De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

INLEIDING TOT HET RECHT PRIVAATRECHT 1ste bac. PSW – academiejaar 2005-06 Prof. dr. Rogier de Corte 23 september 2005 Thema 1 Eerste kennismaking met recht.

Verwante presentaties


Presentatie over: "INLEIDING TOT HET RECHT PRIVAATRECHT 1ste bac. PSW – academiejaar 2005-06 Prof. dr. Rogier de Corte 23 september 2005 Thema 1 Eerste kennismaking met recht."— Transcript van de presentatie:

1 INLEIDING TOT HET RECHT PRIVAATRECHT 1ste bac. PSW – academiejaar Prof. dr. Rogier de Corte 23 september 2005 Thema 1 Eerste kennismaking met recht

2 Eerste kennismaking wat is recht? veel gebruikte begrippen functies van het recht objectief recht rechtssysteem eerste omschrijving

3 A. WAT voor niet-nadenkers voor iedereen - bevoogdend voor juristen en andere nadenkers onbegrijpelijk ingewikkeld wereldvreemd wekt geen vertrouwen drie verschijningsvormen individuele toepassing regel verantwoording van een regel

4 verschijningsvormen individuele toepassing ik ben vorige week het slachtoffer geworden van een ongeval en heb geen/veel … schadevergoeding ontvangen 40 % van de klachten bij de Hoge Raad voor de Justitie betreft omdat mensen menen dat ze onterecht on,gelijk kregen …..

5 verschijningsvormen regel een slachtoffer van een ongeval krijgt enkel schadevergoeding indien de dader een fout heeft begaan abstract geformuleerde regel, die de grondslag vormt voor een individuele beslissing

6 verschijningsvormen verantwoording van een regel bij de afweging van de belangen van dader en slachtoffer, wordt de voorkeur gegeven aan de belangen van de dader, behalve indie n hij een fout heeft gemaakt; een vóór het recht liggende verantwoording waarom voor die regel en niet voor een andere reegel wordt gekoze n

7 B. BEGRIPPEN Materieel en rechtshandhaving Publiekrecht en privaatrecht

8 § 1 - materieel - formeel recht een onderscheid tussen regels die rechtsaanspraken toekennenherstel bieden bij overtreding formeel recht materieel recht handhavingsrecht

9 a - materieel recht Vbafstamming erfrecht de koper moet betalen kiesplicht aanslagvoet directe belastingen diefstal …. materieel recht is dat deel van het recht waarin de spelregels van het maatschappelijk gedrag inhoudelijk worden bepaald het ordenen zelf van de maatschappij

10 b - handhavingsrecht - 1 formeel recht is dat deel van het recht dat de spelregels bepaalt wat er moet of kan gebeuren bij niet-naleving van het materieel recht  betwistingen tussen burgers iemand betaalt zijn schuld niet: hoe kan ik het geld bekomen - verbod van eigenrichting  opleggen van straffen iemand heeft een diefstal gepleegd: wie zoekt misdrijven op? wie onderzoekt ze? wie legt straf op? wie zorgt voor de uitvoering? procesrecht

11 handhavingsrecht - 2  bij welke rechter kan ik gaan of kom ik terecht?  hoe geraak ik bij de rechter?  wat moet ik bij de rechter doen en wat doet hij?  wat doe ik met een vonnis, kan ik in hoger beroep? …. bij het overzicht van het objectief recht wordt steeds de naam van het rechtscollege vermeld

12 c - bewijsrecht  van irrationele naar rationele bewijsvoering  van vrije naar gereglementeerde bewijsvoering bewijsrecht is dat deel van het recht waarin bepaald wordt welke partij de rechter mag geloven en wat hij mag geloven wie heeft gelijk? sluit aan bij de rechtshandhaving, maar gaat verder

13 § 2 - publiekrecht & privaatrecht classificatie van de rechtsregels volgens de inhoud van van de rechtsregel overheidsaangelegenheden of private aangelegenheden? publiekrecht privaatrecht

14 publiekrecht rechtsregel waarin de overheid als overheid aanwezig is overheidsrecht vb. belastingen, strafrecht, onteigeningen, …. kenmerken  openbare orde  ondergeschiktheid

