De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Relativiteitstheorie Taco Visser

Verwante presentaties


Presentatie over: "Relativiteitstheorie Taco Visser"— Transcript van de presentatie:

1 Relativiteitstheorie Taco Visser

2 Einstein’s gedachtenexperiment Als je je met precies de lichtsnelheid van de klokkentoren afbeweegt, dan zie je de klok stilstaan. Maar staat de tijd dan ook stil? lichtstraal lichtsnelheid

3 Relativiteitstheorie Deze theorie gaat over ruimte en tijd. Zijn tijd en ruimte absolute grootheden? Nee! Zijn tijdsduur en lengte voor alle waarnemers hetzelfde? (Nee!) Zijn tijd en ruimte oneindig uitgestrekt of zijn ze begrensd?

4 Wat is tijd? Als niemand het mij vraagt, dan weet ik het. Als ik het moet uitleggen, dan weet ik het niet… Augustinus

5 Tijd is ……. Beweging Leven Onomkeerbaar … Verandering Relatief Want de drager van causaliteit, de verbinding tussen oorzaak en gevolg. Tijd heeft een richting (“de pijl van de tijd”), Want ‘wanorde’ neemt spontaan toe.

6 Soorten tijd en tijdsduur Psychologische tijd ~ 1 sec tot 100 jaar; is subjectief Culturele tijd ~ 1 dag tot 5000 jaar; minder subjectief, documentatie Fysische tijd ~ sec tot jaar; is meetbaar met klokken en daarom objectief Operationele definitie van tijd: ‘de tijdsduur van een proces is het verschil van twee tijdstippen die een waarnemer met zijn eigen klok bepaalt.’ Omdat iedere waarnemer zijn eigen klok heeft, opent deze definitie de weg naar verschillende metingen over de tijdsduur van een proces.

7 Een boloppervlak = gekromde twee-dimensionale ruimte Gekromde ruimtes Euclides (~300 vC) grondlegger van de meetkunde. ‘De Elementen.’ De som van de hoeken in een vlakke driehoek is altijd 180 graden. Maar dat is niet waar in een ‘gekromde’ of ‘niet-Euclidische’ ruimte! In een gekromde ruimte kan de som van de hoeken in een driehoek groter zijn dan 180 o. Een oneindige reis is wel mogelijk, maar toch is de ruimte begrensd! Is onze drie-dimensionale wereld gekromd of vlak?

8 Is onze wereld vlak of gekromd? Gauss ~1800: onze 3-D wereld is bij benadering vlak Midden 20ste eeuw: het universum is niet vlak

9 Soorten ruimte en afstanden ‘Psychologische’ afstanden: m tot 100 km Fysische afstanden: m tot lichtjaar. Een lichtjaar is de afstand die licht in 1 jaar tijd aflegt. 1 lichtjaar ~ 9, km Met onze zintuigen ‘zien’ we maar een heel klein stukje van de werkelijkheid. Onze huis-, tuin- en keukenlogica (`intuïtie’) hoeft dus helemaal niet juist te zijn voor de rest van de werkelijkheid. Relativiteitstheorie geeft daarvan verschillende voorbeelden. Natuurkunde laat ons het hele kleine en snelle, en het hele grote en langzame van de werkelijkheid zien.

10 Hoe bepaal je posities? Een fysische meting betreft altijd een visuele waarneming. Licht speelt dus altijd een rol. Maar hoe snel gaat het licht? Het experiment van Foucault

11 De lichtsnelheid is eindig… Alhoewel c = km/s heel snel is, is het wel eindig. Dat betekent dat je altijd naar iets uit het verleden kijkt. Dit speelt vooral op astronomische schaal: het licht van sterren dat ons nu bereikt is miljoenen jaren geleden uitgezonden – je kijkt in het verleden. Bijv: het licht van een ster op 1000 lichtjaren afstand doet er 1000 jaar over om ons te bereiken. Bestaat die ster nu nog wel? Supernova

12 Definities van tijd en ruimte Tijd is een coördinaat waarmee je verandering vastlegt. Tijd is 1 van de 4 coördinaten van een gebeurtenis. Zoals lengte, breedte en hoogte de ruimtelijke positie van een gebeurtenis vastleggen, geeft een tijdstip aan waar een gebeurtenis zich op de tijdsas bevindt. Vandaar dat men spreekt over de vier- dimensionale ruimte-tijd. Een gebeurtenis is dus een punt in de ruimtetijd. tijd lengte gebeurtenis

13 Fysische tijd Fysische tijd = de periodieke, regelmatige herhaling van een gebeurtenis: jaar, maand, week, dag, uur, minuut, seconde. 1 seconde =1/86400 van de gemiddelde duur van een dag. Deze definitie is niet zo heel precies…

14 Slinger-klok Vrije slinger dempt uit Aandrijven Aandrijving is optimaal op resonantie Kan ook met atoom! ATOM CLOCK A clock whose rate is controlled by the frequency of an internal motion within an atom. Time is now defined by a particular motion of an electron and nucleus.

15 Atoomklok E h~6x Js Des te scherper naarmate de atomen kouder zijn! Resonantie als hf ≈ E f

16 Definitie seconde Het element Cesium heeft een overgang waarvoor f = s -1 = 9.192….. GHz, een microgolf frequentie. 1 sec = perioden van de elektromagnetische straling die een bepaalde overgang in de grondtoestand van Cesium stimuleert. Dit aantal perioden kan je makkelijk tellen met behulp van electronica, en definieert tijdsduren.

17 Atoomklok opstelling

18 Ruimtelijke afstanden Engeland ~1400: 1 yard is de omvang van de taille van de koning Académie Française (1791) : 1 meter = 1/ ste deel van een vierde van de omtrek van de Aarde. 1889: 1 meter is de lengte van een metalen staaf die in Sèvres wordt bewaard. Het meten van de lichtsnelheid is nu zo precies [ m/s]; dat c gewoon is vastgelegd (‘gedefinieerd’), omdat de seconde ook vastligt, is de meter secondair is geworden. c is dus niet meer te meten, de meter weer wel! Sinds 1983: 1 meter ≡ 1/ ste deel van de afstand die licht (in vacuüm) in 1 seconde aflegt.

19 Vragen Stel dat twee waarnemers t.o.v. elkaar bewegen (bijv. een astronaut die naar Mars reist, en iemand die op Aarde acherblijft), en ze bepalen beiden met hun eigen klok de tijdsduur tussen twee lichtflitsen van één en dezelfde bron, meten ze dan dezelfde tijdsduur? Stel dat er een komeet langs vliegt. Meten beide waarnemers dan ook dezelfde lengte van de komeetstaart?


Download ppt "Relativiteitstheorie Taco Visser"

Verwante presentaties


Ads door Google