175 mg/dl <155 als mogelijk LDL<100 mg/dl <80 als mogelijk* Volgens WVVH, Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering D I A B E T E S M E L L I T U S T Y P E 2 Gevalideerd door CEBAM onder het nummer 2005/02 Auteurs: Johan Wens, Patricia Sunaert, Frank Nobels, Luc Feyen,Paul Van Crombrugge, Hilde Bastiaens, Paul Van Royen * 4th European Task Force 2007, New European Recommandations for the prevention of cardio vascular disease. Graham et al.Eur.J.Cardiol.Prev.and Rehab 2007,14 (supp2):E1-E40

18 BEHANDELING De behandeling van diabetes heeft tot doel het welzijn van de diabetespatiënt te bevorderen. Dit betekent dat hij een leven moeten kunnen leiden dat kwalitatief en kwantitatief gelijk is aan dat van personen zonder diabetes. Concreet betekent dit: symptomen van hyperglykemie vermijden, acute complicaties (hypoglykemie, hyperglykemie) voorkomen, chronische complicaties voorkomen, mortaliteit verminderen, zelfredzaamheid van de patiënt behouden, sociale discriminatie tegengaan. Volgens WVVH, Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering D I A B E T E S M E L L I T U S T Y P E 2 Gevalideerd door CEBAM onder het nummer 2005/02 Auteurs: Johan Wens, Patricia Sunaert, Frank Nobels, Luc Feyen,Paul Van Crombrugge, Hilde Bastiaens, Paul Van Royen

19 ZELFZORGEDUCATIE De zelfzorgeducatie heeft tot doel de patiënten met diabetes zelfstandig te leren omgaan met hun ziekte (empowerment). Dankzij correcte informatie kunnen zij zelf beslissingen nemen in hun dagelijkse behandeling en op die manier een volwaardige partner zijn in hun zorg. Op korte termijn (minder dan zes maanden) heeft zelfzorgeducatie een positief effect op het Hba1c en op parameters die te maken hebben met de kwaliteit van leven. Voor effecten op langere termijn is van belang dat educatie een continu proces is en niet een éénmalige interventie. Deze educatie en de ondersteuning van leefstijlaanpassing(en) gebeuren geleidelijk aan over de tijd en in kleine stappen Volgens WVVH, Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering D I A B E T E S M E L L I T U S T Y P E 2 Gevalideerd door CEBAM onder het nummer 2005/02 Auteurs: Johan Wens, Patricia Sunaert, Frank Nobels, Luc Feyen,Paul Van Crombrugge, Hilde Bastiaens, Paul Van Royen

20 MOGELIJKE ORGANISATIE TYPE 2 DIABETESZORG 1 ste lijn: 1) de huisarts = centrale rol, ondersteund door: 2) multidisciplinair zorgteam diabetes = gestructureerde begeleiding tot maximale zelfzorg «empowerment» van de patiënt Bv: podoloog, diëtist, apotheker, referentieverpleegkundige,… 2de lijn: Diabetes-specialisten: diabetoloog/endocrinoloog *coachen en opleiden van de 1 ste lijn *behandelen van door 1 ste lijn doorverwezen complexe patiënten en patiënten die de therapeutische doelen niet bereiken KCE-reports vol 27B, De kwaliteit en de organisatie van type 2 diabeteszorg, Aanbevelingen

21 VOEDING

22 Een gebalanceerde voeding is belangrijk voor: - het behoud van een normaal lichaamsgewicht - het bereiken van het glycemisch evenwicht - de preventie van het atherogeen risico en bestaat uit een controle van: - de calorieëntoevoer - de spreiding van de voedingsstoffen (voedseldriehoek) - de glycemische index van de voedingswaren: trage of snelle suikers Tips voor uw patiënt: * Beter is vaker kleinere hoeveelheden eten,waardoor pancreas minder intensief moet werken * Zonder suiker ≠vrij van alle suikers ! Deze producten kunnen nog steeds natuurlijke suiker bevatten of kunstmatig gezoet zijn met energievrije zoetstof (bv polyolen zoals maltitol of sorbitol). * Opletten voor verborgen glucose = zetmelen (brood,pasta,rijst,aardappelen). Liefst in ruwe vorm eten, de pel wordt trager afgebroken,waardoor glucose trager vrijkomt. * ‘Light’ = 'minder' van een bepaalde voedingsstof. Zo zijn er lightproducten met minder vet, zout, suiker, alcohol,..... 'Light' dekt dus een hele lading. Bepaalde light-producten leveren echter evenveel energie als het gewone product Vlaamse Diabetesvereniging vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx maart 08www.diabetes- vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx

23 BEWEGING Tips voor uw patiënt: -Beweeg met regelmaat -Bepaal de hoogte van bloedglucose voor de activiteit -Vermijd extreme kou en warmte, maar ook grote hoogte en diepte -Ga niet alleen bewegen en neem druivensuiker mee Effect van beweging op diabetes: - Door bewegen wordt de bloedglucose verlaagd - De bloedsomloop wordt gestimuleerd, waardoor insuline beter zijn werk kan doen - Er is minder insuline nodig om het lichaam goed te laten functioneren - Het gewicht blijft (of komt) op peil Vlaamse Diabetesvereniging vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx maart 08www.diabetes- vdv.be/3/19/overdiabetes/watisdiabetes.aspx

24 DIABETES MEDICATIE MENU MENU Algemeen

25 BESCHIKBARE ORALE ANTIDIABETICA (OAD) Volgens WVVH, Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering D I A B E T E S M E L L I T U S T Y P E 2 Gevalideerd door CEBAM onder het nummer 2005/02 Auteurs: Johan Wens, Patricia Sunaert, Frank Nobels, Luc Feyen,Paul Van Crombrugge, Hilde Bastiaens, Paul Van Royen

26 DE 5 KLASSEN OAD MET HUN VOORDELEN EN ONGEMAKKEN Volgens WVVH, Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering D I A B E T E S M E L L I T U S T Y P E 2 Gevalideerd door CEBAM onder het nummer 2005/02 Auteurs: Johan Wens, Patricia Sunaert, Frank Nobels, Luc Feyen,Paul Van Crombrugge, Hilde Bastiaens, Paul Van Royen

27 OAD: DOSERING,INNAME, TITRATIE Volgens WVVH, Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering D I A B E T E S M E L L I T U S T Y P E 2 Gevalideerd door CEBAM onder het nummer 2005/02 Auteurs: Johan Wens, Patricia Sunaert, Frank Nobels, Luc Feyen,Paul Van Crombrugge, Hilde Bastiaens, Paul Van Royen MENU

28 BESCHIKBARE INSULINES Volgens WVVH, Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering D I A B E T E S M E L L I T U S T Y P E 2 Gevalideerd door CEBAM onder het nummer 2005/02 Auteurs: Johan Wens, Patricia Sunaert, Frank Nobels, Luc Feyen,Paul Van Crombrugge, Hilde Bastiaens, paul Van Royen MENU Complicaties NHP = Neutrale Protamine Hagedoorn NPL = Neutrale Protamine Lispro

29 HYPERLIPIDEMIE MENU

30 DIABETES EN CV COMPLICATIES ± diabetes patiënten 1 verhoogd risico op cv complicaties 1 Diabetes Atlas, 3rd Edition, IDF, 2006

31 Meest voorkomende oorzaak van mortaliteit bij diabetici = CV ziekte Geiss LS et al. In: National Diabetes Data Group, ed. Diabetes in America. Washington, DC: NIH; Publication

32 CV mortaliteit 3 x hoger bij mannen met diabetes, onafhankelijk van totaal cholesterol in MRFIT* Stamler J et al. Diabetes Care. 1993;16: * MRFIT (Multiple Risk Factor Intervention Trial) ** Gecontrolleerd voor leeftijd (per personenjaren)

33 Volgorde van belangrijkheid van coronaire risicofactoren in UKPDS * Turner RC et al. BMJ. 1998;316: Variabele p-waarde 1. LDL-C<0, HDL-C0, HbA 1c 0, SBD0, Roken0,056 *UKPDS (United Kingdom Prospective Diabetes Study): risicofactoren, gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht, bij blanke diabetespatiënten (tijd tot eerste coronair event = afhankelijke variabele).