15 privaatrecht rechtsregels die de rechtsorde tussen de burgers regelt aangelegenheden tussen burgers vb. huwelijk, vennootschap, verzekering, …. kenmerken  aanvullend recht  gelijkheid

16 C. FUNCTIES VAN HET RECHT  distributieve functie  ruimte creërende functie  beslechtende functie er is niet voor iederen genoeg >> wie heeft recht op wat ? ondersteunen en bekrachtigen wat mensen doen >> contractvrijheid bieden van oplossingen bij onduidelijkheid en bestraffen van misdrijven >> het gerecht

17 D. OBJECTIEF RECHT  wat  enkele rechtstakken & hun kenmerken

18 I. wat objectief recht = resultaat van een historische neerslag van alle gecreëerde normen de norm als object of voorwerp van studie ??? wetten zoals ze chronologisch in het Belgisch Staatsblad verschenen

19 b. rechtstakken een inhoudelijk logische indeling, door juristen gemaakt, met het doel een ordening van de verschillende normen systematisch aan te bieden om de studie te vereenvoudigen alle grondwettelijk recht alle belastingrecht alle sociaal recht alle burgerlijk recht …… niet chronologisch maar systematuisch

20 rechtstakken

21 onderscheid  intern recht  grensoverschrijdend recht  buitenlands recht

22 rechtstakken

23 [1] grondwettelijk recht onderdeel van het publiekrecht inrichting van de Belgische staat Grondwet (1831) en een aantal bijzondere wetten - de rechten van de burgers - de inrichting & werking van de staatsorganen Arbitragehof

24 België België is een federale staat een democratische rechtsstaat met parlementair regime met representatieve instellingen met scheiding van machten

25 grondwettelijke machten de 3 federale grondwettelijke machten federale wetgevende macht federale rechterlijke macht 3 takken: Koning - Kamer - Senaat hoven en rechtbanken federale uitvoerende macht de Koning met de federale ministers

26 wetgevende macht  kamer van volksvertegenwoordigers: 150  senaat:71 (3 categoriën)  de Koning parlementaire onverantwoordelijkheid parlementaire onscheidbaarheid quasi legislatuurparlement commissiewerkzaamheden onderzoeksrecht

27 uitvoerende macht  de koning is het hoofd van de uitvoerende macht  de macht berust bij federale regering politiek onbekwaam onschendbaar max. 15 ministers, waaronder 1 premier, 7 N, 7 F premier ministers staatssecretarissen

28 scheiding macht scheiding van de machten rechterlijke macht

29 grondrechten  wat: GW én verdragen (EVRM)  klassieke grondrechten  sociaal-economische grondrechten art. 23 G.W. gelijkheid - non-discriminatie vrijheid van persoon vrijheid van mening vrijheid van godsdienst ….. recht op arbeid recht op juridische bijstand recht op behoorlijke huisvesting ….

30 [2] administratief recht onderdeel van het publiek recht dagelijks bestuur van de staat - de uitvoerende macht - lokale instellingen, onderwijs, stedenbouw, OCMW, verkiezingen, ambtenarenrecht, milieurecht ….. - zeer versnipperde rechtsbronnen - materieel & formeel administratief recht Raad van State

31 administratief recht milieurecht  gedefederaliseerd  sterke Europese impactµ  VLAREM Decr. Vl. R. 28 april 1985 betreffende de milieuvergunning

32 [3] belastingrecht onderdeel van het publiek recht zorgt voor inkomsten van de Belgische staat - directe en indirecte belastingen inkomstenbelastingen, BTW, successierechten …. - algemene beginselen ambtenaren gewone rechter wettelijke grondslag eenjarigheid gelijkheid

33 [4] strafrecht - a onderdeel van het publiek recht regelt misdrijven en hun bestraffing materieel en formeel strafrecht Strafwetboek - Sw Wetboek Strafvordering - Sv de nieuwe Franchimont

34 strafrecht - b politierechtbank correctionele rechtbank hof van assisen

35 [5] algemeen privaatrecht onderdeel van het privaatrecht de moeder van alle rechten het «algemeen» privaatrecht is van toepassing op alle burgers Burgerlijk Wetboek (1804) rechtbank van eerste aanleg

