De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 Genetische etiologie van dyslexie: onderzoeksbevindingen en praktische implicaties Jean Steyaert KULeuven Departement Menselijke Erfelijkheid & Afdeling.

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 Genetische etiologie van dyslexie: onderzoeksbevindingen en praktische implicaties Jean Steyaert KULeuven Departement Menselijke Erfelijkheid & Afdeling."— Transcript van de presentatie:

1 1 Genetische etiologie van dyslexie: onderzoeksbevindingen en praktische implicaties Jean Steyaert KULeuven Departement Menselijke Erfelijkheid & Afdeling Kinderpsychiatrie

2 2 Overzicht Is dyslexie genetisch bepaald ? –XYY Tweeling- en familiestudies. Koppelingsonderzoek Kandidaat-gen onderzoek Dimensies in dyslexie Breukpuntenonderzoek Gen-omgevingsinteracties: –Fonological decoding blijkt universeel; echter woordherkenning interactie met taal in kwestie (Grigorenko, 2001) Klinische implicaties

3 3 Overzicht Is dyslexie genetisch bepaald ? Methodes & bevindingen Gen-omgevingsinteracties: Klinische implicaties

4 4 Aantoonbare genetische syndromen XYY : –Zowel in (toevallig) prenataal gediagnosticeerde jongens als in klinisch verwezen patiënten, bij wie XYY-diagnose postnataal wordt gesteld : –60% leerstoornissen –68% taalstoornissen

5 5 Familiestudies: DeFries 1978 : meer lees- en andere cognitieve problemen bij ouders en siblings van kinderen met dyslexie.

6 6 Eeneiig Concordant = 8/9 Discordant = 1/9 Twee-eiig Concordant = 6/9 Discordant = 3/9 Tweelingstudies

7 7 Virginia twin study, dyslexie: 69% door erfelijke factoren bepaald 13% gemeenschappelijke omgevingsfactoren Reynolds, C. A., J. K. Hewitt, et al. (1996). "The genetics of children's oral reading performance." J Child Psychol Psychiatry 37(4):

8 8

9 9 Herhalingsrisico in familie Ouders, broers & zussen: 10 –50 %

10 10 Conclusies Dyslexie is voor een groot deel genetisch bepaald.

11 11 Overzicht Is dyslexie genetisch bepaald ? Methodes & bevindingen Gen-omgevingsinteracties: Klinische implicaties

12 12 Koppelingsonderzoek

13 13

14 Koppelingsonderzoek: linkage analysis Dys. Geen Dys. Dys. Geen dys dys Vereenvoudigd beeld van het genoom.

15 15 Linkage-analyse Dyslexie is gekoppeld aan locus 3 - rode variant.

16 16 Linkage for dyslexia DYX1 on 15q21 DYX2 on 6p DYX3 on 2p16-p15 DYX5 on 3p12-q13 DYX6 on 18p11.2 From Grigorenko, 2003 Additional dyslexia loci on chromosomes 1, 4, 7,8, 9, 11, 13, 21q21-22 and X Grigorenko, E. L., F. B. Wood, et al. (2003). "Continuing the search for dyslexia genes on 6p." Am J Med Genet 118B(1):

17 17 Koppelingsonderzoek: Elke gevonden locus is nog zeer groot: of meer genen… Multipele loci kunnen aangetoond worden: theorie van Quantitative Trait Loci –QTL = er is een additief effect van verschillende genen in het tot stand komen van een cognitief kenmerk (of dysfunctie).

18 18 Kandidaat-genen

19 19 kandidaat genen Heeft aandoening niet “abnormale” variante van gen “normale” variante

20 20 Bevindingen kandidaat-genen bij dyslexie:

21 21 Breukpunten-analyse A/AB/B A/A, der B, der /B

22 22 Ook hele kleine deleties in chromosomen

23 23 Genetics of dyslexia DYX1C1 is the first dyslexia candidate gene DYX1C1 was disrupted by the 15q21 translocation breakpoint in four dyslectic members of one family, carrying a t (2;15) (q11;q21) Taipale, M., N. Kaminen, et al. (2003). "A candidate gene for developmental dyslexia encodes a nuclear tetratricopeptide repeat domain protein dynamically regulated in brain." Proc Natl Acad Sci U S A 100(20):

24 24 II.3 II.1 III.1III.2III.3 II.2II.4 I.2I.1 Family report - Results Dyslexia + del 21q22.3 No dyslexia / normal karyotype No dyslexia/ not karyotyped

25 25 Results - IQ test and dyslexia tests II.1 III.1 III.2 III.3 IQ SWR -3SD Spelling ? -3SD ? PA 0SD -1.6SD PD -3SD OC choice 0SD -0.5 SD -2SD SWR: single word reading; PA: phonological awareness; PD: phonological decoding; OC: orthographic choice

26 26 Department of Clinical Genetics, Academic Hospital Maastricht, Maastricht, the Netherlands –C. Schrander-Stumpel, clinical geneticist –J. Engelen, cytogeneticist –J. Herbergs, clinical molecular geneticist –J. Steyaert, child and adolescent psychiatrist Department of Neuropsychology, Academic Hospital Maastricht, Maastricht, the Netherlands –M. Wuisman, educational psychologist –W. Erens,clinical psychologist

27 27 Conclusies Dyslexie is voor een groot deel genetisch bepaald. Dyslexie wordt door verschillende genen beïnvloed.

28 28 Overzicht Is dyslexie genetisch bepaald ? Methodes & bevindingen Gen-omgevingsinteracties: Klinische implicaties

29 29 Beïnvloeding van genexpressie door omgevingsfactoren: Geheugen (?) Sociaal gedrag bij ratten –(via imprinting van gen) Vervroegde puberteit bij vaderloze meisjes (?) Dyslexie: ???

30 30 Overzicht Is dyslexie genetisch bepaald ? Methodes & bevindingen Gen-omgevingsinteracties: Klinische implicaties

31 31 Onmiddellijk klinisch belang: Uitleg aan gezinnen Besef van herhalingsrisico: kinderen in risicogezinnen kunnen tijdig dyslexieonderzoek krijgen.

32 32 Klinisch belang op lange termijn: Door genen voor dyslexie te vinden kunnen moleculaire en cellulaire mechanismen van dyslexie onderzocht worden. => farmacologische aangrijpingspunten ???

33 33 Conclusies Dyslexie is voor een groot deel genetisch bepaald.


Download ppt "1 Genetische etiologie van dyslexie: onderzoeksbevindingen en praktische implicaties Jean Steyaert KULeuven Departement Menselijke Erfelijkheid & Afdeling."

Verwante presentaties


Ads door Google