De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

9.2 Hoe ideaal is onze verzorgingsstaat?

Verwante presentaties


Presentatie over: "9.2 Hoe ideaal is onze verzorgingsstaat?"— Transcript van de presentatie:

1 9.2 Hoe ideaal is onze verzorgingsstaat?
HC HW + nakijken Responsiedeel / leren 5 min Begin: Absenten. Wat gaan we doen deze les. Leg titel goed uit! 25 intro + HC 30: Opdracht 10: HW + nakijken

2 Typen verzorgingsstaten
Scandinavische model: hoge belastingen maar ook hoge uitkeringen en gratis kinderopvang Continentale model: uitkeringen vrij hoog, belastingen ook. Veel aandacht voor kind. Angelsaksische model: Belastingen laag maar ook voorzieningen laag. Scholen en ziekenhuizen vaak particulier en of van matige kwaliteit. Hoge werkdruk. Weinig ontslagrecht. Zuidelijke model: overheid doet weinig aan zorg, familie zorgt daarvoor. Veel landbouw.

3 Inkomensongelijkheid in de EU
Nl: de 20% rijkste verdienen gemiddeld bijna vier keer zo veel als de 20% armste. In de EU is dit gemiddeld vijf keer zo veel.

4 Zoek deze begrippen op voor je SE!
De collectieve sector Blz 76: brede verzorgingsstaat, verzorgingsmaatschappij en waarborgstaat Drie soorten solidariteit op blz 83 Arbeidsethos en arbeidsmoraal Privatisering Nivelleren en denivelleren

5 Hoe werkt de verzorgingsstaat
Bedrijven en burgers moeten naar draagkracht belasting betalen Dit geld wordt uitgegeven aan collectieve voorzieningen (voorzieningen die er zijn voor iedereen) Voorbeelden: leger, politie, wegen, onderwijs, zorg Waarom doen we dit?  collectieve voorzieningen zijn niet winstgevend dus niemand gaat ze zelf oprichten. We moeten ze dus met z’n allen sponsoren

6 Het stelcel van sociale zekerheid
Sociale verzekeringen Werknemers- verzekeringen volksverzekeringen Sociale voorzieningen Bedoeld als aanvulling op de verzekeringswetten Groot deel van de collectieve uitgaven gaat naar het stelcen van sociale zekerheid. De staat organiseert solidariteit tussen mensen.

7 Werknemersverzekeringen
Verplichte verzekeringen voor alle mensen die in loondienst werken (dus niet voor ZZP-ers). Omslagstelsel WW, ZW, WIA Premies hiervoor worden van je bruto loon afgehaald. Ook werkgever betaalt deel van de premie. Teken loonwig: loonkosten – werkgeverspremie = brutoloon – werknemerslasten = nettoloon op het bord!

8 Volksverzekeringen Verplichte verzekering waar iedereen aan meebetaald en iedereen recht op heeft (dus niet alleen werkende) AOW, ANW, AKW, AWBZ Ook via omslagstelsel (behalve AKW daarvoor is geen premie die komt uit de belastingen)

9 Sociale voorzieningen
Aanvulling op de verzekeringswetten Wordt uit belastinggeld betaald (algemene middelen), niet uit premies! WWB, Huursubsidie Gemeenten voeren het uit

10 Geschiedenis van de verzorgingsstaat
19e eeuw: nachtwakersstaat Taak overheid: Veiligheid Lot armen: aangewezen op charitas, geen recht op staken Gebeurtenissen: industriële revolutie  slechte Arbeidsomstandigheden  ontstaan vakbonden Begin 20e eeuw: van vrijwillige zorg naar een recht Taak overheid: hygiëne, begin uitkeringen, leerplicht Lot armen: recht op uitkering, al was die erg laag Charitas = vrijwillige giften van particulieren, verenigingen of van de kerk. Mensen mochten vrijwillig geven aan de armen, de armen hadden dus geen zekerheid dat ze iets zouden krijgen. Van zorg naar recht wil zeggen: in de 19e eeuw werd er met charitas voor de armen gezorgd. Toen de overheid zich ermee ging bemoeien verschoof de vrijwillige zorg voor armen naar een recht van armen op zorg van de overheid.