36 [6] bijzonder privaatrecht onderdeel van het privaatrecht het «bijzonder» privaatrecht is van toepassing - op bepaalde personen (handelaars) - of in bepaalde gevallen (kunstenaars) handels-, economisch en financieel recht intellectuele rechten informatica & informaticarecht sociaal recht

37 a - handels-, economisch en financieel recht rechtbank van koophandel  handelaars en ondernemingen (W. Kh.)  marktrecht (WHP)  financieel recht

38 b - intellectuele rechten  begrip en bijzondere aard voorwerp: creaties van de mens aard: openbaar domein  intellectuele rechten en industriële rechten industriële creaties vb. octrooi artistieke, wetenschappelijke creativiteit vb. auteursrecht

39 auteursrechten  wat - bescherming van originaliteit  morele rechten - vaderschap, divugatie, integriteit  vermogensrechten  duur reproductierechtcitaatrecht privé opvoeringsrecht

40 databankrechten  wat  auteursrechtelijk - sui generis selectie voorstelling investering

41 c - informaticarecht & rechtsinformatica  wat  privacy, domeinnamen, elektronische handel, , elektronische handtekening, informaticacriminaliteit, ISP, …..

42 informaticarecht voor dames

43 d - sociaal recht arbeidsrechtbank  arbeidsrecht individueel - collectief arbeidsrecht  sociale zekerheid  welzijnsrecht CAO-recht het verrichten van arbeid onder gezag tegen loon wet 3 juli 1978 op de arbeidsovereenkomsten

44 [7] gerechtelijk privaatrecht onderdeel van het privaatrecht het procesrecht van het privaatrecht wet 10 oktober 1967 tot invoering van het Gerechtelijk Wetboek de werking van het gerecht

45 gerechtelijk privaatrecht - 2 A. rechterlijke organisatie B. bevoegdheid van de verschillende rechtscolleges C. rechtspleging: hoe procederen?

46 [8] volkenrecht  wat Internationaal Gerechtshof Internationaal Strafhof

47 [9] Europees recht of het communautair recht recht Hof van Justitie Gerecht eerste aanleg EU

48 [10] Raad van Europa EHRM Raad van Europa

49 [11] Beneluxrecht  eenvormige wetten Benelux Gerechtshof

50 [12] IPR Wetboek van internationaal privaatrecht 16 juli 2004 (B.S 27 juli 2004) in werking getreden op 1 oktober [1] het bepalen van de internationale rechtsmacht [2] aanduiden welke rechtsorde geldt [3] erkenning van vreemde vonnissen

51 E. RECHTSSYSTEEM  rechtspluralisme  rechtsmonisme

52 rechtspluralisme formeel wie produceert de regel zeer grote diversiteit of pluralisme

53 federale wetten rechtspluralisme Europa Vlaanderen

54 rechtsmonisme los van de verscheidenheid aan bronnen wordt het Belgisch recht als één geheel aangezien = rechtsmonisme

55 beoordeling rechtssysteem  conceptueel opgebouwd systeem  common law systeem

56 F. KENNISMAKING  een eerste omschrijving  waar komt ‘recht’ aan bod?  hoe gaat recht tewerk?  en?

57 1. een eerste omschrijving Recht speelt zich af interactieveld tussen mensen gedrag afstemmen op basis verwachtingspatronen volgens normenstelsel door overheid afdwingbaar Norm regel Recht overheid

58 2. waar komt recht aan bod? 3. het kritiseren van normen 1. het maken van de normen 2. het toepassen van normen gezagsuitoefening beleid a. buiten een betwisting b. in conflict debat a. maatschappelijk b. wetenschappelijk

59 3. hoe gaat recht te werk juridische beslissing logisch niveau regelniveau procedure niveau

60 4. wat a. maatschappelijk systeem b. dat uitwendige ordening tot voorwerp heeft c. volgens bijzondere procedures tot stand gebracht d. bestendig gecontroleerd wordt recht is legitimatie van geweld


Download ppt "INLEIDING TOT HET RECHT PRIVAATRECHT 1ste bac. PSW – academiejaar 2005-06 Prof. dr. Rogier de Corte 23 september 2005 Thema 1 Eerste kennismaking met recht."

Verwante presentaties


Ads door Google