De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

SECULARISATIE in theologie en pedagogiek oa gebaseerd op publicaties van J. Sperna Weiland © Daan Thoomes 04-12-2002.

Verwante presentaties


Presentatie over: "SECULARISATIE in theologie en pedagogiek oa gebaseerd op publicaties van J. Sperna Weiland © Daan Thoomes 04-12-2002."— Transcript van de presentatie:

1

2 SECULARISATIE in theologie en pedagogiek oa gebaseerd op publicaties van J. Sperna Weiland © Daan Thoomes

3 Het woord ‘saeculum’ 4 in het Klassiek Latijn 4 in de Vulgata (de Latijnse vertaling van de Bijbel)

4 SAECULUM 4 Klassiek Latijn: –‘tijdperk’ –‘eeuw’ (vgl. het Franse ‘siècle’) Geen ongunstige betekenis

5 4 Vulgaat: 4 het woord ‘saeculum’ gebruikt als Latijnse vertaling voor het Griekse ‘kosmos’ (wereld) of ‘aion’ (tijdperk) daarbij: spanning tussen: 4 -deze wereld waarin we leven, en 4 -de wereld waartoe God ons roept (geen andere wereld, maar deze wereld anders) ‘Saeculum’

6 ‘Saeculum’ als dialectisch begrip 4 Het is de wereld van God (Zijn schepping immers) en 4 toch de wereld zonder God, de wereld van de eigenzinnigheid, de vervreemding, de zonde en de dood

7 Middeleeuwen tegenstelling tussen: -saeculum en -religio de saecularis en de religiosus

8 Middeleeuws dualisme religie: de wereld van de religieuzen, de monniken in hun klooster seaculum: de profane wereld er om heen

9 Middeleeuwen De wereld had zich te voegen naar de religie, konkreet: naar de Kerk

10 Proces van secularisatie Na de Middeleeuwen een proces van secularisatie waarin - het gezag van de kerk werd teruggedrongen en - de autonomie stap voor stap werd gevestigd

11 Secularisatieproces Belangrijkste evenementen: - Renaissance (16de eeuw): afwijzing van dualisme van saeculum en religio - Verlichting (18de eeuw):’durf te vertrouwen op je eigen verstand’ (Kant)

12 Definitie 1 afscheid van de wereld waarin de kerk op alle terreinen van het leven het láátste woord heeft

13 Definitie 2 bevrijding van de mens tot zijn historische verantwoordelijkheid in een open wereld (tegenover de gangbare mening in de kerken waar secularisatie doorgaans werd gezien als een anti-christelijk verschijnsel)

14 ‘Nieuwe theologie’ Functionele analyse ipv Ontologische analyse

15 Ontologisch analyse van het ‘wat’ der dingen (vragen naar het wat, wezen, essentie der dingen)

16 Ontologisch Wat is de mens? Wat is de wereld? Wat is liefde? Wat is waarheid? Wat is gerechtigheid? Wie of wat is God?

17 Functionele analyse vraagt niet wie God is, maar wat Hij doet en hoe Hij werkt in de werkelijkheid, in onze aardse geschiedenis

18 Christelijk geloof Geloof steeds opnieuw zoeken en vinden in: -het ‘Sprachereignis’ (Fuchs): het Woord van God is een dáád van God - het ‘Wortgeschehen’ (Ebeling)

19 Geloof Het geloof als antwoord op dat gebeuren heeft een existentieel karakter Vergelijk: - de navolging van Christus - de ‘Wanderschaft des Unterwegsseins’

20 Nieuwe hermeneutiek Omkering: de tekst wordt niet geïnterpreteerd, hij interpreteert zelf

21 Geloof Geloof als: verstaan van mijzelf en van de wereld vanuit het Woord en de Verkondiging

22 Opvoeding en secularisatie 4 Middeleeuwen 4 Renaissance 4 Verlichting 4 Moderne tijd 4 Anno nu

23 Middeleeuwen 4 Onderwijs in handen van de geestelijkheid: 4 scholen waren verbonden aan kathedralen, kapittelkerken of kloosters 4 De wereld had zich te voegen naar de religie.