34 LDL-C sterke voorspeller voor coronair risico bij diabetici Verhouding tussen lipidenwaarden (gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht) en coronair lijden bij 2693 diabetespatiënten in de UKPDS studie Turner RC et al. BMJ. 1998;316: LDL-C p<0,0001 Triglyceriden p<0,0001 HDL-C p<0,0001 Hazard ratio mg/dl TC p<0,0001

35 Effect van complicaties op de gemiddelde directe kosten per patiënt 1.7x 2.0x 3.5x Geen complicaties Micro- vasculair Macro- vasculair Micro- en macro- vasculair Impact op de kosten Effect van complicaties op de hospitalisatiekosten 2.1x 3.1x 5.5x Impact op de kosten Geen complicaties Micro- vasculair Macro- vasculair Micro- en macro- vasculair Williams R, Van Gaal L, Lucioni C, CODE-2 Advisory Board. Diabetologia. 2002;45:S13-S17. Macrovasculaire complicaties zijn verantwoordelijk voor een 2- tot 3-voudige toename van de kosten

36 CARDS: Diabetespatiënten zonder CV historiek Patiëntenpopulatie: 132 centra in het Verenigd Koninkrijk en Ierland Type 2 diabetes zonder historiek van CV event Leeftijd: jaar Colhoun HM et al. Diabet Med. 2002;19: patiënten Atorvastatine 10 mg/dag Placebo 6 weken Placebo

37 CARDS: Significante reductie van majeure CV events* met atorvastatine *Acuut coronair event, revascularisatie, beroerte. Colhoun HM et al. Lancet. 2004;364: RRR=37% (95% CI: 17%-52%) P=0.001 Cumulatieve incidentie (%) 127 events 83 events Jaren Atorvastatine 10 mg (n=1428) Placebo (n=1410) Studie vroegtijdig stopgezet (gem. follow-up 3.9 jaar)

38 Patiënten karakteristieken : Leeftijd: jaar Coronair lijden LDL-C: mg/dl Triglyceriden:  600 mg/dl Primair eindpunt : Tijd tot eerste majeure CV event : –Coronaire mortaliteit –Niet-fataal niet-procedure gerelateerd MI –Gereanimeerde hartstilstand –Fataal of niet-fataal CVA Atorvastatine 10 mg Open label periode 8 weken1-8 weken Selectie en wash-out Atorvastatine 10 mg LDL-C doel : 100 mg/dl Mediane follow up = 4,9 jaar Atorvastatine 80 mg LDL-C doel : 75 mg/dl Dubbelblinde periode n=1501 LDL-C: <130 mg/dl n=748 n=753 Start TNT studie : Post-hoc analyse diabetespatiënten Shepherd J et al. Diabetes Care. 2006;29:

39 TNT diabetespatiënten : Significante reductie van majeure CV events* *Coronaire mortaliteit, niet-fataal, niet-procedure gerelateerd MI, gereanimeerde hartstilstand, fataal of niet- fataal CVA. RRR=25% (95% CI: 3%-42%) p =0,026 Cumulatieve incidentie’ (%) 135 events 103 events Jaren Atorvastatine 10 mg (n=753) Atorvastatine 80 mg (n=748) Shepherd J et al. Diabetes Care. 2006;29:

40 Nieuwe Europese aanbevelingen (4de Europese Task Force – 2007) voor de preventie van cardiovasculaire ziekten Graham, I., Atar, D., Borch-Johnsen, K., Boysen, G., Burell, G., Cifkova, R., Dallongeville, J., et al. 2007, "European guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: full text. Fourth Joint Task Force of the European Society of Cardiology and other societies on cardiovascular disease prevention in clinical practice (constituted by representatives of nine societies and by invited experts)", Eur J Cardiovasc.Prev.Rehabil., vol. 14 Suppl 2, pp. S1-113 Dieet en beweging Alle risicofactoren in aanmerking nemen STREEFWAARDEN voor cholesterol CT < 175 mg/dl (en < 155 indien mogelijk) LDL-C < 100 mg/dl (en < 80 indien mogelijk) Dit zal gewoonlijk een statine vereisen, voor de meeste diabetici, ONAFHANKELIJK van de basiswaarden