11 Na WOII Van een gunst (charitas) naar een recht op hulp (uitkering)
Mensen werden niet meer bevoogdend toegesproken maar gewezen op hun recht Verzorgingsstaat niet alleen meer voor de armen  bijv studiefinanciering werd ook een recht Tot de economische crisis in de jaren 70 en 80 verzorgingsstaat werd te duur tot op dag van vandaag zijn we bezig met versoberen van de verzorgingsstaat

12 Het dilemma van de verzorgingsstaat Links ------------------------------------ Rechts
Sociale gelijkheid en solidariteit Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid

13 Verschillende visies op de economische orde
Planeconomie: communisme, bedrijven zijn van iedereen, overheid bepaalt hoeveel er geproduceerd wordt en tegen welke prijs Vrijemarkteconomie: kapitalisme, bedrijven in handen van privépersonen, concurrentie tussen bedrijven, vraag en aanbod bepaalt de prijs Verzorgingsstaat: gemengde economie, zoeken naar de juiste balans tussen uitgebreid of beperkt

14 HC: sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid = verschillen tussen mensen in inkomen, aanzien en macht Armste 10% krijgt 2% en Rijkste 10% krijgt 23% van BBP in Nederland Primaire inkomensverdeling: voor de belasting Secundaire inkomensverdeling: na belasting Tertiaire inkomensverdeling: na uitkeringen en toeslagen

15 Armoede in Nederland Sociale mobiliteit = mogelijkheid om te stijgen of dalen op de maatschappelijke ladder Er is veel sociale mobiliteit in Nederland: 60% van de armste 10%, is in de afgelopen 10 jaar maar 1 jaar arm geweest. Er is wel een onderklasse  sociale uitsluiting Actuele ontwikkeling: ‘working poor’ Actuele ontwikkelingen: ‘verloren generatie’ Verloren generatie: solliciteren zich suf, zijn vaak prima opgeleid, vinden geen werk omdat ze geen ervaring hebben en krijgen geen ervaring omdat ze geen werk vinden.

16 Drie politieke visies op de verzorgingsstaat
Linkse partijen: brede verzorgingsstaat Grote rol voor de overheid, welvaart delen, iedereen kans zich te ontwikkelen Midden partijen: verzorgingsmaatschappij Overheid en maatschappelijke groepen zorgen samen voor kwetsbare mensen, cao onderhandelingen Rechtse partijen: waarborgstaat Overheid garandeert alleen sociaal minimum voor mensen die niet kunnen werken

17 solidariteit Een gemeenschappelijk wij-gevoel staat onder druk
Wij-gevoel is noodzakelijk voor solidariteit Vroeger partner werk en geloof veel vaster Drie ontwikkelingen sinds jaren 70: Globalisering: sneller informatie, lagelonenlanden, migratie Individualisering: eigen keuzes centraal, meer scheidingen, gezin minder belangrijk Ontideologisering: zwevende kiezers, minder gelovigen

18 Maakt werk gelukkig? Ons inkomen is afgelopen 25 jaar verdubbelt maar ons geluk niet Weinig stakingen in Nederland door ‘overlegeconomie’ Veel overleg tussen werkgevers, werknemers en overheid: poldermodel Werk zorgt voor eigenwaarden maar ook voor stres, veel burn-out’s en arbeidsongeschikten Actueel: ‘economische groei en het milieu’ Actueel: ‘markteconomie leidt tot hoge werkdruk?’


Download ppt "9.2 Hoe ideaal is onze verzorgingsstaat?"

Verwante presentaties


Ads door Google