De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Akoestische maten voor de automatische beoordeling van verstaanbaarheid in dysartrische spraak een case study Thordis Neger.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Akoestische maten voor de automatische beoordeling van verstaanbaarheid in dysartrische spraak een case study Thordis Neger."— Transcript van de presentatie:

1 Akoestische maten voor de automatische beoordeling van verstaanbaarheid in dysartrische spraak een case study Thordis Neger

2 Achtergrond E-learning gebaseerde spraaktherapie (EST) (Beijer, et al., 2009) Pitch Limiting Voice Treatment (de Swart, et al., 2003) “Speak loud and low” Hypokinetische dysartrie (dysartrie t.g.v. ziekte van Parkinson) Training procedure

3 Inleiding Onderscheiden van vier dimensies in spraakverstaanbaarheid (van Nuffelen, et al., 2009; Yunusova, et al., 2005) 1.Articulatie 2.Prosodie 3.Stem 4.Resonantie Articulatie en prosodie hebben sterkste invloed op verstaanbaarheid (de Bodt, et al., 2002)

4 Inleiding Kenmerken van hypokinetische dysartrie (Dharmaperwira-Prins, 2002) Algemeen -Beperkt bereik van bewegingen -Individuele bewegingen zijn langzaam en hebben weinig kracht Spraakafwijkingen -Monotonie -Verminderde nadruk -Gebrek aan dynamiek -Onnauwkeurige medeklinkers

5 Beperking in hypokinetische spraak Akoestische maat - bewegingsrestrictie- grootte van de klinkerdriehoek (VSA) - traagheid en bewegingsrestrictie- transitiegrootte - transitieduur van F1 en F2 - transitiehelling -verminderde (fijn)controle van de articulatoren - spectrale helling in het spectrum - mate van stem van /s/ - monotonie- F 0 - F 0 variabiliteit Inleiding

6 Onderzoeksvragen –Welke akoestische maten laten significante verbeteringen zien ten gevolge van interventie met EST? –Wat is de correlatie tussen maten van VSA, F1 en F2 transities, spectrum van /s/, grondfrequentie enerzijds en de mate van verstaanbaarheid anderzijds?

7 Methode - spraakmateriaal Patiënt met hypokinetische dysartrie (69 jaar, ♂, Parkinson gediagnosticeerd 1999)

8 Methode – verstaanbaarheidsmeting 20 luisteraars (10♂, 10♀) in twee leeftijdsgroepen (21-30 jaar, jaar) 4 luisteraars per meetmoment (een man en een vrouw per leeftijdsgroep) Afhankelijke variable: % orthografisch correct getranscribeerde sleutelwoorden measurement point

9 Methode SpraakmateriaalMatenFormules - /a/ (b.v. baan) - /i/ (b.v. biet) -/u/ (b.v. boef) - VSA (Hz²) - nasaal +/ ɑ / (b.v. markt, pan) - nasaal +/a/ (b.v. raam, smaak) - /i ɑ / en /j ɑ / (b.v. diamanten) - Transitiegrootte(Hz) - Transitieduur (ms) - Transitie helling (Hz/ms), - initiaal (b.v. sap, sier, soep, soort) - finaal (b.v. tas, vies, roes, doos) - Amplitude piek > 4kHz (dB) - Amplitude pieken in de regio van de eerste drie formanten, AF1, AF2 en AF3 (dB) - Amplitude van F1 in aangrenzende klinker, AV1 (dB) - tekst- F0 (Hz) - SD of F0 (Hz)

10 Ruis spectrum van /s/ wordt vooral bepaald door positie en vorm van de tong Gemiddeld spectrum over 100ms voor en na de transitie van /s/ naar de aangrenzende klinker Spectrale helling -Maat voor het verschil in sterkte tussen midden en hoge (>4 kHz) frequenties in /s/ -Normale productie wordt gekenmerkt door een verschil van 5-20 dB -Amplitude piek beneden 4kHz: constrictie in een posteriore positie -Geen amplitude piek in hoge frequenties: anterior tongpuntpositie (addentaal) Maat van stem -Maat van stemhebbendheid in /s/ in relatie tot de aangrenzende klinker -Normale productie wordt gekenmerkt door een verschil van minimaal 20 dB Methode – spectrale maten van /s/ Uit: Chen & Stevens (2001)

11 Methode – spectrale maten van /s/ Uit: Chen & Stevens (2001) Spectrale helling Maat van stemhebbendheid averaged spectrum smoothed spectrum

12 Results VSA, formanttransities en spectrale helling /s/ laten geen significant verschil tussen de meetmomenten zien Effect van interventie measurement point Maat van stem F0F0 SD van F 0

13 Results VSAF1 transitie- grootte F1 transitie- duur F1 transitie- helling F2 transitie- grootte F2 transitie- duur Verstaan- baarheid F2 transitie-helling Spectrale helling Maat van stemF0F0 SD van F 0 Verstaan- baarheid * * Pearson correlatie-coefficienten tussen akoestische factoren enerzijds en maat van verstaanbaarheid anderzijds

14 Discussie Significante verbeteringen in maat van stemhebbendheid, F 0 en F 0 variabiliteit meteen voor en na de therapie -Maten die laryngale of respiratorische mechanismen weergeven -Interventie of levodopa effect? -Geen consistent F 0 voor de therapie Significante verbeteringen in F 0 ook na einde van de therapie -Hoskam et al. (2009) vinden consistent interventieeffect op F 0 op foneem-, woord- en zinsniveau 1) Metingen op tekstniveau -Geen generalisatie (EST oefeningen alleen op foneem-, woord- en zinsniveau) -Hogere werkdruk op tekstniveau 2) Verschil in F 0 variabiliteit 3) Gebruik van verschillende intonatiecontouren (Gussenhoven et al., 2003)

15 Discussie Link tussen maat van stem en verstaanbaarheid -Glottale coordinatie -Discriminatie van stemhebbende en stemloze segmenten -Distinctief kenmerk in het Nederlands Link tussen F 0 variabiliteit en verstaanbaarheid -F 0 variabiliteit gaat samen met duidelijkere articulatie -F 0 variabiliteit geeft linguistische cues (bv. klemtoon) -F 0 variabiliteit helpt voor segmentatie (Laures & Weismer, 1999) -Voor prominentie: meer aandacht (Laures & Weismer, 1999) Link tussen akoestische maten enerzijds en verstaanbaarheid anderzijds mogelijk afhankelijk van onderliggende stoornis

16 Conclusie Interventie met EST lijkt vooral effect op laryngale en glottale mechanismen te hebben Resultaten bevestigen de grote invloed van prosodie op de verstaanbaarheid van patienten met hypokinetische dysartrie

17 Bedankt voor de aandacht!


Download ppt "Akoestische maten voor de automatische beoordeling van verstaanbaarheid in dysartrische spraak een case study Thordis Neger."

Verwante presentaties


Ads door Google