41 CASUS Vrouw van 50 jaar  geen CV antecedenten  Diagnose - Diabetes type jaar geleden gesteld met microalbuminurie  Op dieet, lichaamsbeweging en metformine  HbA1c = 6,5%  Lengte 1,65 m en gewicht 71 kg met BMI: 26,3 kg/m 2  Lipiden profiel:  TC: 215 mg/dl  LDL-C: 118 mg/dl  TG: 290 mg/dl  HDL-C: 39 mg/dl  Bloeddruk: Syst. 125 mmHg / Diast.78 mmHg  Rookt niet  Familiale voorgeschiedenis van MI: moeder heeft diabetes en vader overleden aan MI op 49 jaar Mevr Jansen The ILIB Lipid Handbook for Clinical Practice Dyslipidemia and Coronary Heart Disease 3rd Edition

42 Welke behandeling schrijft u voor? Een statine Een fibraat Een fibraat en hars Een statine met een ACE- remmer (of sartaan) en aspirine CASUS Mevr Jansen The ILIB Lipid Handbook for Clinical Practice Dyslipidemia and Coronary Heart Disease 3rd Edition

43 Bespreking (1) De patiënte heeft geen CV antecedenten, maar loopt een hoog risico want heeft diabetes (risico van coronairlijden vermenigvuldigd met 3 tot 7 bij een vrouw met diabetes) Voor deze patiënten moet er gestreefd worden naar een LDL-C < 100 mg/dl Statines zijn de beste keuze CASUS Mevr Jansen The ILIB Lipid Handbook for Clinical Practice Dyslipidemia and Coronary Heart Disease 3rd Edition

44 Bespreking (2) De combinatie statine-fibraat is ook een mogelijkheid, met de nodige gebruiksvoorzorgen Microalbuminurie wijst op een verhoogd risico op CV complicaties en een achteruitgang van de nierfunctie. Daarom is toediening van ACE-inhibitoren of sartanen sterk aanbevolen CASUS Mevr Jansen MENU The ILIB Lipid Handbook for Clinical Practice Dyslipidemia and Coronary Heart Disease 3rd Edition

45 DIABETISCHE POLYNEUROPATHIE MENU

46 DEFINITIE VAN PIJN “Pijn is een onaangename sensorische en emotionele ervaring geassocieerd met effectieve of mogelijke weefselschade of beschreven in termen van dergelijke schade.” Nociceptieve pijn adaptieve transiënte pijn als reactie op een schadelijke prikkel (zoals een alarm dat de aanwezigheid aankondigt van een mogelijk schadelijk prikkel). Neuropathische pijn spontane pijn en hyperalgesie in combinatie met een beschadiging of letsel van het zenuwstelsel (zoals een alarm dat constant afgaat, zelfs indien er geen spoed bij is, of dat herhaaldelijk vals alarm geeft). Spontane pijn en wijzigingen in de gevoeligheid voor prikkels zijn fundamentele kenmerken van onaangepaste pijn, die deze pijn onderscheiden van nociceptieve pijn. IASP Task Force on Taxonomy. In:MerskeyH,Bogduk N,eds.Classification of Chronic Pain, 2nd ed. IASP Press; Seattle, WA, 1994, pp

47 PERIFERE ZENUWVEZELS MotorischSensorisch Autonoom Spiercontrole Contacten, vibratie, perceptie van de houding Perceptie van koude en pijn Perceptie van warmte en pijn Hartritme, bloeddruk, GI functies, urogenitale functies Mate van myelinisatie Klein Groot Vinik et al. Nat Clin Pract Endocrinol Metab 2006, 2(5):269

48 Diabetische polyneuropathie kan multipele pathogenetische mechanismen impliceren Diabetische neuropathie Auto-immuniteit Rechtstreekse neurotoxiciteit Microvasculaire Insufficiëntie Diabetes Metabolische hyperglykemie A.I. Vinik, et al, Diabetic neuropathies, Diabetologia (2000) 43:

49 De levenskwaliteit is verminderd bij patiënten met pijnlijke DPN Neuropathische pijn kan een negatieve invloed hebben op 1, 2 : –De stemming –De slaap –De energie –De beweeglijkheid –Het werk –De sociale activiteiten –De levensvreugde 1 Ref.Galer, et al. Diabetes Research and Clinical Practice. 2000, 47: Benbow, et al. Q J Med :

