De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De neurale basis van structuur in taal Gideon Borensztajn.

Verwante presentaties


Presentatie over: "De neurale basis van structuur in taal Gideon Borensztajn."— Transcript van de presentatie:

1 De neurale basis van structuur in taal Gideon Borensztajn

2 Taal en geheugen  Hoe leren kinderen om zinnen te maken uit woorden? Een zin is meer dan een verzameling woorden:  Daarvoor zijn regels nodig voor het combineren van woorden, die kinderen vanzelf ontdekken als ze leren praten.  Het leerproces vindt plaats via geleidelijk proces van organisatie van het geheugen voor taal in de hersenen. wilijsjeeenik

3 Groeperen en combineren Twee dingen nodig voor het leren van regels van taal: 1)GROEPEREN van woorden of zinsdelen die op dezelfde plaats in een zin kunnen voorkomen 1)Jan lust spruitjes 2)Piet houdt van rijstebrij 3)Het konijn eet een blaadje sla 2)COMBINEREN of verbinden van groepen in volgorde  Zo krijg je vanzelf enkel goed gevormde zinnen, bijvoorbeeld het konijn houdt van spruitjes Jan Piet het konijn lust houdt van eet spruitjes een blaadje sla rijstebrij

4  Dezelfde principes gelden ook voor de organisatie van het visuele geheugen.  GROEPEREN  COMBINEREN tot een bekend geheel  Of iets nieuws want anders is het geen gezicht volgens de regels

5 De hersenen Onze hersenen bestaan uit een netwerk van hersencellen (neuronen), die electrische signalen naar elkaar zenden via onderlinge verbindingen.

6 Het geheugen zit in verbindingen tussen neuronen Het geheugen wordt vastgelegd in de verbindingen tussen neuronen. Dat kan doordat er een verstelbaar spleetje (de synaps) tussen de neuronen zit. Als twee neuronen vlak na elkaar vuren wordt hun verbinding sterker gemaakt door het spleetje te verkleinen. WOEF! Dan gaat als de ene neuron vuurt (bijvoorbeeld als hij “woef” hoort) ook meteen de andere neuron vuren waar hij mee is verbonden. Op die manier kunnen de hersenen voorspellen wat er gaat gebeuren, bijvoorbeeld dat er een hond aankomt.

7 Netwerk van hersencellen  Hoe kan zo’n netwerk de regels van taal, en al het andere onthouden wat je geleerd hebt? Dat is de vraag van mijn onderzoek.  Om die te kunnen beantwoorden moeten we de biologische details heel erg vereenvoudigen.  Dan kun je op de computer een kunstmatig ‘neuraal netwerk’ van de hersenen nabouwen, en simuleren wat er gebeurt wanneer je een zin aan het netwerk aanbiedt.

8 Plattegrond van de taal  Idee: de hersenen maken een soort plattegrond van de taal.  Punten op de kaart zijn geen gebouwen, maar worden onthouden door de hersencellen.  Elk punt komt overeen met een woord of zinsdeel.

9  Voor elk woord (of zinsdeel) gaat een andere cel(-kolonie) vuren wanneer hij het woord herkent. Cellen vuren als ze woord herkennen konijn eet spruitjes poes banaan  In het begin staan de cellen voor alle woorden dwars door elkaar.

10 Leren van de plattegrond  Langzamerhand leert elke cel zijn plaats op de plattegrond.  Iedere keer als een cel (voor een woord) aktief is in een zin verschuift hij een stukje de goede kant op. konijn eet poes banaan lust peerspruitjesappel  Zo leren de hersenen woorden te groeperen

11 Zinnen zijn routes door geheugen  Zinnen beschrijven routes door de plattegrond van het geheugen, die (groepen) woorden verbinden.  Hoe onthoud je de zin? In elke cel die aktief is in de zin wordt permanent een geheugenspoor bewaard.  Dit geheugenspoor dient als een soort wegwijzer. konijn eet aap banaanpeerspruitjes

12 Combineren van stukken van zinnen  Nu staan er twee wegwijzers bij “eet”: bij de volgende zin kun je kiezen hoe je verder gaat.  Zo kan je een stuk van de ene zin vastplakken aan een stuk van de andere zin met je geheugen.  Doordat “peer” op hetzelfde adres staat, is “konijn eet peer” ook een goed gevormde zin. konijn eet aap banaanpeerspruitjes

13 Wat kun je doen met je geheugen?  Je gebruikt je geheugen om nieuwe zinnen te maken met stukken van oude zinnen.  En ook om nieuwe gedachten te bedenken met stukjes van oude gedachten of herinneringen.  Want al je herinneringen worden opgeslagen als paden met wegwijzers door het geheugen. Herinnering van verjaardagsfeestje

14  Voor elk ding en elke persoon in de wereld bestaan er een of meer neuronen in je geheugen, die gespecialiseerd zijn in het herkennen ervan.  Door deze neuronen te organiseren in een plattegrond bouwen je hersenen een model van de wereld.  Alles wat je ziet, hoort, ruikt en voelt gebruiken je hersenen als puzzelstukjes om het model te bouwen.  Hiermee kun je in je hoofd (in gedachten) dingen uitproberen (afspelen) voordat je ze in het echt doet.  Je kunt zo soms voorspellen hoe iets gaat aflopen, en daarom kun je ook plannen maken.  Dat is nuttig en belangrijk voor mensen en dieren om te overleven. Het geheugen is een model van de wereld om je heen

15 Conclusie  Samenvatting:  Zinnen (en herinneringen) zijn paden (met wegwijzers) langs een plattegrond door het geheugen, die je hersenen zelf langzaam in elkaar zetten uit alles wat ze zien en horen.  Nieuwe zinnen worden gemaakt door stukjes van oude zinnen aan elkaar te plakken op kruispunten in de plattegrond.  Hoe weet je of dit allemaal waar is?  Om echt te bewijzen dat het klopt zou je de plattegrond en de geheugensporen moeten kunnen aanwijzen in de hersenen, en dat is nog nooit iemand gelukt.  Een andere manier is om een model van de hersenen na te maken op de computer. Hiermee heb ik mijn ideeën getest op duizenden Engelse zinnen uit de krant, en dat werkte heel goed.

16  In de toekomst wil ik experimenten doen om te proberen iets te vinden in echte hersenen, dat lijkt op een plattegrond, of op geheugensporen.  Met EEG, of met een fMRI-scan kun je zien welk gebied in de hersenen van mensen aktief is wanneer ze praten.  Probleem: dat is niet erg precies, en het is moeilijk uit de foto te begrijpen welke processen zich afspelen tussen neuronen.  Hebben jullie een beter idee? Electro-encefalogram (EEG) fMRI scanner Hoe nu verder? resultaat van fMRI scan


Download ppt "De neurale basis van structuur in taal Gideon Borensztajn."

Verwante presentaties


Ads door Google