24 Humanisme en Reformatie 4 Erasmus 4 Luther 4 Gezag over het onderwijs geleidelijk over naar de staat 4 (vgl. Luthers preek ‘An die Ratsherrn…’ over de plicht van de staat om scholen te stichten)

25 Luther (ca 1500) 4 Middeleeuws en vroegmodern 4 Geestelijke èn wereldlijke dimensie van opvoeding en onderwijs 4 visie op de ‘mondige christen’ (‘Verlichtingskenmerk’) 4 (vs Augustinus (ca 400): Opvoeding is geen zaak voor mensen maar louter Gods werk ; geschiedt door openbaring of roeping ….)

26 Comenius (ca 1600) 4 Droom dat sinds de verlossing door Christus de goede natuur van alle mensen kan worden ontwikkeld 4 ‘Didactica magna’: 4 de ‘grote didactiek’ is de volledige kunst om alle mensen alles te leren 4 (de door God geschapen wereld kan door het onderwijs worden ‘herontdekt’)

27 Verlichting (ca 1800) 4 Rousseau 4 Pestalozzi 4 Opvoeding niet meer in dienst van andere doelen. Opvoeding moet zich vooral richten op het eigene van het kind.

28 Schleiermacher (1826) 4 Opvoeding in relatie met cultuur 4 opvoedingsrealiteit staat los van de theorie 4 opvoeding in afstemming op de heersende (voorafgaande) cultuur (‘Dignität der Erziehungswirklichkeit’) 4 Weliswaar: in een proces van zedelijke vooruitgang (‘Werden des Sittlichen’)

29 Moderne tijd 4 Opvoeding tot: 4 zelfstandigheid 4 zelfredzaamheid 4 ‘zelfverantwoordelijke zelfbepaling’ 4 (vgl. secularisatie, als de bevrijding van de mens tot zijn historische verantwoordelijkheid in een open wereld)

30 Wereldbeeld t/m de 18de eeuw 4 Tot 1789: één oriëntatieschema, namelijk het christelijke, symbiose van Bijbels geloof en Griekse metafysica

31 Wereldbeelden in de 19de eeuw 4 Tegenstrijdige oriëntatieschema’s: 4 -het christelijke geloof in verschillende schakeringen 4 -idealisme 4 -materialisme 4 -positivisme 4 -historisme 4 -marxisme

32 Wereldbeelden in de 20ste eeuw 4 Sinds 1945: 4 ‘Het landschap van de 20ste eeuw is de puinhoop van wereldbeelden’ (Sperna Weiland) 4 … Een hoop scherven. Beelden die stuk zijn. Een kosmos, die uiteen is gevallen.

33 Wereldbeeld anno nu 4 gedesoriënteerdheid (Sperna Weiland) 4 ‘Hauslosigkeit’ (Buber) 4 grenzeloosheid (Dasberg) 4 ‘het moment als maat voor waarheid’ (Verhoeven) 4 ver doorgevoerde individualisering 4 secularisatieproces te ambitieus?

34 Literatuur Sperna Weiland, J. Oriëntatie. Nieuwe wegen in de theologie. Baarn, Het Wereldvenster, 1972 (1966). Sperna Weiland, J. De mens in de filosofie van de twintigste eeuw. Amsterdam, Meulenhoff, Thoomes, D.Th. Opgroeien in perspectief. Theologisch-pedagogische opstellen. Kampen,, Kok, 19990

35 (Literatuur) Verhoeven, C. Inleiding tot de verwondering. Budel, Damon, 1999 (1967) Wulf, C. Einführung in die Anthropologie der Erziehung. Weinheim und Basel, Beltz, 2001.


Download ppt "SECULARISATIE in theologie en pedagogiek oa gebaseerd op publicaties van J. Sperna Weiland © Daan Thoomes 04-12-2002."

Verwante presentaties


Ads door Google