50 Prevalentie : Diabetes en Neuropathische pijn (1) diabetes patiënten type 1 en type 2 diabetes (20-79j) (2) 50% van de diabetespatiënten hebben polyneuropathie 14% heeft pijnlijke diabetische neuropathie +/ Diabetes Atlas, 3rd Edition, IDF, I.M Colin, D. Bouhassira, S. Weiss,K. Matthys, D. De Bacquer,C. Mathieu,K. Van Acker. Prevalence of polyneuropathy and painful neuropathy in type 1 & 2 diabeticpatients and association with metabolic sydrome parameters, Poster presented ADA, Chicago Il, June Type 1 =>7% Type 2 => 18%

51 Symptomen pijnlijke diabetische polyneuropathie 3. Jensen TS, Gottrup H, Sindrup SH, et al. The clinical picture of neuropathic pain. Eur J Pharmacol. 2001;429(1-3): Gilron I, Watson CP, Cahill CM, et al. Neuropathic pain: a practical guide for the clinician. CMAJ. 2006;175(3):

52 Bouhassira et al. Pain 2005; DN4=‘douleur neuropathique 4 questions’ (neuropathische pijn 4 vragen) Diagnose van diabetische neuropathische pijn: DN4 vragenlijst Vraag 1: Heeft de pijn één of meer van de volgende karakteristieken: JaNeen Branderig Pijnlijk koud Elektrische schokken Vraag 2: Is de pijn geassocieerd met één of meer van de volgende karakteristieken in hetzelfde gebied: JaNeen Tintelend gevoel Spelden en naalden Gevoelloosheid Jeuk Vraag 3: Is de pijn gelokaliseerd in een gebied waar het onderzoek wijst op één van de volgende karakteristieken: JaNeen Hypo-esthesie bij aanraking Hypo-esthesie bij prikken Vraag 4: Kan de pijn In het pijnlijke gebied veroorzaakt of verergerd worden door: JaNeen wrijven Score ≥ 4/10 = neuropathische pijn Specificiteit: 90% Sensitiviteit: 83%

53 Behandeling van Neuropathische pijn

54 1.EFNS guidelines 2.Freeman R. Autonomic neuropathy C. 2005; 365: SmCP amitriptyline 4. Freeman R. Autonomic peripheral neuropathy, Lancet 2005;365: Medicamenteuze interacties amitriptyline²: analgetica, antiepileptica, antidepressiva, calciumantagonisten, oestrogenen, antipsychotica, diuretica, anticholinergica, antihypertensiva,…

55 LYRICA ® (pregabaline) bij PERIFERE NEUROPATHISCHE PIJN 1.Hoe werkt het? 2.Wat is de meerwaarde voor de patiënt? 3.Te verwachten resultaten? 4.Follow-up!

56 Lyrica ® :werkingsmechanisme Gee et al.,1996. Fink et al., Dooley et al., Maneuf et al., Bialer et al., 1999, Welty et al., 1997.

57 Efficacy of pregabalin in neuropathic pain evaluated in a 12-week, randomised, double-blind, multicentre, placebo- controlled trial of flexible and fixed-dose regimens 1 1.Efficacy of pregabalin in neuropathic pain evaluated in a 12-week, randomised, double-blind, multicentre, placebo-controlled trial of flexible- and fixed-dose regimens: Freynhagen et all: pain 115 (2005) Freynhagen et al.

58 Resultaten: doeltreffendheid Significante superioriteit versus placebo vanaf week 1 (vaste dosis) en vanaf week 2 (flexibele dosis) Efficacy of pregabalin in neuropathic pain evaluated in a 12-week, randomised, double-blind, multicentre, placebo-controlled trial of flexible- and fixed- dose regimens: Freynhagen et all: pain 115 (2005)

59 Resultaten: doeltreffendheid Secondary End Points Placebo n=65 Pregabalin fixed-dose n=132 Pregabalin flexible-dose n= % RR 24.2%52.3%48.2% 30 % RR 37.1%66.4%59.0% NNT (≥ 50% reduction) Sleep interference P<0.001 Improving sleep disturbance P<0.001 Overall sleep problem index P<0.05 PGIC P<0.01 versus baseline Efficacy of pregabalin in neuropathic pain evaluated in a 12-week, randomised, double-blind, multicentre, placebo-controlled trial of flexible- and fixed-dose regimens: Freynhagen et all: pain 115 (2005)

60 Resultaten: doeltreffendheid Efficacy of pregabalin in neuropathic pain evaluated in a 12-week, randomised, double-blind, multicentre, placebo-controlled trial of flexible- and fixed-dose regimens: Freynhagen et all: pain 115 (2005)

61 Resultaten: tolerantie en veiligheid NNH Placebo n=65 Pregabalin fixed-dose n=132 Pregabalin flexible-dose n=141 Dizziness (1.5)28.8(7.6)19.1(2.1) Peripheral oedema (0.0)7.6(0.8)15.6(2.1) Weight gain (0.0)13.6(0.8)12.1(0.7) Somnolence8.5 0(0.0)12.9(3.8)10.6(0.0) Nausea (1.5)10.6(6.1)5.0(1.4) Per protocol metingen van: - perifeer oedeem:12,4% in de pregabalinegroep 1,6% in de placebogroep - gewichtstoename (≥ 7%): 13,9% in de flexibele dosisarm (n=19) 7% in de vaste dosisarm (n=9) - gemiddelde verandering:1.9kg in flexibele dosis van gewicht1.6kg in vaste dosis 0.2kg in placebo Efficacy of pregabalin in neuropathic pain evaluated in a 12-week, randomised, double-blind, multicentre, placebo-controlled trial of flexible- and fixed-dose regimens: Freynhagen et all: pain 115 (2005)

62 Resultaten: tolerantie en veiligheid ITT Population Patient Disposition Placebo n=65 n (%) Pregabalin fixed- dose 600 mg/day n=132 n (%) Pregabalin flexible- dose mg/day n=141 n (%) Completed flexible-dose trial 35(53.8)82(62.1)92(65.2) Reason for discontinuation Adverse event 5(7.7)33(25.0)24(17.0) Lack of efficacy 19(29.2)11(8.3)12(8.5) Lack of compliance 2(3.1)3(2.3)3(2.1) Other reason 4(6.2)3(2.3)10(7.1) Total discontinuations 30(46.2)50(37.9)49(34.8) Entered the open-label study 76.9%70.5%73.8% ITT=intention-to-treat. Adapted from fig2:Efficacy of pregabalin in neuropathic pain evaluated in a 12-week, randomised, double-blind, multicentre, placebo-controlled trial of flexible- and fixed- dose regimens:Freynhagen et all : pain 115 (2005)

63 Conclusie Pregabaline BID in flexibele en vaste doseringsschema’s bracht statistische significante reducties van de gemiddelde pijnscores teweeg. Het begin van de pijnverlichting was significant vanaf week 1 voor de vaste dosisarm en vanaf week 2 voor de flexibele dosisarm. De pijnverlichting bleef behouden gedurende de studie De patiënten van de vaste en flexibele doseringsschema’s vertoonden ook een significante verbetering van de pijngerelateerde slaapinterferentie; zij hadden een betere score op de MOS-sleep schaal alsook op de PGIC. Pregabaline werd goed verdragen. De ongewenste voorvallen waren van lichte tot matige ernst en voorbijgaand. De verschillen in AE’s en stopzettingspercentages wijzen op een voordeel van het flexibele doseringsschema tegenover het vaste doseringsschema.

64

65

66 TE ONTHOUDEN BOODSCHAP Een belangrijk deel van de diabetespatiënten heeft neuropathische pijn. Neuropathie met pijn vermindert de QoL. De diagnose kan gemakkelijk gesteld worden met goedkope tools en vereist geen bijzondere expertise. Er is een adequate behandeling beschikbaar die moet ingesteld worden bij deze patiënten.

67 Mr Dieter man, 68 jaar DM type II Recent ontdekte DM Pijn s’nachts in benen Monofilament 2/6 - 2/6 Vasculair: zwakke pulsaties Doppler : nl EMG:flink gestoord;cond snelheden < 40m/s CASUS MENU Chronische NP Casus van dr Van Acker Kristien, endocrinologie, diabetologie, St-Jozef ziekenhuis, Bornem


Download ppt "Diabetes is meer dan suiker alleen !. DIABETES IS MEER DAN SUIKER ALLEEN ! Algemeen over diabetes HypertensieRoken Hyper- lipidemie Diabetische Poly-"

Verwante presentaties


Ads door Google